II FSK 470/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II FSK 470/21 dotyczył skargi kasacyjnej K. L. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że kwestionowane faktury odzwierciedlały rzeczywiste transakcje, a ona sama, mimo oszustwa ze strony kontrahenta, dołożyła wymaganej staranności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, opierając się na ugruntowanym orzecznictwie. Sąd podkreślił, że do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów niezbędne jest nie tylko zaistnienie zdarzenia gospodarczego, ale także odpowiednie udokumentowanie operacji, umożliwiające weryfikację przez organ podatkowy. Sąd wskazał, że nawet jeśli podatnik działał w dobrej wierze i został oszukany, nie może zaliczyć do kosztów wydatków udokumentowanych nierzetelnymi fakturami, które nie odzwierciedlają faktycznych transakcji lub pochodzą od nieustalonego źródła. Podkreślono, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależnia możliwości zaliczenia wydatku do kosztów od tzw. dobrej wiary podatnika, lecz od konieczności odpowiedniego udokumentowania wydatków i ich związku z przychodem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej kosztów uzyskania przychodów w przypadku nierzetelnych faktur i braku znaczenia dobrej wiary podatnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji oszustwa i nierzetelnych faktur, ale jego zasady są szeroko stosowane w sprawach dotyczących kosztów uzyskania przychodów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wydatek udokumentowany fakturą, która nie odzwierciedla rzeczywistej transakcji gospodarczej, może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, nawet jeśli podatnik działał w dobrej wierze i został oszukany przez kontrahenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydatek udokumentowany nierzetelną fakturą nie może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, niezależnie od dobrej wiary podatnika.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kluczowe jest udokumentowanie rzeczywistych transakcji gospodarczych i wskazanie ich faktycznego źródła. Dobra wiara podatnika nie ma znaczenia w przypadku nierzetelnych dokumentów, które nie pozwalają na weryfikację operacji przez organ podatkowy.
Czy podatnik prowadzący działalność gospodarczą jest zobowiązany do zachowania podwyższonych standardów starannego działania w zakresie dokumentowania operacji gospodarczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik funkcjonujący w profesjonalnym obrocie gospodarczym jest obowiązany do zachowania podwyższonych standardów starannego działania, w tym właściwego dokumentowania operacji gospodarczych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA wskazujące, że na podatnikach ciążą podwyższone standardy starannego działania, dotyczące m.in. właściwego dokumentowania operacji gospodarczych w sposób umożliwiający weryfikację przez organ podatkowy.
Przepisy (9)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów niezbędne jest nie tylko zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego, ale i odpowiednie udokumentowanie tej operacji. Nie wystarczy wykazanie, że podatnik mógł gdziekolwiek nabyć towar i zużyć go w działalności gospodarczej. Konieczne jest wykazanie zarówno strony podmiotowej, jak i przedmiotowej transakcji. Dobra wiara podatnika nie ma znaczenia.
u.p.d.o.f. art. 24
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 24a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych. • Koszt nieprawidłowo udokumentowany nie może być rozliczony w rachunku podatkowym. • Nierzetelność faktury od strony podmiotowej (wystawca faktury nie jest rzeczywistym dostawcą) uniemożliwia zaliczenie wydatku do kosztów uzyskania przychodów. • Dobra wiara podatnika nie ma znaczenia dla uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu w świetle przepisów u.p.d.o.f.
Odrzucone argumenty
Kwestionowane faktury odzwierciedlają rzeczywiste transakcje gospodarcze. • Skarżąca dołożyła wszelkiej wymaganej staranności i została oszukana przez kontrahenta. • Wydatek był w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i został poniesiony w celu uzyskania przychodu, jego zwiększenia bądź zachowania źródła przychodu.
Godne uwagi sformułowania
na podatniku funkcjonującym w profesjonalnym obrocie gospodarczym, obowiązanym do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów albo ksiąg rachunkowych, ciążą podwyższone standardy starannego działania. • koszt nieprawidłowo udokumentowany nie może być rozliczony w rachunku podatkowym. • dobra wiara podatnika i przekonanie, że dane wskazane w fakturze są prawdziwe nie ma jednak w świetle przepisów u.p.d.o.f. żadnego znaczenia dla uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu.
Skład orzekający
Anna Dumas
przewodniczący sprawozdawca
Artur Kot
sędzia
Małgorzata Wolf-Kalamala
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej kosztów uzyskania przychodów w przypadku nierzetelnych faktur i braku znaczenia dobrej wiary podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji oszustwa i nierzetelnych faktur, ale jego zasady są szeroko stosowane w sprawach dotyczących kosztów uzyskania przychodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważny problem podatkowy dotyczący kosztów uzyskania przychodów i odpowiedzialności podatnika za nierzetelne dokumenty, nawet w przypadku oszustwa. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Oszukany podatnik nie zaliczy wydatku do kosztów. NSA wyjaśnia, dlaczego dobra wiara nie wystarczy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.