II FSK 482/15

Naczelny Sąd Administracyjny2017-03-22
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITorganizacje związkowekoszty pracodawcyprzychód pracownikainterpretacja podatkowaNSAkoszty reprezentacjiświadczenia nieodpłatne

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że Minister Finansów prawidłowo zakwalifikował koszty ponoszone przez spółkę na rzecz związków zawodowych jako przychód pracowników.

Sprawa dotyczyła interpretacji podatkowej w zakresie opodatkowania kosztów ponoszonych przez spółkę na rzecz organizacji związkowych, które były pokrywane przez pracodawcę. Spółka kwestionowała uznanie tych wydatków za przychód pracowniczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zmianę interpretacji, wskazując na przekroczenie przez organ granic wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że Minister Finansów prawidłowo zakwalifikował te koszty jako przychód z innych źródeł, a jego uzasadnienie było zgodne z przepisami.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła sporu między T. Sp. z o.o. a Ministrem Finansów w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Spółka wnioskowała o interpretację indywidualną dotyczącą kosztów ponoszonych przez nią na rzecz organizacji związkowych, które reprezentowały interesy pracowników, emerytów i osób świadczących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Zgodnie z Zakładowym Układem Zbiorowym Pracy, spółka zobowiązała się do pokrywania kosztów przejazdów i pobytu członków organizacji związkowych. Spółka pytała, czy pokrywanie kosztów indywidualnych i ogólnych związanych z udziałem w spotkaniach związkowych może powodować powstanie przychodu pracowniczego po stronie członków organizacji związkowych. Minister Finansów początkowo uznał stanowisko spółki za prawidłowe, a następnie zmienił interpretację, uznając te koszty za przychód z innych źródeł. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zmianę interpretacji, zarzucając organowi przekroczenie granic wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że Minister Finansów działał prawidłowo, kwalifikując te wydatki jako przychód z innych źródeł i prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko, nie wykraczając poza zakres wniosku spółki. Sąd podkreślił, że interpretacja indywidualna musi zawierać ocenę stanowiska wnioskodawcy oraz uzasadnienie prawne, a organ ma obowiązek przedstawić prawidłowe stanowisko i jego wykładnię, nawet jeśli neguje pogląd strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pokrywanie kosztów indywidualnych stanowi przychód z innych źródeł, a nie przychód ze stosunku pracy, jednakże nadal jest to przychód podlegający opodatkowaniu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że choć koszty te nie są przychodem ze stosunku pracy, to stanowią przychód z innych źródeł, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Minister Finansów prawidłowo zakwalifikował te świadczenia jako przychód, a jego uzasadnienie było zgodne z przepisami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt. 9

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Koszty indywidualne ponoszone przez spółkę na rzecz członków organizacji związkowych będących pracownikami stanowią przychód z innych źródeł.

u.p.d.o.f. art. 20 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wartość świadczeń nieodpłatnych (koszty indywidualne) stanowi przychód w rozumieniu ustawy.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 11 § 2a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa sposób ustalania wartości świadczeń nieodpłatnych.

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 14c § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14c § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14h

Ordynacja podatkowa

u.z.z.

Ustawa o związkach zawodowych

K.p.

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Minister Finansów prawidłowo zakwalifikował koszty ponoszone przez spółkę na rzecz związków zawodowych jako przychód z innych źródeł. Uzasadnienie Ministra Finansów było zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej i nie przekroczyło zakresu wniosku o interpretację.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie uznał, że Minister Finansów przekroczył zakres wniosku o interpretację. Koszty ponoszone przez spółkę na rzecz związków zawodowych nie stanowią przychodu pracowniczego ani przychodu z innych źródeł.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego wyznacza treść wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Organ interpretacyjny jest więc związany merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki zainteresowany przedstawi we wniosku. Interpretacja indywidualna nie stanowi abstrakcyjnego wyjaśnienia przepisów prawnych, lecz jest dokonaniem oceny prawnej stanowiska wnioskującego na tle zindywidualizowanego stanu faktycznego.

Skład orzekający

Tomasz Zborzyński

przewodniczący

Jerzy Płusa

członek

Bogusław Wolas

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji przychodów z tytułu świadczeń ponoszonych przez pracodawcę na rzecz organizacji związkowych oraz zakresu postępowania interpretacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pokrywania kosztów przez pracodawcę na podstawie ZUZP i przepisów o związkach zawodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z kosztami ponoszonymi przez pracodawców na rzecz związków zawodowych, co ma praktyczne znaczenie dla wielu firm i pracowników.

Czy koszty związkowe to przychód pracownika? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 482/15 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-02-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Wolas /sprawozdawca/
Jerzy Płusa
Tomasz Zborzyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
II FSK 485/15 - Wyrok NSA z 2016-05-31
I SA/Gd 200/14 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2014-10-08
II FZ 1045/14 - Postanowienie NSA z 2014-08-01
III SA/Wa 914/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-10-29
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 361
art. 10 ust. 1 pkt. 9 w zw. z art. 20 ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA del. Bogusław Wolas (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów (obecnie: Szefa Krajowej Administracji Skarbowej) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 914/14 w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na zmianę interpretacji indywidualnej Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2013 r. nr DD3/033/36/KDJ/11/RD-121308/13 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 914/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez T. Sp. z o. o. z siedzibą w W. zmianę interpretacji indywidualnej Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz stwierdził, że uchylona zmiana interpretacji indywidualnej nie może być wykonana w całości.
Przedstawiając stan sprawy, Sąd I instancji podał, że T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej zwana: wnioskodawcą lub Spółką) złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. W przedstawionym we wniosku stanie faktycznym Spółka podała, że w T. Sp. z o.o. działa kilka organizacji związkowych reprezentujących interesy pracowników zatrudnionych w Spółce, emerytów, osób świadczących na rzecz Spółki pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej (tzw. kolektorzy fizyczni). Organizacje związkowe funkcjonują w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm., dalej: "u.z.z."). Relacje pomiędzy Spółką a organizacjami związkowymi uregulowane zostały w zawartym na mocy przepisów działu jedenastego ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm., dalej: "K.p.") - Zakładowym Układzie Zbiorowym Pracy (dalej: "ZUZP"), w którym - wprowadzony został m. in. następujący zapis: "§ 59.1. Zarząd zobowiązuje się do pokrycia przez Spółkę kosztów przejazdów i pobytu członków organizacji związkowych, wypełniających zadania statutowe. 2. Koszty przejazdów i pobytu działaczy oddziałowych wg. ustalonego preliminarza obciążają Centralę.".
Spółka ustala rokrocznie kwotę, jaką przeznacza na pokrywanie kosztów funkcjonowania działających u niej organizacji związkowych (tzw. preliminarz). Z kwoty określonej w preliminarzu Spółka dokonuje płatności za zakup towarów i usług, z których faktycznie korzystają organizacje związkowe. Zdarza się, że członkowie organizacji związkowych, będący jednocześnie pracownikami Spółki, uczestniczą w spotkaniach związkowych, mających na celu realizację celów statutowych tych organizacji. Z uczestnictwem w tych spotkaniach wiążą się pewne koszty, które można podzielić na tzw. koszty indywidualne udziału członka związku zawodowego w spotkaniu oraz tzw. koszty ogólne organizacji spotkań związkowych. Do kosztów indywidualnych zaliczyć można m. in. koszty podróży (dojazdu), wyżywienia, noclegu, ewentualnie diety przyznanej członkowi organizacji związkowej. Z kolei za przykład kosztów ogólnych mogą posłużyć wydatki na wynajem sali, catering i inne tego typu koszty, których nie sposób przypisać do konkretnego uczestnika spotkania związkowego. W związku z powyższym Spółka zapytała:
1. Czy pokrywanie przez nią kosztów indywidualnych związanych z udziałem w spotkaniach związkowych członków organizacji związkowych, będących jednocześnie pracownikami Spółki, może powodować powstanie po stronie tych członków przychodu pracowniczego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który Spółka jako płatnik powinna uwzględniać przy odprowadzaniu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych?
2. Czy pokrywanie przez nią kosztów ogólnych związanych z udziałem w spotkaniach związkowych członków organizacji związkowych, będących jednocześnie pracownikami Spółki, może powodować powstanie po stronie tych członków przychodu pracowniczego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który Spółka jako płatnik powinna uwzględniać przy odprowadzaniu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych?
Przedstawiając własne stanowisko w sprawie Spółka podała, że pokrywanie przez nią kosztów indywidualnych związanych z udziałem w spotkaniach związkowych członków organizacji związkowych, będących jednocześnie pracownikami Spółki, nie powoduje powstania po ich stronie przychodu pracowniczego. Tym samym Spółka - jako płatnik - nie uwzględnia tych wydatków przy obliczaniu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Skarżąca wyjaśniła, iż pokrywa koszty indywidualne, gdyż ciąży na niej w tym zakresie prawny obowiązek, który ma swoje umocowanie w Kodeksie pracy i ZUZP. Koszty te nie są więc ponoszone na zasadzie dobrowolności przez Spółkę. Podniosła ona także, że poniesienie kosztu indywidualnego ma na celu zapewnienie realizacji przez członka organizacji związkowej spoczywających na nim obowiązków statutowych związku zawodowego. Także i z tej perspektywy nie może być mowy o powstaniu u członka organizacji związkowej przychodu. W konsekwencji wydatki te nie wpłyną na wysokość zaliczek pobieranych przez Spółkę od wynagrodzenia wypłacanego pracownikom będącymi jednocześnie członkami organizacji związkowych. Wnioskodawca podał także, że nawet, gdyby hipotetycznie uznać, że poniesienie przez Spółkę kosztów indywidualnych może przyczynić się do powstania przychodu po stronie członka organizacji związkowej, to przychód ten nie mógłby zostać zaliczony do źródła pracowniczych przychodów ze stosunku pracy. Wynika to stąd, że członkowie organizacji związkowych pełniąc swoje funkcje statutowe nie działają w charakterze pracowników, a tylko członków związków zawodowych. Tym samym, wszelkie świadczenia Spółki na rzecz członków organizacji związkowych poniesione tylko i wyłącznie w związku z pełnieniem przez te osoby funkcji związkowych, nie mogą być kwalifikowane jako świadczenia spełnione na rzecz pracowników. Podsumowując strona uznała, że brak jest podstaw do kwalifikowania przez nią ww. przychodów do kategorii przychodów pracowniczych. Nie powstanie tym samym po stronie Spółki obowiązek doliczania tych przychodów do przychodów pracowniczych, przez co nie wpłyną one na wysokość zaliczek odprowadzanych przez płatnika od wynagrodzenia pracowników będących jednocześnie członkami zakładowych organizacji związkowych. Ta sama argumentacja w ocenie Spółki przemawia również za tym, że pokrywanie przez nią kosztów ogólnych związanych z udziałem w spotkaniach związkowych członków organizacji związkowych, będących jednocześnie pracownikami strony, nie powoduje powstania po ich stronie przychodu pracowniczego. Tym samym Spółka - jako płatnik - nie uwzględnia tych wydatków przy obliczaniu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Dodatkowo Spółka wskazała, że kategoria kosztów ogólnych charakteryzuje się tym, że nie można ich przyporządkować konkretnemu członkowi organizacji związkowej.
W interpretacji indywidualnej z dnia 30 czerwca 2010 r. Minister Finansów uznał stanowisko Spółki za prawidłowe i odstąpił od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Spółki. Następnie w dniu 30 maja 2012 r. Minister Finansów zmienił z urzędu wskazaną interpretację indywidualną, stwierdzając jej nieprawidłowość i jednocześnie uznając stanowisko Spółki za nieprawidłowe.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. zmianę interpretacji Spółka wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła interpretacji naruszenie:
- art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej "u.p.d.o.f.", poprzez uznanie, że w wyniku pokrywania przez Spółkę kosztów indywidualnych związanych z udziałem w spotkaniach związkowych członków organizacji związkowych, będących jednocześnie pracownikami Spółki, dochodzi po stronie tych członków do powstania przychodu z tzw. innych źródeł;
- art. 9 § 1 Kodeksu pracy, poprzez uznanie, że postanowienia ZUZP nie stanową normatywnego źródła prawa na równi z innymi ustawami;
- art. 42a w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit.b i pkt 17 u.p.d.o.f., poprzez uznanie, że Spółka powinna wystawiać informacje PIT-8C w przypadku, gdy przychód uzyskiwany przez członków związków zawodowych w związku z pokrywaniem przez Spółkę kosztów indywidualnych związanych z ich udziałem w spotkaniach związkowych korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego;
- art. 42a u.p.d.o.f. poprzez uznanie, że obowiązek wystawienia informacji PIT-8C spoczywa na Spółce, a nie na związku zawodowym.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2013r., sygn. akt III SA/Wa 2517/12, uchylił zaskarżoną zmianę interpretacji indywidualnej i wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę Minister Finansów w pierwszej kolejności uwzględni stan faktyczny przedstawiony przez Spółkę i mając na uwadze uwagi Sądu odnośnie prawidłowości uzasadnienia interpretacji indywidualnej, w konsekwencji wyda prawidłową interpretację przedstawiając jasną i czytelną dla wnioskodawcy ocenę jego stanowiska.
W związku z ww. rozstrzygnięciem Sądu Minister Finansów w dniu 22 listopada 2013r. zmienił interpretację indywidualną z dnia 30 czerwca 2010 r. i stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy jest:
- nieprawidłowe - w zakresie braku przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych po stronie członków organizacji związkowych będących jednocześnie pracownikami Spółki z tytułu pokrywania przez wnioskodawcę tzw. kosztów indywidualnych związanych z udziałem tych osób w spotkaniach związkowych,
- prawidłowe w zakresie braku przychodu ze stosunku pracy po stronie członków organizacji związkowych będących jednocześnie pracownikami Spółki z tytułu pokrywania przez wnioskodawcę tzw. kosztów indywidualnych i kosztów ogólnych związanych z udziałem tych osób w spotkaniach związkowych i w konsekwencji braku ciążącego na wnioskodawcy obowiązku poboru i odprowadzania zaliczek na podatek od tych świadczeń.
W uzasadnieniu Minister Finansów wskazał w szczególności, że podziela stanowisko wnioskodawcy co do tego, że poniesienie przez nią kosztów indywidualnych nie powoduje po stronie uczestniczących w spotkaniu członków związku zawodowego będących pracownikami powstania przychodu ze stosunku pracy, gdyż nie działają oni w charakterze pracowników Spółki. Analogicznie, nie powoduje powstania przychodu ze stosunku pracy pokrywanie przez wnioskodawcę tzw. kosztów ogólnych związanych ze spotkaniami związkowców. W konsekwencji za prawidłowe organ uznał stanowisko wnioskodawcy, że po stronie Spółki nie powstanie obowiązek doliczania tych przychodów do przychodów związkowców uzyskanych ze stosunku pracy i tym samym do pobierania od tych świadczeń zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. W ocenie organu nie oznacza to jednak, że związkowcy będący pracownikami nie uzyskują przychodu w rozumieniu ustawy podatkowej w związku ze sfinansowaniem przez Spółkę tzw. kosztów indywidualnych ich spotkań statutowych. Osoby te w związku z uczestnictwem w spotkaniach organizacji związkowych, otrzymują nieodpłatne świadczenia z tytułu sfinansowania przez wnioskodawcę noclegów, bezpłatnego dojazdu, wyżywienia i ewentualnie przyznanej im diety. Wartość tych świadczeń nieodpłatnych, ustalona zgodnie z art. 11 ust. 2a u.p.d.o.f., stanowi przychód w rozumieniu u.p.d.o.f. Powołując się na treść art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Minister Finansów zauważył, że nie ma przeszkód, aby do innych źródeł przychodów zaliczyć także wartość świadczeń indywidualnych składających się na tzw. koszty indywidualne, finansowanych związkowcom przez Spółkę. Konsekwencją takiej kwalifikacji przychodów jest obciążający Spółkę obowiązek wynikający z art. 42a u.p.d.o.f. Organ podał następnie, że finansowanie przez Spółkę ogólnych kosztów związanych z organizacją spotkań przedstawicieli związków zawodowych będących jednocześnie pracownikami strony, których nie sposób przypisać do konkretnego uczestnika spotkania, nie stanowią przychodu, w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f.
W skierowanej do WSA w Warszawie skardze na powyższą zmianę interpretacji indywidualnej Spółka zarzuciła naruszenie art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., poprzez uznanie, że członkowie organizacji związkowych otrzymują od wnioskodawcy nieodpłatne świadczenie w związku z wykonaniem przez niego obowiązku określonego w § 59 ZUZP na rzecz działających u Spółki związków zawodowych; art. 42a w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit.b i pkt 17 u.p.d.o.f., poprzez uznanie, że Spółka ma obowiązek wystawiać informację PIT-8C w przypadku, gdy przychód uzyskiwany przez członków związków zawodowych korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego; art. 42a u.p.d.o.f. poprzez uznanie, że obowiązek wystawienia informacji PIT-8C spoczywa na Spółce a nie na związku zawodowym.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 17 października 2014r. pełnomocnik Spółki podniósł dodatkowy zarzut procesowy, tj. naruszenie przez Ministra Finansów w zaskarżonej zmianie interpretacji art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej ("O.p.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w związku z art. 14h i następne O.p.
WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną zmianę interpretacji indywidualnej z uwagi na podniesiony przez Spółkę na rozprawie zarzut przekroczenia przez organ granic wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Zaznaczył, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej, że treść wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wyznacza przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego. Organ wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku. Sąd zauważył, że w sprawie z wniosku Spółki jednoznacznie wynika, że jej wątpliwości dotyczyły jedynie przychodu pracowniczego wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. oraz uszczegółowionego w art. 12 u.p.d.o.f. Z pozostałej części wniosku również wynikało, że Spółka zajęła stanowisko tylko w odniesieniu do tego rodzaju przychodu. W ocenie Sądu Minister Finansów mając ustalony wnioskiem Spółki zakres interpretacji indywidulanej nie mógł w uzasadnieniu przedmiotowej zmiany interpretacji indywidualnej odnosić się do przychodów uzyskiwanych przez związkowców z tytułu otrzymania nieodpłatnych świadczeń w postaci pokrycia przez wnioskodawcę kosztów indywidualnych spotkań związkowych tych osób i określać, że kwalifikują się one do przychodów z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. Zdaniem Sądu stanowisko organu narusza art. 14c §1 O.p., który stanowi, że Minister Finansów w interpretacji indywidualnej ocenia stanowisko wnioskodawcy oraz uzasadnia tą ocenę. Sąd I instancji zobligował w związku z tym Ministra Finansów przy ponownym rozpoznaniu sprawy do prawidłowego uzasadnienia zmiany interpretacji indywidualnej oraz uwzględnienia wskazań i dokonanej przez Sąd oceny prawnej obowiązków organów podatkowych w zakresie udzielania i uzasadniania interpretacji przepisów prawa podatkowego w sprawach indywidualnych i nie wykraczania poza ramy wniosku strony wnoszącej o wydanie interpretacji indywidualnej.
W skierowanej na Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze kasacyjnej, pełnomocnik Ministra Finansów zaskarżył wyrok WSA w Warszawie w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 146 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 14c§1 i §2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 121 §1 O.p. w zw. z art. 14h O.p., poprzez niezasadne przyjęcie, że w zaskarżonej zmianie interpretacji indywidualnej Minister Finansów przedstawiając stanowisko o zakresie i sposobie zastosowania prawa podatkowego przekroczył zakres wniosku strony przeciwnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ zaznaczył, że kwalifikując sporne wydatki do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. miał na celu wyłącznie dogłębne i kompleksowe zanalizowanie sprawy objętej wnioskiem Spółki. Nie doszło zatem do naruszenia art. 14c§1 i §2 Ordynacji podatkowej, gdyż uchylona interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. W jej uzasadnieniu wskazano prawidłowe stanowisko i jego uzasadnienie prawne. Powołując się na treść art. 14c§2O.p., Minister Finansów zaznaczył, że w razie negatywnej oceny stanowiska strony istotne znaczenie ma uzasadnienie prawne interpretacji indywidualnej. W takim bowiem przypadku konieczne jest przedstawienie w interpretacji stanowiska, które według organu jest prawidłowe oraz dokonanie wykładni przepisów prawa podatkowego, które będzie wyczerpująco uzasadniało pod względem prawnym to stanowisko, negując tym samym zdanie podatnika. Musi się ono odnosić tak do przepisów wskazanych przez podatnika, jak i tych które wchodzą lub mogą wchodzić w rachubę, zdaniem organu uprawnionego do wydania interpretacji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za pozbawione usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony wyrok narusza wskazane przez Ministra Finansów przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Na wstępie należy przypomnieć, że przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego wyznacza treść wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Organ interpretacyjny jest więc związany merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki zainteresowany przedstawi we wniosku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt
I FSK 1135/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie natomiast z art. 14c § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy (a z taką sytuacją mamy częściowo do czynienia w rozpoznanej sprawie) interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Przytoczony przepis wskazuje zatem na dwa obowiązkowe elementy indywidualnej interpretacji negatywnie oceniającej stanowisko wnioskodawcy. Co ważne, interpretacja indywidualna nie stanowi abstrakcyjnego wyjaśnienia przepisów prawnych, lecz jest dokonaniem oceny prawnej stanowiska wnioskującego na tle zindywidualizowanego stanu faktycznego, który jest przedstawiony przez podatnika we wniosku o udzielenie interpretacji. Ocena ta obejmuje nie tylko konkluzję organu co do prawnego zakwalifikowania określonego zdarzenia prawnopodatkowego, ale także motywy prawne, na których opiera on taką konkluzję. Przedstawienie stanowiska organu podatkowego w indywidualnej interpretacji powinno polegać przede wszystkim na jasnej i zrozumiałej odpowiedzi organu na zadane we wniosku pytanie (pytania) oraz wskazaniu, w jaki sposób należy rozumieć konkretny przepis określający skutki podatkowe dla wnioskodawcy i jak go należy stosować w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym). Uzasadnienie prawne organu powinno przy tym zawierać nie tylko argumentację prawną na poparcie własnego stanowiska w sprawie, ale również wskazywać, przy użyciu argumentów prawnych, dlaczego stanowisko wnioskodawcy zostało uznane za nieprawidłowe (wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 4020/14; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1941/13, LEX nr 1583425). Nadto interpretacja podatkowa musi być na tyle konkretna i jednoznaczna, aby podatnik mógł się do niej zastosować (por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 1216/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd kasacyjny zaznacza, że wnioskodawca ma prawo oczekiwać od organu interpretacyjnego nie tylko rozstrzygnięcia, czy zajęte przez niego stanowisko jest prawidłowe, czy też nie, ale też przedstawienia rzetelnego uzasadnienia prawnego, dotyczącego wszystkich aspektów analizowanego problemu, w szczególności jeżeli organ nie podziela poglądu strony. Należy podkreślić, że w sytuacji gdy organ nie zgadza się ze stanowiskiem podatnika, to nie jest wystarczające stwierdzenie, że jest ono nieprawidłowe. Zobligowany jest on także wskazać, dlaczego stanowisko to nie może być zaakceptowane w świetle właściwych przepisów prawa. Nie można zatem, tak jak to zrobił Sąd I instancji, czynić Ministrowi Finansów zarzutu, że dokonał prawnej kwalifikacji ponoszonych przez Spółkę kosztów indywidualnych spotkań statutowych związkowców i uznał, że osoby te otrzymują z tego tytułu nieodpłatne świadczenia, a ich wartość – ustalona zgodnie z art. 11 ust. 2a u.p.d.o.f., stanowi dla nich przychód w rozumieniu tej ustawy, kwalifikowany do innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Minister Finansów przedstawił bowiem własne stanowisko w sprawie kwalifikacji prawnej przedstawionego przez Spółkę stanu faktycznego, wskazując jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez wnioskodawcę stan faktyczny. Za prawidłowe należy uznać postępowanie organu, który uzasadniając dokonaną ocenę wskazuje adekwatne – w jego ocenie - do wskazanego we wniosku o udzielnie interpretacji stanu faktycznego przepisy prawa. Postępowanie takie służy niewątpliwie realizacji wynikającej z art. 121§1 O.p. zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że powołany przez Sąd I instancji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 553/11, został wydany w innym stanie faktycznym – w sprawie tej organ wyszedł bowiem poza zakres rozpatrywanej sprawy interpretacyjnej, modyfikując pytanie interpretacyjne. W rozpoznanej sprawie natomiast, Minister Finansów cały czas poruszał się w obrębie przedstawionego przez Spółkę we wniosku stanu faktycznego, nie wykraczając poza okoliczności w nim przedstawione.
Mając na uwadze ww. okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przedmiotowa zmiana interpretacji indywidualnej z dnia 22 listopada 2013 r. spełnia wymogi wskazane w art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. W związku z tym, ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji oceni prawidłowość merytorycznego stanowiska zajętego przez Ministra Finansów odnośnie wypłacanych przez Spółkę świadczeń związanych z udziałem w spotkaniach związkowych członków organizacji związkowych będących jednocześnie pracownikami Spółki.
Mając na uwadze ww. okoliczności, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za usprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, działając na zasadzie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI