II FSK 493/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną O. S.A. w O. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargi Syndyka Masy Upadłości Huty O. SA w O. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej. Spór dotyczył zaliczenia przez Hutę O. SA w upadłości wydatków na remonty dzierżawionego majątku do kosztów uzyskania przychodów w 2002 r. Huta zawarła umowę dzierżawy z Zakładami Os. SA w O., które przeprowadziły remonty na swój koszt, zgodnie z umową. Organy podatkowe uznały, że wydatki te nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów dla Huty, ponieważ zgodnie z umową i art. 697 KC obciążały dzierżawcę. WSA w Kielcach podzielił to stanowisko. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, argumentując, że remonty miały na celu zachowanie i zabezpieczenie źródła przychodów, a także podniesienie wartości przedsiębiorstwa przed jego sprzedażą. NSA uznał jednak, że umowa dzierżawy, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, jednoznacznie obciążała dzierżawcę kosztami remontów niezbędnych do zachowania przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym. Ponieważ remonty te zostały wykonane na koszt dzierżawcy, nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów dla wydzierżawiającego. Sąd podkreślił, że zmiana umowy wymagałaby formy pisemnej, a zmiany dokonane "faktycznie" nie miały mocy prawnej. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów w kontekście umów dzierżawy, w szczególności w sytuacji, gdy obowiązek remontów obciąża dzierżawcę, a także kwestia formy zmian umowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji umownej i podatkowej z 2002 r. Interpretacja przepisów KC i PDOP.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydatki na remonty dzierżawionego majątku, poniesione przez wydzierżawiającego (spółkę w upadłości), mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, jeśli zgodnie z umową dzierżawy i przepisami Kodeksu cywilnego obowiązek ich poniesienia spoczywał na dzierżawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydatki te nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów dla wydzierżawiającego, ponieważ zgodnie z umową i art. 697 KC obciążały one dzierżawcę.
Uzasadnienie
Umowa dzierżawy precyzyjnie określała zakres remontów obciążających dzierżawcę. W sprawach nieuregulowanych zastosowanie miały przepisy KC, w tym art. 697 KC, który nakłada na dzierżawcę obowiązek dokonywania napraw niezbędnych do zachowania przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym. Ponieważ remonty te miały taki charakter i zostały wykonane na koszt dzierżawcy, nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów przez wydzierżawiającego.
Czy zmiana umowy dzierżawy w zakresie obowiązku ponoszenia kosztów remontów mogła nastąpić poprzez "fakty dokonane" (np. refinansowanie remontów przez syndyka), mimo zastrzeżenia formy pisemnej pod rygorem nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana umowy wymagała formy pisemnej pod rygorem nieważności, dlatego zmiany dokonane "faktycznie" nie mogły odnieść skutku prawnego.
Uzasadnienie
Paragraf 15 umowy dzierżawy stanowił, że wszelkie zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. W związku z tym, nawet jeśli syndyk refinasował koszty remontów, nie można było uznać tego za skuteczną zmianę umowy w zakresie obowiązku ponoszenia tych kosztów.
Czy remonty mające na celu zachowanie przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym mogą stanowić koszt uzyskania przychodu dla wydzierżawiającego, jeśli umowa dzierżawy zawarta jest na czas nieokreślony?
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy obowiązek remontów spoczywa na dzierżawcy, nie mogą one stanowić kosztów uzyskania przychodu dla wydzierżawiającego, niezależnie od czasu trwania umowy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że dla wydzierżawiającego bezpośredni związek z działalnością gospodarczą ma pobierany czynsz. Remonty zapewniające ciągłość produkcji leżą w interesie dzierżawcy. Nawet jeśli remonty podnoszą wartość przedsiębiorstwa, to w sytuacji gdy obowiązek ich wykonania spoczywa na dzierżawcy, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów przez wydzierżawiającego.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.d.o.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Muszą mieć związek przyczynowo-skutkowy z przychodem i być racjonalne z punktu widzenia działalności.
ustawa o VAT art. 25 § ust.1 pkt 3
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Nie można obniżyć podatku należnego o podatek naliczony, jeśli wydatki nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
k.c. art. 697
Kodeks cywilny
Dzierżawca ma obowiązek dokonywania napraw niezbędnych do zachowania przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym.
Pomocnicze
p.d.o.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej - organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Ordynacja podatkowa art. 24
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 24a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis wprowadzony nowelą z 12.09.2002 r. z mocą od 1.01.2003 r., nie miał zastosowania do umowy zawartej w 2002 r.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Remonty obciążały dzierżawcę zgodnie z umową i art. 697 KC. • Zmiana umowy wymagała formy pisemnej pod rygorem nieważności. • Wydatki na remonty nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów dla wydzierżawiającego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego o związku remontów z wartością przedsiębiorstwa i jego sprzedażą. • Argumentacja o zmianie umowy poprzez fakty dokonane. • Argumentacja o naruszeniu przez organy podatkowe art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
Istotą umowy dzierżawy jest poza używaniem cudzej rzeczy pobieranie z niej pożytków w zamian za umówiony czynsz. • Dla wydzierżawiającego bezpośredni związek z działalnością gospodarczą ma pobierany z umowy czynsz. • Nie można mówić o związku bieżących remontów z ceną, jaką wydzierżawiający mógłby uzyskać ze sprzedaży, jeśli umowa była bezterminowa. • Zmiany poprzez fakty dokonane nie mogą w sprawie niniejszej odnieść skutku prawnego.
Skład orzekający
Edyta Anyżewska
sędzia
Jerzy Rypina
przewodniczący
Tomasz Kolanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów w kontekście umów dzierżawy, w szczególności w sytuacji, gdy obowiązek remontów obciąża dzierżawcę, a także kwestia formy zmian umowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umownej i podatkowej z 2002 r. Interpretacja przepisów KC i PDOP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii dla przedsiębiorców: możliwości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Interpretacja przepisów KC i PDOP w kontekście umowy dzierżawy jest istotna dla praktyki.
“Remont dzierżawionego majątku – kiedy można zaliczyć go do kosztów?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.