III SA/Wa 92/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-05-16
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowynieujawnione źródła przychoduwydatkidochodyskarżącyorgan podatkowyuzasadnieniedowodypożyczkikoszty utrzymania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę podatnika w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego z tytułu nieujawnionych źródeł przychodu, uznając prawidłowość ustaleń organu podatkowego.

Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieujawnionych źródeł przychodu. Podatnik M.B. skarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i ustaliła wyższe zobowiązanie. Organ podatkowy ustalił, że wydatki podatnika przekroczyły jego ujawnione dochody, a zarzucane pożyczki od rodziny nie znalazły potwierdzenia w możliwościach finansowych pożyczkodawców. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organu za prawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieujawnionych źródeł przychodu za rok 2001. Organ podatkowy ustalił, że wydatki podatnika i jego żony wyniosły [...] zł, podczas gdy ujawnione dochody wyniosły jedynie [...] zł, co skutkowało różnicą [...] zł stanowiącą wydatki nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Sąd ocenił, że podatnik nie wykazał w sposób przekonujący, iż poniesione wydatki miały pokrycie w zgromadzonych zasobach finansowych, w szczególności nie udowodnił, że źródłem finansowania były pożyczki od członków rodziny. Analiza zeznań świadków i ich sytuacji finansowej wykazała brak możliwości udzielenia pożyczek w kwotach wskazanych przez podatnika. Sąd uznał również za nieuzasadnione twierdzenie podatnika o niskich kosztach utrzymania rodziny, opierając się na danych statystycznych. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ordynacji podatkowej, w tym art. 210 § 4, art. 180 § 1, art. 187 § 1, zostały uznane za bezzasadne. Sąd stwierdził, że organy podatkowe dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego i nie naruszyły przepisów postępowania. W konsekwencji, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy prawidłowo ustalił zobowiązanie, a podatnik nie wykazał, że jego wydatki miały pokrycie w ujawnionych źródłach lub zgromadzonych zasobach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podatnik nie udowodnił pochodzenia środków na pokrycie wydatków, w tym nie wykazał wiarygodności pożyczek od rodziny ani realności podanych kosztów utrzymania. Ocena dowodów przez organ była prawidłowa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.d.o.f. art. 20 § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

o.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123 § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 210 § 4 ordynacji podatkowej przez dowolne ustalenie wydatków związanych z utrzymaniem rodziny. Naruszenie art. 180 § 1 w zw. z art. 187 ordynacji podatkowej przez odmowę wiary zeznaniom świadków. Naruszenie art. 187 § 1 ordynacji podatkowej przez pominięcie faktu prowadzenia gospodarstwa rolnego i posiadania oszczędności.

Godne uwagi sformułowania

różnica pomiędzy w/w kwotami w wysokości [...] zł stanowi wydatki, które nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu stan majątkowy rzekomych pożyczkodawców i osiągane przez nich dochody nie pozwalały na zgromadzenie wystarczających środków ani też udzielanie pożyczek w wysokości wykazanej przez małżonków B. obowiązkiem organów podatkowych jest ustalenie wysokości zgromadzonych w danym roku zasobów finansowych oraz ustalenie wysokości wydatków, zaś na podatniku spoczywa obowiązek udowodnienia, że wydatki poniesione poprzez niego znajdują pokrycie w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym, lub w latach poprzednich, które to mienie pochodzi z przychodów opodatkowanych, albo wolnych od podatku. M. B. nie wykazał w sposób przekonujący, by poniesione przez niego i żonę J. B. w roku 2001 wydatki, zamykające się kwotą [...] zł miały w całości pokrycie w zgromadzonych zasobach finansowych. Ocena zeznań w/w świadków, dokonana przez organ nie uchybia zasadzie swobodnej oceny materiału dowodowego określonej w art. 191 ordynacji podatkowej. Zeznania świadków dotyczące udzielenia pożyczki małżonkom B. nie zostały poparte żadnymi dowodami wskazującymi na realną możliwość zgromadzenia kwot wielokrotnie przewyższających ich dochody, z przeznaczeniem na cele wskazane w zeznaniu przed organem podatkowym. przyjęcie przez organy podatkowe kosztów utrzymania na podstawie obiektywnego źródła, jakim są dane statystyczne , jest uzasadnione i mieszczące się w ramach uprawnień wynikających z przepisu art. 191 ordynacji podatkowej.

Skład orzekający

Małgorzata Długosz-Szyjko

przewodniczący

Maria Grabowska

sprawozdawca

Grażyna Nasierowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie zobowiązania podatkowego z tytułu nieujawnionych źródeł przychodu, ocena dowodów w postępowaniu podatkowym, weryfikacja wiarygodności zeznań świadków i kosztów utrzymania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2001 roku, ale zasady oceny dowodów i ciężaru dowodu pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego – nieujawnionych źródeł przychodu i wydatków. Pokazuje, jak organy podatkowe weryfikują twierdzenia podatników i jak ważna jest dowodowa podstawa ich argumentów.

Nieujawnione źródła przychodu: jak sąd ocenił wydatki podatnika i pożyczki od rodziny?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 92/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Nasierowska
Małgorzata Długosz-Szyjko /przewodniczący/
Maria Grabowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Sygn. powiązane
II FSK 1249/05 - Wyrok NSA z 2006-10-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA (del.)Maria Grabowska (spr.), Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2005 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieujawnionych źródeł przychodu oddala skargę
Uzasadnienie
III SA/WA 92/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] ustalającą dla M.B. zobowiązanie podatkowe za rok 2001 w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nie ujawnionych źródeł przychodu w kwocie [...] zł oraz ustalił dla M. B. za rok 2001 zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nie ujawnionych źródeł przychodu w kwocie [...] zł. Organ ustalił, że wydatki poniesione przez M. B. i jego żonę J. wyniosły w 2001 roku kwotę [...] zł , zaś osiągnięte dochody tylko [...] zł , a zatem różnica pomiędzy w/w kwotami w wysokości [...] zł stanowi wydatki, które nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Dokonując oceny stanu faktycznego sprawy organ uznał jako udokumentowane w 2001 roku: dochody z prowadzonej działalności gospodarczej na własny rachunek oraz z najmu - uzyskane przez M. B. w wysokości [...] zł i przez J.B. w wysokości [...] zł ; lokatę terminową w kwocie [...] zł, którą zgromadzili na koniec roku 2000 na rachunku bankowym; zwrot nadpłaty
III SA/WA 92/05
z tytułu podatku dochodowego w kwocie [...] zł oraz zwrot podatku VAT w kwocie [...] zł; nadto kwotę [...] zł stanowiącą odpisy amortyzacyjne oraz kwotę [...] zł z tytułu kredytu inwestycyjnego.
Dokonując powyższych ustaleń organ podzielił zarzut zawarty w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego , iż organ I instancji nie uwzględnił jako dochodu lokaty bankowej w wysokości [...] zł. Nie uwzględnił zarzutu, że źródłem przychodu były pożyczki udzielone małżonkom B.przez członków rodziny, tj. A. Z. i A. K. Organ ocenił, że stan majątkowy rzekomych pożyczkodawców i osiągane przez nich dochody nie pozwalały na zgromadzenie wystarczających środków ani też udzielanie pożyczek w wysokości wykazanej przez małżonków B. Jako wydatki w roku 2001 organ przyjął koszty nabycia nieruchomości położonej w J., w kwocie [...] zł, z której to kwoty [...] zł stanowił kredyt inwestycyjny , oraz [...] zł koszty związane ze sporządzeniem aktu notarialnego , kwotę [...] zł wpłaconą na lokatę bankową , kwotę [...] zł stanowiącą koszt nabycia trzech samochodów, wpłaty podatku VAT w kwocie [...] zł , koszty utrzymania rodziny w wysokości [...] zł , oraz kwotę [...] zł jako spłata kredytu wraz z odsetkami w wysokości [...] zł oraz kosztami prowizji - [...] zł. Ustalając koszty utrzymania rodziny organ nie zaakceptował twierdzenia podatników, którzy
III SA/WA 92/05
określili roczny koszt wyżywienia czteroosobowej rodziny na kwotę [...] zł i przyjął, opierając się na danych zawartych w Roczniku Statystycznym Rzeczypospolitej Polskiej za rok 2001, że przeciętne miesięczne wydatki w gospodarstwach domowych w 2001 roku stanowiły [...] zł na jedną osobę.
W skardze złożonej od w/w decyzji pełnomocnik M. B. zarzucił naruszenie art. 210 § 4 ordynacji podatkowej , polegające na dowolnym ustaleniu wydatków związanych z utrzymaniem rodziny B., ustalenie ich wysokości na podstawie szacunków bez uwzględnienia, że małżonkowie B. większość produktów żywnościowych otrzymali z gospodarstwa rodziców; naruszenie art. 180 § 1 w zw. z art. 187 ordynacji podatkowej, przez odmowę wiary zeznaniom świadków: A. Z., W. Z. i A. K., mimo braku dowodów podważających wiarygodność zeznań tych świadków, oraz art. 187 § 1 ordynacji podatkowej, przez pominięcie faktu, że w okresie od 1995 do 1997 roku małżonkowie B.prowadzili gospodarstwo rolne, z którego osiągali dochody i posiadali oszczędności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
III SA/WA 92/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( t.j. z 2000 r. Dz.U. Nr 14, poz. 176 ) wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ustala się przyjmując za podstawę sumę poniesionych w roku podatkowym wydatków oraz wartość zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych, nie znajdujących pokrycia w już opodatkowanych , lub zwolnionych od podatku źródłach przychodu i posiadanych przedtem zasobach majątkowych. Oznacza to, że obowiązkiem organów podatkowych jest ustalenie wysokości zgromadzonych w danym roku zasobów finansowych oraz ustalenie wysokości wydatków, zaś na podatniku spoczywa obowiązek udowodnienia, że wydatki poniesione poprzez niego znajdują pokrycie w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym, lub w latach poprzednich, które to mienie pochodzi z przychodów opodatkowanych, albo wolnych od podatku.
Oceniając materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu podatkowym stwierdzić należy, że M. B. nie wykazał w sposób przekonywujący, by poniesione przez niego i żonę J. B. w roku 2001 wydatki, zamykające się kwotą [...] zł miały w całości pokrycie w zgromadzonych zasobach finansowych. W szczególności zaś nie wykazał, że
III SA/WA 92/05
za źródło finansowania wydatków winny być uznane pożyczki, zaciągnięte według podatnika od członków rodziny, tj. A. Z. i A. K.. Ocena zeznań w/w świadków, dokonana przez organ nie uchybia zasadzie swobodnej oceny materiału dowodowego określonej w art. 191 ordynacji podatkowej. Organy podatkowe dokonały wnikliwej i szczegółowej analizy możliwości udzielenia pożyczki o określonej wysokości przez A. Z. i A. K. Odmówienie ich zeznaniom wiarygodności znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, w szczególności gdy zeznania tych świadków zestawi się i porówna z informacją o dochodach W. Z. ze stosunku pracy, informacją Urzędu Gminy o powierzchni i przychodowości gospodarstwa rolnego, informacją o ubieganiu się przez A. Z. o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne, informacją o wysokości dochodów A. K. za okres od 1993 roku. Zeznania świadków zostały poddane wszechstronnej i wnikliwej ocenie przez organ podatkowy i nie ma podstaw by tej ocenie przypisać cechę dowolności, oderwania od zebranych dowodów, czy sprzeczności z zasadami logicznego rozumowania. W ocenie Sądu, to zeznania świadków dotyczące udzielenia pożyczki małżonkom B. nie zostały poparte żadnymi dowodami wskazującymi na realną możliwość zgromadzenia kwot wielokrotnie przewyższających ich dochody, z przeznaczeniem na cele wskazane w zeznaniu przed organem podatkowym. Za prawidłową należy uznać
III SA/WA 92/05
ocenę organów podatkowych, iż podana przez podatnika kwota [...] zł jako roczny koszt wyżywienia czteroosobowej rodziny nie jest wiarygodna. Twierdzenia skarżących, że na niewielką wysokość tych kosztów miała wpływ pomoc uzyskiwana od rodziców nie znalazły potwierdzenia. Przesłuchana w charakterze świadka C. B. wyjaśniła , że z uwagi na stan zdrowia uprawiają z mężem ziemię wyłącznie na własne potrzeby i nie pomagają dzieciom. Nałożony stosownie do przepisu art. 122 § 1 i 187 § 1 ordynacji podatkowej obowiązek podejmowania przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających stwierdzenie podatnika, jeżeli argumentów na ich potwierdzenie nie dostarcza sam podatnik. Skarżący miał zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, stosownie do art. 123 § 1 ordynacji podatkowej, a także możliwość wypowiedzenia się, przed wydaniem decyzji, co do treści zebranych dowodów. W ocenie Sądu nie przedstawił żadnych dowodów, które przemawiałyby za tym , że określone przez niego koszty utrzymania są realne. Należy zatem uznać, że przyjęcie przez organy podatkowe kosztów utrzymania na podstawie obiektywnego źródła, jakim są dane statystyczne , jest uzasadnione i mieszczące się w ramach uprawnień wynikających z przepisu art. 191 ordynacji podatkowej.
III SA/WA 92/05
W odniesieniu do zarzutu skarżącego, iż nie został uwzględniony fakt posiadania przez małż. B. oszczędności w walutach wymienialnych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, które przechowywali w domu, należy stwierdzić, że okoliczność ta nie była podnoszona w toku postępowania przed organami podatkowymi i pozostaje w sprzeczności z jego zeznaniami, że wszystkie oszczędności pochodzące z wesela, ziemi, gospodarstwa rolnego, wcześniej przechowywane w domu, były wpłacone jako lokata bankowa w 2000 r.
Z akt sprawy nie wynika by organy podatkowe naruszyły art. 180 § 1 ordynacji podatkowej. Unormowanie zawarte w tym przepisie przyjmuje zasadę równej mocy środków dowodowych, nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju środków dowodowych, którym należy przypisać pierwszeństwo w ustaleniu danego faktu.
W ocenie Sądu dokonana przez organy, po zebraniu materiału dowodowego ocena, nie naruszyła dyspozycji art. 187 i 191 ordynacji podatkowej. Organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, ustosunkowały się do dowodów, dokonały ich oceny we wzajemnym ze sobą powiązaniu. Dokonując oceny dowodów nie naruszyły określonej w art. 191 ordynacji podatkowej zasady swobodnej oceny dowodów, z której wynika, że organ podatkowy przy ocenie wiarygodności i mocy
III SA/WA 92/05
dowodów nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartość poszczególnych dowodów, lecz dokonuje tej oceny w sposób swobodny na podstawie własnego przekonania, opartego na wszechstronnym rozważeniu materiału dowodowego.
Uzasadnienie decyzji spełnia wymogi z art. 210 § 4 ordynacji podatkowej. Organ wskazał wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy , dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego. Wbrew zarzutowi skargi wskazał, powołując się na treść zeznań C. B. dlaczego nie uznał za udowodnione twierdzeń skarżącego, iż większość produktów żywnościowych jego rodzina otrzymywała z gospodarstwa rolnego rodziców.
Z przytoczonych względów Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu , który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 u.p.p.s.a skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI