II FSK 495/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. S. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą przyznania ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wyszkolenia uczniów. Spółka jawna "L." zatrudniała uczniów do praktycznej nauki zawodu elektryka, a następnie ubiegała się o tzw. "ulgę uczniowską" na podstawie art. 27c ustawy o PIT. Organy podatkowe odmówiły przyznania ulgi, argumentując, że wspólnik spółki, P. M., który szkolił uczniów, nie posiadał wymaganych kwalifikacji zawodowych (tytułu mistrza w zawodzie elektryka) w dniu rozpoczęcia szkolenia (1 września 2002 r.). Kwalifikacje te uzyskał dopiero 12 marca 2004 r., czyli w trakcie trwania szkolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny podtrzymał stanowisko organów, uznając, że kwalifikacje wymagane od osoby szkolącej musiały być spełnione już w momencie rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu. Skarga kasacyjna zarzucała m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących kwalifikacji zawodowych, nieuwzględnienie możliwości proporcjonalnego przyznania ulgi za okres, w którym wspólnik posiadał już wymagane kwalifikacje, oraz naruszenie przepisów postępowania. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że przepisy prawa nie przewidywały możliwości dzielenia ulgi na części w zależności od posiadania kwalifikacji w trakcie szkolenia. Sąd podkreślił, że warunki przyznania ulgi, w tym posiadanie kwalifikacji, musiały być spełnione od początku szkolenia, a brak takich kwalifikacji w momencie rozpoczęcia uniemożliwiał skorzystanie z ulgi. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym kwestię przeprowadzenia dowodów uzupełniających, oraz zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ulgi podatkowej z tytułu wyszkolenia uczniów, w szczególności wymogów kwalifikacyjnych osoby szkolącej oraz braku możliwości proporcjonalnego przyznania ulgi.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie szkolenia (do 2005 r.) i specyficznych przepisów dotyczących ulgi uczniowskiej, które mogły ulec zmianie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy podatnik może skorzystać z ulgi podatkowej z tytułu wyszkolenia uczniów, jeśli osoba szkoląca uzyskała wymagane kwalifikacje zawodowe (mistrza w zawodzie) dopiero w trakcie trwania szkolenia, a nie w momencie jego rozpoczęcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie może skorzystać z ulgi, ponieważ wymagane kwalifikacje zawodowe osoby szkolącej muszą być spełnione już w momencie rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu.
Uzasadnienie
Przepisy prawa (art. 27c ustawy o PIT oraz rozporządzenia wykonawcze) uzależniają prawo do ulgi od posiadania przez osobę szkolącą kwalifikacji wymaganych od instruktora praktycznej nauki zawodu w chwili rozpoczęcia szkolenia. Uzyskanie tych kwalifikacji w późniejszym terminie nie uprawnia do skorzystania z ulgi.
Czy możliwe jest proporcjonalne przyznanie ulgi podatkowej z tytułu wyszkolenia uczniów za okres, w którym podatnik (lub jego wspólnik) posiadał już wymagane kwalifikacje zawodowe, mimo że w początkowym okresie szkolenia ich nie posiadał?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy prawa nie przewidują możliwości dzielenia ulgi podatkowej na części w zależności od posiadania kwalifikacji w trakcie szkolenia.
Uzasadnienie
Ustawa o PIT nie zawiera regulacji pozwalających na podział ulgi w zależności od okresu posiadania kwalifikacji. Jedyny wyjątek dotyczący podziału ulgi (art. 27c ust. 11) dotyczy sytuacji rozwiązania umowy z przyczyn niezależnych od podatnika, co nie miało miejsca w tej sprawie. Brak takiej regulacji oznacza brak możliwości przyznania ulgi za część okresu szkolenia.
Czy naruszenie przepisów postępowania podatkowego przez organy niższej instancji może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji, jeśli sąd ten nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego w tym zakresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania podatkowego przez organy administracji muszą być formułowane w odniesieniu do przepisów postępowania sądowego, a nie podatkowego, i muszą wykazywać wpływ na wynik sprawy przed sądem.
Uzasadnienie
Skarga kasacyjna skierowana przeciwko wyrokowi sądu administracyjnego musi zarzucać naruszenie przepisów postępowania sądowego, a nie podatkowego. Zarzuty dotyczące błędów organów podatkowych muszą być podniesione w kontekście kontroli sądowej nad tymi działaniami.
Czy przepisy określające kwalifikacje wymagane od instruktorów praktycznej nauki zawodu (np. § 10 ust. 4 i 5 rozporządzenia MENiS z 1 lipca 2002 r.) naruszają konstytucyjną zasadę równości wobec prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie naruszają zasady równości, ponieważ mają zastosowanie jednolicie do wszystkich podatników ubiegających się o ulgę.
Uzasadnienie
Wszystkie ulgi i zwolnienia podatkowe są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania i równości wobec prawa. Przepisy określające kwalifikacje mają zastosowanie jednakowo do wszystkich, a każdy podatnik przed podjęciem szkolenia może ocenić, czy jego kwalifikacje uprawniają go do skorzystania z ulgi.
Przepisy (7)
Główne
u.p.d.o.f. art. 27c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis regulujący ulgę z tytułu wyszkolenia uczniów, uzależniający jej przyznanie od posiadania przez osobę szkolącą kwalifikacji określonych odrębnymi przepisami.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie praktycznej nauki zawodu art. 10 § ust. 2 pkt 2, ust. 4 i ust. 5
Określa kwalifikacje wymagane od instruktorów praktycznej nauki zawodu, w tym wymóg posiadania co najmniej tytułu mistrza w zawodzie oraz przygotowania pedagogicznego.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 13
Przepis dotyczący zasad nabywania praw do ulgi uczniowskiej po zmianach w ustawie, w tym na zasadzie 'praw nabytych'.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania art. 2 § ust. 1
Określa, kto może prowadzić przygotowanie zawodowe młodocianych i odsyła do przepisów dotyczących kwalifikacji instruktorów praktycznej nauki zawodu.
p.p.s.a. art. 106 § § 3 i 5
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym.
O.p. art. 122, 187
Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego przez organ podatkowy.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości obywateli wobec prawa.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Podatnik argumentował, że jego wspólnik posiadał kwalifikacje porównywalne z mistrzem, co potwierdzało jego powoływanie do składu komisji egzaminacyjnej. • Podatnik twierdził, że możliwe jest proporcjonalne przyznanie ulgi za okres, w którym posiadał wymagane kwalifikacje. • Podatnik zarzucał naruszenie przepisów postępowania podatkowego przez organy niższej instancji oraz nieuwzględnienie przez WSA dowodów uzupełniających. • Podatnik podnosił zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa przez przepisy określające kwalifikacje instruktora.
Godne uwagi sformułowania
Z uzasadnienia wyroku wynikało, że P. M., L. K. i A. S. w ramach prowadzonej w formie sp. jawnej "L." działalności gospodarczej w branży elektrycznej, zatrudniali na umowy o pracę w celu praktycznej nauki w zawodzie elektryka i szkolili [...] uczniów. • Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadzała się do oceny, czy zasadnie organy podatkowe odmówiły podatnikowi prawa do "ulgi uczniowskiej", uznając, że szkolący uczniów - wspólnik spółki jawnej "L." P. M. - nie spełnił wymaganych przepisami kwalifikacji zawodowych warunkujących skorzystanie z tej ulgi. • Z treści powołanych przepisów wynikało, że ustalone wymagania w zakresie kwalifikacji zawodowych i przygotowania pedagogicznego powinny być spełnione już w chwili rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu, a nie dopiero w trakcie jej trwania. • Z poczynionych w sprawie ustaleń organów podatkowych wynika, że w dniu, w którym rozpoczęto szkolenie czterech uczniów (1 września 2002 r.) P. M. legitymował się jedynie świadectwem ukończenia Technikum w L. w zawodzie elektryka (technik elektryk). • Z treści powoływanego wielokrotnie wyżej przepisu nie wynikała bowiem prawna możliwość częściowej realizacji ulgi podatkowej z tytułu wyszkolenia ucznia, tak jak domagał się tego skarżący. • Norma prawna wynikająca z treści przepisu art. 27c ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. […]
Skład orzekający
Krystyna Nowak
przewodniczący sprawozdawca
Stefan Babiarz
członek
Zofia Skrzynecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi podatkowej z tytułu wyszkolenia uczniów, w szczególności wymogów kwalifikacyjnych osoby szkolącej oraz braku możliwości proporcjonalnego przyznania ulgi."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie szkolenia (do 2005 r.) i specyficznych przepisów dotyczących ulgi uczniowskiej, które mogły ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej ulgi podatkowej, a jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie przepisów dotyczących kwalifikacji zawodowych. Pokazuje, jak rygorystycznie sądy podchodzą do spełnienia formalnych wymogów przy korzystaniu z preferencji podatkowych.
“Ulga uczniowska: czy wystarczy być 'prawie' mistrzem? NSA wyjaśnia kluczowe wymogi kwalifikacyjne.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.