Orzeczenie · 2024-01-17

II FSK 469/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-01-17
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowy od osób fizycznychkoszty uzyskania przychodówrzeczywistość transakcjifakturydowodypostępowanie podatkowekontrola skarbowaprawo podatkowe

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (nierzetelne przedstawienie zarzutów i stanu faktycznego), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (oddalenie skargi mimo naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe), art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. (oddalenie skargi mimo naruszenia prawa materialnego) oraz art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. (samodzielne ustalenie stanu faktycznego, orzekanie na niekorzyść podatnika). Zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 22 ust. 1, art. 22 ust. 8, art. 22a ust. 1 ustawy o PIT oraz art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej i nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Stwierdzono, że organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a przedstawione przez skarżącą faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Wskazano na szereg okoliczności podważających wiarygodność transakcji, takich jak brak dokumentacji pochodzenia maszyn, brak dokumentacji technicznej i BHP, brak oznaczeń identyfikacyjnych na urządzeniach, płatności z naruszeniem przepisów, gotówkowa forma płatności, brak korespondencji handlowej, rozbieżności w zeznaniach świadków, chronologia zdarzeń oraz nielogiczność schematu działania. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie kwestionowania ustaleń organów spoczywa na podatniku. Oddalono również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, wskazując na ugruntowany pogląd, że do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu niezbędne jest nie tylko zaistnienie zdarzenia gospodarczego, ale i odpowiednie udokumentowanie operacji. Stwierdzono, że zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy (art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców) nie znalazła zastosowania, gdyż organy wykazały brak rzeczywistych transakcji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów i dowodzenia w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście weryfikacji rzeczywistości transakcji gospodarczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie istniały poważne wątpliwości co do rzeczywistości transakcji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy faktury dokumentujące zakup maszyn, urządzeń i części, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych, mogą stanowić podstawę do zaliczenia wydatków z nich wynikających do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, faktury nieodzwierciedlające rzeczywistych transakcji gospodarczych nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż przedstawione przez podatniczkę faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych, wskazując na liczne okoliczności podważające ich wiarygodność. W związku z tym, wydatek nie mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe lub sąd pierwszej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się nieuzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd szczegółowo analizował zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (m.in. art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 122 O.p., art. 191 O.p., art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a.) i uznał je za chybione, stwierdzając, że postępowanie było prowadzone prawidłowo, a uzasadnienia decyzji i wyroku były wystarczające.

Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa materialnego dotyczące kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe miały prawo do swobodnej oceny dowodów i prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (m.in. art. 22 ust. 1 i 8, art. 22a ust. 1 u.p.d.o.f.) zostały uznane za niezasadne, ponieważ nie udokumentowano rzeczywistych transakcji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Przepisy (16)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu niezbędne jest nie tylko zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego, ale i odpowiednie udokumentowanie tej operacji.

u.p.d.o.f. art. 22 § 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22a § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Prawo przedsiębiorców art. 10 § 2

Ustawa - Prawo przedsiębiorców

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy, stosowana gdy niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego jedynie wówczas, gdy uzasadnienie jest sporządzone w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 134 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis wynikowy, stanowiący podstawę orzeczenia oddalającego skargę.

O.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 187 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 121

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

O.p. art. 210 § 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Wymogi uzasadnienia decyzji.

O.p. art. 124

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada przekonywania strony.

O.p. art. 192

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierzetelne przedstawienie zarzutów i stanu faktycznego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia prawa materialnego. • Naruszenie art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez samodzielne ustalenie stanu faktycznego i orzekanie na niekorzyść podatnika. • Naruszenie art. 22 ust. 1, art. 22 ust. 8, art. 22a ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez ich niezastosowanie. • Naruszenie art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

faktury przedstawiane przez stronę nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych • ciężar dowodu w zakresie kwestionowania ustaleń organów spoczywa na podatniku • do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu niezbędne jest nie tylko zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego, ale i odpowiednie udokumentowanie tej operacji

Skład orzekający

Beata Cieloch

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Płusa

członek

Zbigniew Romała

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów i dowodzenia w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście weryfikacji rzeczywistości transakcji gospodarczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie istniały poważne wątpliwości co do rzeczywistości transakcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych – możliwości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przez sądy zasad dowodzenia i oceny dowodów w kontekście weryfikacji transakcji.

Czy faktury bez pokrycia w rzeczywistości mogą obniżyć Twój podatek? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst