II FSK 472/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-24
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyCITinterpretacja podatkowaCOVID-19rabatczynsznieodpłatne świadczenieczęściowo odpłatne świadczeniepostępowanie interpretacyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że spółka mogła uzyskać indywidualną interpretację podatkową dotyczącą rabatów czynszowych w kontekście przepisów COVID-19.

Spółka zapytała o możliwość opodatkowania rabatów czynszowych uzyskanych w związku z przepisami COVID-19. Organ odmówił wszczęcia postępowania interpretacyjnego, uznając, że wymagałoby to oceny stanu faktycznego. WSA uchylił postanowienie organu, a NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że spółka miała prawo do uzyskania interpretacji w zakresie powstania przychodu z tytułu nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego świadczenia.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki o interpretację indywidualną w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, w którym pytano, czy rabaty czynszowe uzyskane w związku z przepisami COVID-19 (art. 15ze ustawy COVID) skutkują powstaniem przychodu z tytułu nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego świadczenia (art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p.). Organ interpretacyjny odmówił wszczęcia postępowania, twierdząc, że wymagałoby to oceny stanu faktycznego i porównania czynszów z wartością rynkową, co wykracza poza procedurę interpretacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę spółki, uchylając postanowienie organu i wskazując, że wniosek dotyczył oceny stanu prawnego, a nie stanu faktycznego, i był prawidłowo sformułowany. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA. Sąd uznał, że spółka prawidłowo zapytała o skutki podatkowe otrzymanych rabatów, a organ mógł rozstrzygnąć, czy w takiej sytuacji powstaje przychód z tytułu nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego świadczenia, ponieważ kwestia relacji wysokości czynszu została przesądzona we wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wniosek dotyczy oceny stanu prawnego, a kwestia stanu faktycznego została już przesądzona we wniosku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka prawidłowo zapytała o skutki podatkowe otrzymanych rabatów, a organ mógł rozstrzygnąć, czy w takiej sytuacji powstaje przychód z tytułu nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego świadczenia, ponieważ kwestia relacji wysokości czynszu została przesądzona we wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.d.o.p. art. 12 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis ten dotyczy powstania przychodu z tytułu nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego świadczenia.

Pomocnicze

ustawa COVID art. 15ze

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis ten umożliwił uiszczanie niższych czynszów za wynajem powierzchni sklepowych.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 165a § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14h

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14b § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek spółki dotyczył oceny stanu prawnego, a nie stanu faktycznego. Organ mógł rozstrzygnąć, czy w sytuacji otrzymywanych rabatów czynszowych powstaje przychód z tytułu nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego świadczenia.

Odrzucone argumenty

Udzielenie odpowiedzi na wniosek wymagałoby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i porównania wartości czynszów z wartością rynkową. Wniosek nie dotyczył zagadnienia normowanego przepisami prawa podatkowego, a wydanie interpretacji wymagałoby oceny stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.

Godne uwagi sformułowania

Organ popełnił błąd przy odczytaniu sensu pytania Skarżącej bowiem przedmiotem zapytania Skarżącej nie była kwestia, czy uzyskane rabaty miały charakter rynkowy- nie było konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Prawidłowo zatem wskazał sąd pierwszej instancji, że organ mógł rozstrzygnąć, czy w sytuacji otrzymywanych rabatów za czynsz najmu, wynikających pośrednio z wcześniej stosowanych zwolnień z czynszu na podstawie art. 15ze ustawy o COVID, u Skarżącej powstaje przychód z tytułu nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego świadczenia.

Skład orzekający

Jerzy Płusa

członek

Maciej Jaśniewicz

przewodniczący

Małgorzata Wolf-Kalamala

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości uzyskania interpretacji podatkowej w sprawach dotyczących rabatów czynszowych w kontekście przepisów nadzwyczajnych (np. COVID-19) oraz zasad prowadzenia postępowań interpretacyjnych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami COVID-19 i rabatami czynszowymi. Interpretacja organu i wyroki sądów opierają się na konkretnym stanie faktycznym przedstawionym we wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie wniosków o interpretację podatkową i jak sądy administracyjne podchodzą do granic postępowania interpretacyjnego w kontekście przepisów nadzwyczajnych.

Rabat czynszowy w czasach COVID: czy to przychód? NSA wyjaśnia granice interpretacji podatkowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 472/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Płusa
Maciej Jaśniewicz /przewodniczący/
Małgorzata Wolf- Kalamala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1240/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-12-07
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1800
art. 12 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Płusa, po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1240/22 w sprawie ze skargi C.Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 marca 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2022 r., III SA/Wa 1240/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dale: Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 marca 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 stycznia 2022 r.
2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że Skarżąca zgodnie z art. 15ze ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm. dalej jako "ustawa COVID") skorzystała z możliwości uiszczania wynajmującym czynszu za wynajem powierzchni sklepowych w ustalonej niższej wysokości. Spółka zapytała organu we wniosku, czy w związku z rabatami uzyskanymi w wyniku podpisania odpowiednich aneksów do umów najmu - po stronie Spółki nie powstał przychód do opodatkowania w postaci nieodpłatnego, czy też częściowo odpłatnego świadczenia na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1800 - dalej jako u.p.d.o.p.).
Organ interpretacyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, wskazując, że udzielenie odpowiedzi w spornej kwestii wymagałoby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co jest niemożliwe w postępowaniu interpretacyjnym. Konieczne byłoby bowiem na wstępie porównanie wartości wynegocjowanych czynszów np. z ich wartością rynkową z uwzględnieniem poszczególnych lokalizacji, cen stosowanych wobec innych najemców, zaistniałych zmian na rynku wynikających z pandemii itp.
3. Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę, podnosząc, że z treści wniosku nie wynika, że Skarżąca wystąpiła o zbadanie stanu faktycznego/ zdarzenia przyszłego zaprezentowanego we wniosku, a jedynie zwróciła się o ocenę stanu prawnego. Sam wniosek był sformułowany prawidłowo. Organ popełnił błąd przy odczytaniu sensu pytania Skarżącej bowiem przedmiotem zapytania Skarżącej nie była kwestia, czy uzyskane rabaty miały charakter rynkowy- nie było konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie.
4. Powyższy wyrok organ zaskarżył w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z poźn. zm. - dalej: P.p.s.a.) w zw. z art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 z poźn. zm. – zwanej dalej: O.p.) polegające na uwzględnieniu przez sąd I instancji skargi i uchyleniu postanowień organu w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że żądanie Strony w zakresie, do którego odnosiło się pytanie zawarte we wniosku powinno być rozstrzygnięte w drodze interpretacji indywidualnej wydanej w trybie art. 14b § 1 O.p., podczas gdy prawidłowa - według organu - ocena czynności podjętych przez organ podatkowy w tej sprawie powinna skutkować oddaleniem skargi wobec braku naruszenia przez organ przepisów art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14b § 1 O.p. poprzez ich zastosowanie skutkujące
odmową wszczęcia postępowania interpretacyjnego, bowiem wniosek nie dotyczył zagadnienia normowanego przepisami prawa podatkowego, którego rozwiązania może dostarczyć interpretacja indywidualna, a wydanie interpretacji wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, a nie przepisu prawa podatkowego.
Zdaniem organu przedstawiona we wniosku kwestia nie jest zagadnieniem, które może być przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Gdyby interpretacja w takich okolicznościach została wydana dotyczyłaby niedopuszczalnej interpretacji stanu faktycznego, czy zdarzenia przyszłego, zamiast przepisów prawa podatkowego, wymagając przeprowadzenia postępowania dowodowego wykraczającego poza procedurę wydawania interpretacji, co wykluczało możliwość wydania interpretacji indywidualnej.
W skardze kasacyjnej organ wniósł o:
- uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia sądu I instancji na podstawie art. 188 P.p.s.a., rozpoznanie skargi i jej oddalenie,
- ewentualnie, jeżeli NSA uzna, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona -
- uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a.
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu;
- rozpoznanie sprawy na rozprawie odmiejscowionej,
- zasądzenie od Skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o:
- oddalenie skargi kasacyjnej,
- rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
5. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że mimo wniosku organu sprawa nie została rozpoznana na rozprawie odmiejcowionej - została rozpoznana w trybie stacjonarnym z możliwością udziału stron na sali rozpraw w budynku sądu. Nie przeprowadza się już rozpraw na odległość. Rozprawy na odległość były przeprowadzane na podstawie art. 15 zzs4 ust. 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (D2. U. 2020, poz, 374 ze za., dalej jako: ustawa covidowa). Wedle ust. 2 tego przepisu w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu.
6. Skarga kasacyjna organu nie ma usprawiedliwionych podstaw bowiem prawidłowo wskazał sąd pierwszej instancji, że w istocie Skarżąca pytała, czy w związku z rabatami uzyskanymi w wyniku podpisania odpowiednich aneksów do umów najmu - po stronie spółki nie powstał przychód do opodatkowania w postaci nieodpłatnego, czy też częściowo odpłatnego świadczenia na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p.
Skarżąca nie pytała, czy zapłacone kwoty czynszu są niższe, zatem mogą być uznane za rabat. To rzeczywiście wymagałoby porównania wartości wynegocjowanych czynszów np. z ich wartością rynkową z uwzględnieniem poszczególnych lokalizacji, cen stosowanych wobec innych najemców, zaistniałych zmian na rynku wynikających z pandemii itp. Jednak nie tego dotyczyło pytanie, w którym strona wyraźnie wskazała, że skorzystała z możliwości uiszczania wynajmującym czynszu za wynajem powierzchni sklepowych w ustalonej niższej wysokości, wprost zaznaczyła, że uzyskała rabat. Kwestia relacji wysokości czynszu zatem została przesądzona we wniosku. Prawidłowo zatem wskazał sąd pierwszej instancji, że organ mógł rozstrzygnąć, czy w sytuacji otrzymywanych rabatów za czynsz najmu, wynikających pośrednio z wcześniej stosowanych zwolnień z czynszu na podstawie art. 15ze ustawy o COVID, u Skarżącej powstaje przychód z tytułu nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego świadczenia.
7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a., a w zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI