II FSK 473/06

II FSK 473/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Grzelak
Bogusław Dauter
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 272 par. 1, art. 202 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Andrzej Grzelak, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi A. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. akt II FZ 501/05 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: 1) wznowić postępowanie sądowe zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. akt II FZ 501/05 i uchylić to postanowienie; 2) uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Gl 19/04.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. akt II FZ 501/05, Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 73, art. 184 w związku art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), oddalił zażalenie A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Gl 19/04, odrzucające skargę kasacyjną tego podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny podał, że odrzucenie skargi kasacyjnej przez WSA w Gliwicach nastąpiło z powodu niedotrzymania terminu do opłacenia wpisu od skargi kasacyjnej: doręczenie wezwania nastąpiło dnia 2 maja 2005 r., termin upłynął w dniu 9 maja 2005 r., natomiast wpis został uiszczony dnia 12 maja 2005 r. W zażaleniu na to postanowienie A. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA i nadanie skardze kasacyjnej biegu. Jego zdaniem, zastosowanie w sprawie art. 73 P.p.s.a. było błędne. Przepis ten miał zastosowanie tylko w wypadku doręczenia zastępczego, gdy tymczasem w rozpatrywanej sprawie miało miejsce doręczenie przez pocztę na podstawie art. 65 § 2 P.p.s.a. Podkreślono, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 marca 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 55, poz. 489), zmieniające m.in. § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.), wprowadziło konieczność dwukrotnego awizowania przesyłek. Tymczasem w konkretnej sprawie przesyłka była awizowana tylko raz, a zatem WSA w Gliwicach błędnie ustalił datę doręczenia przesyłki.
Oddalając zażalenie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej zostało wysłane za pośrednictwem poczty, zgodnie z art. 65 § 1 P.p.s.a. Z uwagi na to, że adresata nie zastano, przesyłka została w dniu 25 kwietnia 2005 r. awizowana, zaś zawiadomienie umieszczono na drzwiach adresata. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że skoro w P.p.s.a. określono sposób doręczania zastępczego przesyłek w inny sposób niż czynią to przepisy wskazane w art. 65 § 2 P.p.s.a., należało uznać, że art. 73 P.p.s.a. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 65 § 2 P.p.s.a. W sprawie miał więc zastosowanie art. 73 P.p.s.a., a zaskarżone postanowienie tego przepisu nie naruszyło.
W dniu 3 kwietnia 2006 r. A. S. (reprezentowany przez pełnomocnika – doradcę podatkowego), powołując się na podstawę prawną zawartą w art. 272 § 1 i 2 P.p.s.a., wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego 12 sierpnia 2005 r., wnosząc o uchylenie tego postanowienia. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania powołano się na stwierdzoną przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjność art. 73 P.p.s.a., w zakresie w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymaga ponawiania zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma. Podkreślono, że orzeczenie TK weszło w życie dnia 7 marca 2006 r., strona wniosła skargę o wznowienie postępowania w dniu 3 kwietnia 2006 r., zachowany więc został miesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Odpowiadając na skargę o wznowienie postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483; w skrócie: Konstytucja RP), orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenia sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania.
W skardze o wznowienie postępowania powołano się na art. 272 § 1 P.p.s.a. W myśl tego przepisu można żądać wznowienia postępowania, gdy TK orzekł o niekonstytucyjności aktu normatywnego, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie.
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2006 r., wydanym w sprawie o sygn. P 13/05, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 73 P.p.s.a. w zakresie, w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymaga ponawiania zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma, jest niezgodny z art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP. Uzasadniając rozstrzygnięcie, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 73 P.p.s.a., "ustanawiając siedmiodniowy termin odbioru przesyłki od dnia jej awizowania i nie przewidując obowiązku powtórzenia zawiadomienia o przesyłce, pociąga za sobą wysokie ryzyko, że pismo sądowe nie dotrze do adresata bez jego winy, a jednocześnie uchylenie się przez zainteresowanego od negatywnych skutków doręczenia w trybie art. 73 ustawy może być bardzo trudne. Dotyczy to także sytuacji, w której strona wie już o toczącym się postępowaniu przed sądem administracyjnym i musi liczyć się z otrzymywaniem pism procesowych". W konsekwencji Trybunał Konstytucyjny podzielił pogląd, "że regulacje zawarte w art. 73 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie odpowiadają wymogom sprawiedliwej procedury sądowej. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego termin odbioru przesyłki awizowanej nie może być nadmiernie krótki, powinien jednak odpowiadać wymogom sprawności proceduralnej. Jednocześnie ustawa powinna ustanawiać wymóg ponawiania zawiadomienia o przesyłce, tak aby ograniczyć ryzyko jej niedotarcia do adresata".
W postanowieniu z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. II FZ 501/05, Naczelny Sąd Administracyjny powołał się wprost na art. 73 P.p.s.a., który stanowił podstawę prawną tego rozstrzygnięcia. Skarga o wznowienie postępowania została złożona dnia 3 kwietnia 2006 r., zaś wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. P 13/05, stwierdzający niezgodność z Konstytucją RP art. 73 P.p.s.a., wszedł w życie w dniu 7 marca 2006 r. Skarga o wznowienie została więc wniesiona z zachowaniem miesięcznego terminu określonego w art. 272 § 2 P.p.s.a. Ponadto została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, a więc zachodzi związek pomiędzy powołaną podstawą w skardze a treścią rozstrzygnięcia.
Kierując się przytoczonymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 272 § 1 i art. 282 § 2 P.p.s.a.