II FSK 475/05

Trybunał Konstytucyjny2006-10-30
SAOSAdministracyjnepostępowanie przed sądami administracyjnymiWysokakonstytucyjny
prawo konstytucyjnesądy administracyjneskarga kasacyjnadwuinstancyjnośćTrybunał Konstytucyjnyp.p.s.a.

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej zgodności przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z Konstytucją, powołując się na wcześniejsze orzeczenie w tej samej sprawie.

Skarga konstytucyjna spółki „Pszenrol” S.A. kwestionowała zgodność art. 174 i 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z Konstytucją, zarzucając ograniczenie prawa do dwuinstancyjnego postępowania. Skarżąca powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2006 r. (II FSK 475/05), który oddalił jej skargę kasacyjną. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na zbędność orzekania w związku z wcześniejszym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (SK 63/05) w identycznym przedmiocie.

Skarga konstytucyjna złożona przez „Pszenrol” S.A. dotyczyła zgodności art. 174 i 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) z Konstytucją RP, w szczególności z przepisami gwarantującymi prawo do dwuinstancyjnego postępowania sądowego. Skarżąca podniosła, że zaskarżone przepisy p.p.s.a., ograniczając przesłanki wniesienia skargi kasacyjnej, uniemożliwiają pełną realizację tego prawa i czynią środek zaskarżenia nieskutecznym. Sprawa wywodziła się z postępowania dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych, gdzie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego został utrzymany w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu kasacyjnym. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania jej dalszego biegu. Uzasadnieniem tej decyzji było stwierdzenie, że przepisy te były już przedmiotem kontroli Trybunału w wyroku z 20 września 2006 r. (SK 63/05), w którym Trybunał uznał je za zgodne z Konstytucją. Trybunał nie podzielił argumentacji skarżącej, że ograniczenie podstaw kasacyjnych narusza prawo do dwuinstancyjności, podkreślając, że regulacja ta nie ustanawia podmiotowych ani przedmiotowych ograniczeń prawa do wnoszenia skargi kasacyjnej i zapewnia dostępność środka zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te są zgodne z Konstytucją.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że regulacja zawarta w kwestionowanych przepisach nie ustanawia podmiotowych ani przedmiotowych ograniczeń prawa do wnoszenia skargi kasacyjnej, przez co spełnia wymóg dostępności środka zaskarżenia. Przepisy te nie ograniczają możliwości uruchomienia postępowania drugoinstancyjnego, zapewniają jego właściwy kształt i nie zamykają drogi do uzyskania wyroku sądu drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówiono nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
„Pszenrol” S.A.spółkaskarżąca

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis nie ogranicza prawa do wniesienia skargi kasacyjnej w sposób naruszający Konstytucję.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis nie ogranicza prawa do wniesienia skargi kasacyjnej w sposób naruszający Konstytucję.

Pomocnicze

Konstytucja art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 176

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.TK art. 39 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do umorzenia postępowania, gdy wydanie orzeczenia jest zbędne lub niedopuszczalne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zbędność orzekania w związku z wcześniejszym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego w identycznym przedmiocie. Kwestionowane przepisy p.p.s.a. nie naruszają prawa do dwuinstancyjności ani prawa do sądu.

Odrzucone argumenty

Ograniczenie przesłanek skargi kasacyjnej narusza prawo do dwuinstancyjnego postępowania sądowego. Skarga kasacyjna jest środkiem nieskutecznym, nie zapewniającym pełnej kontroli przez sąd II instancji. Ograniczenie narusza zakaz ustawowego zamykania drogi sądowej (art. 77 ust. 2 Konstytucji).

Godne uwagi sformułowania

merytoryczne rozpatrzenie sformułowanych w niej zarzutów jest zbędne nie podzielił opinii skarżącej nie ustanawia żadnych podmiotowych ani przedmiotowych ograniczeń prawa do wnoszenia skargi kasacyjnej spełnia podnoszony w orzecznictwie Trybunału wymóg dostępności środka zaskarżenia

Skład orzekający

Ewa Łętowska

połączony

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zgodności przepisów p.p.s.a. dotyczących skargi kasacyjnej z Konstytucją RP, w tym prawa do dwuinstancyjności."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów p.p.s.a. i ich interpretacji w kontekście konstytucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych, ponieważ dotyczy fundamentalnych kwestii dostępu do sądu i dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnosądowym, a także potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą TK.

Czy skarga kasacyjna w sądach administracyjnych ogranicza Twoje prawa? TK wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
211/5/B/2007 POSTANOWIENIE z dnia 30 października 2006 r. Sygn. akt Ts 194/06 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Ewa Łętowska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej „Pszenrol” S.A. w sprawie zgodności: art. 174 i art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) z art. 77 ust. 2, art. 78 oraz art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 25 lipca 2006 r., sporządzonej przez pełnomocników skarżącej – „Pszenrol” S.A. – zakwestionowano zgodność z Konstytucją art. 174 oraz art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.). Zaskarżonym unormowaniom p.p.s.a. skarżąca zarzuciła niezgodność z art. 77 ust. 2, art. 78 oraz art. 176 Konstytucji, wywołaną ograniczeniem prawa stron postępowania sądowo-administracyjnego do dwuinstancyjnego postępowania przed sądami administracyjnymi. Skarga konstytucyjna została sformułowana w związku z następującym stanem faktycznym. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 16 lutego 2005 r. (sygn. akt I SA/Sz 342/04) oddalona została skarga skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z 30 marca 2004 r. (nr PB 1.25-4218/823-73/2003) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. Skargę kasacyjną skarżącej od tego orzeczenia oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 marca 2006 r. (sygn. akt II FSK 475/05). Orzeczenie to zostało doręczone skarżącej 30 maja 2006 r. Uzasadniając postawiony zarzut niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów, skarżąca stwierdziła w uzasadnieniu skargi, że ustrojodawca gwarantuje stronom postępowań sądowych nieograniczone prawo do dwuinstancyjnego postępowania sądowego. Tymczasem zaskarżony artykuł p.p.s.a., ograniczając przesłanki wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uniemożliwia pełną realizację tego prawa. Sprawia to, że skarga kasacyjna jest środkiem nieskutecznym, nie zapewnia bowiem pełnej i rzetelnej kontroli przez sąd II instancji. Skarżąca uznała takie ograniczenie za naruszające także zakaz ustawowego zamykania drogi sądowej (art. 77 ust. 2 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Wniesionej przez skarżącą skardze konstytucyjnej nie może być nadany dalszy bieg, albowiem merytoryczne rozpatrzenie sformułowanych w niej zarzutów jest zbędne. Kwestionowane przez skarżącą przepisy p.p.s.a. były już przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, także w kontekście wskazanych w skardze konstytucyjnej wzorców kontroli. Wyrokiem z 20 września 2006 r. o sygn. SK 63/05 (Dz. U. Nr 170, poz. 1224), Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie orzekł m.in., że „1. Art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z 2004 r. Nr 162, poz. 1692, z 2005 r. Nr 94, poz. 788, Nr 169, poz. 1417 i Nr 250, poz. 2118 oraz z 2006 r. Nr 38, poz. 268) jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji. 2. Art. 184 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji”. We wskazanym wyżej wyroku Trybunał Konstytucyjny nie podzielił opinii skarżącej, że to wadliwe określenie w zaskarżonych przepisach podstaw kasacyjnych ograniczyło badanie przez Naczelny Sąd Administracyjny zasadności jej skargi wszczynającej postępowanie sądowoadministracyjne i że prowadzi to do naruszenia gwarantowanego przez Konstytucję prawa do dwuinstancyjnego postępowania przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego regulacja zawarta w tych przepisach nie ustanawia żadnych podmiotowych ani przedmiotowych ograniczeń prawa do wnoszenia skargi kasacyjnej, przez co spełnia podnoszony w orzecznictwie Trybunału wymóg dostępności środka zaskarżenia. Kwestionowane przepisy p.p.s.a. nie naruszają powołanych w skardze praw podmiotowych również dlatego, że nie ograniczają możliwości uruchomienia postępowania drugoinstancyjnego, zapewniają właściwy jego kształt, chroniący przed arbitralnością orzekania i nierównym traktowaniem, a także nie zamykają drogi do uzyskania wyroku sądu drugiej instancji. Art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.) stanowi, że Trybunał umarza na posiedzeniu niejawnym postępowanie, jeżeli wydanie orzeczenia jest zbędne lub niedopuszczalne. Taki stan rzeczy ma niewątpliwie miejsce, gdy zaskarżone przepisy prawne były już przedmiotem kontroli ich zgodności z Konstytucją w innej sprawie rozpoznawanej przez Trybunał (zob. postanowienia z: 3 października 2001 r., SK 3/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 218; 25 listopada 2002 r., SK 30/01, OTK ZU nr 6/A/2002, poz. 88 oraz 26 marca 2002 r., P 3/02, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 22). Zważywszy, że przedmiot niniejszej sprawy jest zbieżny z materią, co do której Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się szczegółowo we wspomnianym wyroku z 20 września 2006 r. (SK 63/05), należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej wniesionej przez skarżącą z uwagi na zbędność orzekania. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, orzeka się jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI