II FSK 466/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-03-09
NSApodatkoweŚredniansa
opłata skarbowawznowienie postępowaniaoperat szacunkowyfałszywy dowódOrdynacja podatkowapostępowanie podatkowewartość rynkowaskarżącyorgan podatkowyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie wznowienia postępowania podatkowego dotyczącego opłaty skarbowej, uznając brak podstaw do wznowienia z powodu rzekomo fałszywego operatu szacunkowego.

Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie opłaty skarbowej, gdzie skarżący Edward K. podnosił, że operat szacunkowy nieruchomości był fałszywy. Zarówno organy administracji, jak i WSA oddaliły wniosek, wskazując na brak przesłanek do wznowienia postępowania. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną, potwierdził, że opinia Komisji Arbitrażowej nie jest orzeczeniem stwierdzającym fałszerstwo dowodu, a sama opinia nie istniała w dacie wydania decyzji ostatecznej, co wyklucza wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Skarga kasacyjna została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Edwarda K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie opłaty skarbowej. Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania podatkowego, opartego na zarzucie, że operat szacunkowy nieruchomości, na podstawie którego ustalono opłatę, był fałszywy (art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie o wznowienie jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji i wymaga spełnienia ściśle określonych przesłanek. Sąd stwierdził, że opinia Komisji Arbitrażowej, na którą powoływał się skarżący, została sporządzona po wydaniu decyzji ostatecznej, co wyklucza jej zastosowanie jako nowej okoliczności faktycznej lub dowodu (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). Ponadto, sąd uznał, że opinia ta nie jest orzeczeniem stwierdzającym fałszerstwo dowodu w rozumieniu art. 240 § 2 Ordynacji podatkowej, a zarzut dotyczący zastosowania ustawy o gospodarce nieruchomościami był chybiony, gdyż ustawa ta nie miała zastosowania do prywatnego obrotu nieruchomościami. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że postępowanie o wznowienie jest dwuetapowe i koncentruje się na badaniu przesłanek formalnych i merytorycznych określonych w art. 240 Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał, że opinia Komisji Arbitrażowej nie jest orzeczeniem stwierdzającym fałszerstwo dowodu, a jedynie opinią. Nawet jeśli opinia ta wykazywała rozbieżności w wycenie, nie świadczy to o oczywistości fałszu operatu szacunkowego. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i pominięcia istotnych okoliczności sprawy są niezasadne. Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, została ona oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, opinia sporządzona po wydaniu decyzji ostatecznej nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie spełnia wymogu istnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów w dniu wydania decyzji.

Uzasadnienie

Postępowanie o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji. Opinia Komisji Arbitrażowej, sporządzona po wydaniu decyzji ostatecznej, nie mogła być znana organowi wydającemu decyzję w dniu jej wydania, co wyklucza jej zastosowanie jako nowej okoliczności faktycznej lub dowodu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

op art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

op art. 240 § 2

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

op art. 243 § 2

Ordynacja podatkowa

op art. 245

Ordynacja podatkowa

u.g.n. art. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 157

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinia Komisji Arbitrażowej nie jest orzeczeniem stwierdzającym fałszerstwo dowodu. Opinia Komisji Arbitrażowej została sporządzona po wydaniu decyzji ostatecznej, co wyklucza jej zastosowanie jako nowej okoliczności faktycznej lub dowodu. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania do prywatnego obrotu nieruchomościami.

Odrzucone argumenty

Operat szacunkowy był fałszywy. Opinia Komisji Arbitrażowej stanowiła podstawę do wznowienia postępowania. Zastosowanie art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami do oceny operatu szacunkowego.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie o wznowienie postępowania jest dwuetapowe. Pierwszy etap sprowadza się do badania, czy zachodzą warunki formalne do wznowienia postępowania. Fałsz ten może dotyczyć formy dokumentu jak i jego treści. O oczywistości można mówić, gdy na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że dany dokument jest fałszywy. Opinia Komisji Arbitrażowej nie jest orzeczeniem lecz opinią.

Skład orzekający

Maria Dożynkiewicz

sprawozdawca

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Stefan Babiarz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego, w szczególności przesłanek z art. 240 Ordynacji podatkowej, a także rozróżnienie między opinią a orzeczeniem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu wznowienia postępowania i interpretacji konkretnych przepisów Ordynacji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, a konkretnie warunków wznowienia postępowania. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla prawników zajmujących się prawem podatkowym.

Kiedy opinia staje się dowodem? NSA wyjaśnia warunki wznowienia postępowania podatkowego.

Dane finansowe

WPS: 156 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 466/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Dożynkiewicz /sprawozdawca/
Stanisław Bogucki /przewodniczący/
Stefan Babiarz
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Opłata skarbowa
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 693/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-01-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
art. 240 par. 1 pkt 1, art. 240 par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Tezy
Postępowanie o wznowienie postępowania jest dwuetapowe. Pierwszy etap sprowadza się do badania, czy zachodzą warunki formalne do wznowienia postępowania.
Przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ sprowadza się do istnienia dowodów, które okazały się fałszywe, a które były podstawą rozstrzygnięcia. Fałsz ten może dotyczyć formy dokumentu jak i jego treści.
Zasadą jest ze względu na treść art. 240 par. 2 Ordynacji podatkowej, że fałszywość dowodu powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba że sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego. Przy braku orzeczenia właściwego organu o sfałszowaniu dowodu istotne jest więc ustalenie i wykazanie, że zachodzą łącznie dwie wymienione wyżej przesłanki. O oczywistości można mówić, gdy na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że dany dokument jest fałszywy. Oczywistość dotyczy więc przede wszystkim cech zewnętrznych fałszu. Przesłanka interesu publicznego musi natomiast być wynikiem oceny.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Edwarda K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2005 r., III SA/Wa 693/04 w sprawie ze skargi Edwarda K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 23 marca 2004 r., (...) w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie opłaty skarbowej - oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 stycznia 2005 r. oddalił skargę Edwarda K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 23 marca 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu z dnia 13 lutego 2004 r., odmawiającą uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej dotyczącej zaległości w opłacie skarbowej.
W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że Urząd Skarbowy W.-B. decyzją z 29 listopada 2001 r. (...) określił Edwardowi K. zaległość podatkową z tytułu opłaty skarbowej w wysokości 7.485 zł wraz z odsetkami w kwocie 11.394,70 zł, stwierdzając, iż aktem notarialnym z 3 kwietnia 1998 r. Rep. (...), pomiędzy Januszem K. a Edwardem K. zawarta została umowa sprzedaży 1/2 udziałów w nieruchomości w I. Wartość transakcji strony określiły na kwotę 6.000 zł. Z kolei w toku postępowania podatkowego prowadzonego z udziałem stron, Urząd Skarbowy ustalił, na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy, iż wartość rynkowa przedmiotowego udziału w nieruchomości na dzień 30 kwietnia 1998 r. wynosiła 156.200 zł. Na tej podstawie organ I instancji określił podatnikowi zaległość z tytułu opłaty skarbowej oraz odsetki od tej zaległości.
W związku z odwołaniem od tej Izba Skarbowa w W. decyzją z 11 marca 2002 r. (...) utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługiwały na uwzględnienie.
Na decyzję Izby Skarbowej, Edward K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 2 lipca 2003 r. III SA 994/02 skargę tę oddalił.
20 października 2002 r. Edward K. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną izby Skarbowej z dnia 11 marca 2002 r. z uwagi na fakt, że wartość nieruchomości została, zdaniem wnioskodawcy, określona na podstawie fałszywego operatu szacunkowego i w związku z tym zaistniała przesłanka z art. 240 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.
Decyzją z 30 grudnia 2002 r. (...) Izba Skarbowa w W. odmówiła uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia 11 marca 2002 r. z uwagi na brak przesłanek z art. 240 Ordynacji podatkowej uzasadniających wznowienie postępowania podatkowego.
12 stycznia 2004 r. Edward K. złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 par. 1 pkt 1 i pkt 5 oraz par. 2 Ordynacji podatkowej. Wnioskodawca przedłożył opinię Komisji Arbitrażowej Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych z 20 grudnia 2003 r., która zdaniem podatnika uzasadniała żądanie wznowienia postępowania w sprawie.
Decyzją z 13 lutego 2004 r. (...) Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej (...) z 11 marca 2002 r. nie znajdując podstaw do uwzględnienia żądania strony. W uzasadnieniu decyzji wskazano na treść przepisu art. 240 par. 1 Ordynacja podatkowa, stwierdzając, że wymienione w tym przepisie przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania nie wystąpiły - w tym również powołana przez podatnika - przyczyna wznowienia określona wart. 240 par. 1 pkt 5 tej ustawy.W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła. że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543/. Ponadto, ponownie, odwołujący podważał wiarygodność operatu szacunkowego na podstawie, którego ustalono wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości oraz dowodził, że dostarczona opinia Komisji Arbitrażowej jest nową okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia 23 marca 2004 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podany został stan faktyczny i prawny sprawy oraz stwierdzono, że odmowa uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej z 11 marca 2002 r. (...) nastąpiła z uwagi na brak przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania na podstawie art. 240 par. 1 pkt 5 oraz par. 2 Ordynacja podatkowa. W zaskarżonej decyzji wykazano, że dostarczona przez stronę opinia Komisji Arbitrażowej dotycząca spornego operatu szacunkowego nieruchomości nie była nową okolicznością faktyczną lub nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji ostatecznej nie znanym organowi, który wydał tę decyzję.
Podnoszony przez stronę zarzut, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 157 o gospodarce nieruchomościami, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, był chybiony. Organ II instancji podkreślił, że przywołana ustawa odnosi się do gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego, co wynika wprost z uregulowań zawartych w art. 1 tej ustawy i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wskazaną wyżej decyzję wnosząc o jej uchylenie, skarżący zarzucił tej decyzji rażące naruszenie prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżący kwestionował rzetelność operatu szacunkowego biegłego rzeczoznawcy oraz określoną nim wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości. Podniósł także, iż do opinii biegłego ma zastosowanie art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, iż w razie istotnych rozbieżności w opiniach sporządzonych przez rzeczoznawców majątkowych, oceny prawidłowości tych wycen dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych.
Skarżący powołał się na to, że Komisja Arbitrażowa Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych stwierdziła, że opinia rzeczoznawcy z 5 listopada 2001 r. nie może być przyjęta jako podstawa do ustalenia opłaty skarbowej z uwagi na zakres stwierdzonych odstępstw od przepisów prawa i standardów zawodowych. Według skarżącego nie można zgodzić się ze stanowiskiem przedstawionym w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym, opinia Komisji Arbitrażowej nie jest nową okolicznością faktyczną lub nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji ostatecznej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. powtórzył argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. dlatego wskazanym wyżej wyrokiem skargę tę oddalił.
W uzasadnieniu Sąd ten stwierdził, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną zaliczane jest do nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie Ordynacja podatkowa oraz w ustawach podatkowych.
Przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie wniosku o wznowienie postępowania podatkowego nie jest bowiem ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone wart. 240 par. 1 Ordynacji podatkowej.
Według tego Sądu na podstawie art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z analizy cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, iż postępowanie wznawia się tylko wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki:
- ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,
- powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie,
- powyższe okoliczności i dowody musiały istnieć w dniu wydania decyzji,
- okoliczności te i dowody nie były znane organowi wydającemu decyzję.
Opinia Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych, na którą powołuje się skarżący została sporządzona 20 grudnia 2003 r., czyli po wydaniu ostatecznej decyzji Izby Skarbowej z 11 marca 2002 r. W związku z tym, nie została spełniona jedna z przesłanek, o której mowa w art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody stanowią podstawę do wznowienia postępowania, jeżeli istniały w dniu wydania decyzji. Opinia Komisji Arbitrażowej nie istniała w dniu podejmowania ostatecznego rozstrzygnięcia przez organy podatkowe, w związku z tym, nie mogła być brana pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Z drugiej strony, z uwagi na fakt, iż opinia ta wydana została już po zakończeniu postępowania podatkowego /po wydaniu decyzji/, nie może stanowić przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, że opinia, na podstawie której ustalona została wysokość opłaty skarbowej była fałszywa, a wobec tego nie może stanowić podstawy do ustalenia tej opłaty Sąd ten wskazał, iż zgodnie z art. 240 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Wznowienie postępowania na podstawie art. 240 par. 1 pkt I ograniczone jest wystąpieniem łącznie następujących warunków:
- w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu - po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu.
Przepis art. 240 par. 2 Ordynacji podatkowej przewiduje wyjątki od warunku postawionego w art. 240 par. 1 pkt 1 w sytuacji, gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego. W takiej sytuacji postępowanie może być wznowione przed stwierdzeniem faktu sfałszowania dokumentu orzeczeniem sądu lub innego organu. Obie przesłanki oczywistość fałszu dowodu i niezbędność wznowienia postępowania - w celu ochrony interesu publicznego muszą wystąpić łącznie. Ponadto, zgodnie z art. 240 par. 3 Ordynacji podatkowej, z przyczyn określonych w par. 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn, określonych w przepisach prawa.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie nie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania również na podstawie art. 240 par. 1 Ordynacji podatkowej. Wbrew argumentacji skarżącego nie ma bowiem żadnych podstaw do tego, aby uznać operat szacunkowy sporządzony dnia 5 listopada 2001 r., za sfałszowany.
Sąd ten podzielił także stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, zgodnie z którym, ustawa o gospodarce nieruchomościami dotyczy gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego, co wynika wprost z uregulowań zawartych wart. 1 ww. ustawy i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Skargę kasacyjną od wymienionego wyżej wyroku wniósł skarżący, wyrok ten zaskarżając w całości.
Wyrokowi temu skarżący zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mający istotny wpływ na wynik sprawy, zaniechanie wszechstronnego rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy lit. "b" przez nieuwzględnienie art. 240 Ordynacji podatkowej par. 1 pkt 1 i 2.
1/ pominięcie stanu faktycznego mającego istotne znaczenia w sprawie i przyjęcie, że przepis art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./ nie miał zastosowania w sprawie.
2/ przyjęcie, że art. 240 par. 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w sprawie w związku z par. 2 tego artykułu.
3/ stwierdzenie braku przesłanek do wznowienia postępowania.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor zarzucił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę oparł się na ustaleniach Izby Skarbowej, które przyjął za własne zupełnie pomijając, że biegła S. jako rzeczoznawca majątkowy podlega przepisom, ustawy o gospodarce nieruchomościami, a wobec tego jej operat nie może być przyjęty jako podstawa do ustalenia opłaty skarbowej, gdyż został oparty o fałszywe dane, zatem jest fałszywy. Według skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił się rażącego naruszenia przepisów art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 240 par. 1 pkt 1 i par. 2 Ordynacji podatkowej. Uchybienia te miały zdaniem autora skargi kasacyjnej zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wszechstronne rozważenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oznacza rozważenie całości materiału tj. zarówno tego, który został przez Sąd wykorzystany jak i tego, który powinien być wzięty pod uwagę, a bezpodstawnie został pominięty. Chodzi o pominięcie opinii Komisji Arbitrażowej. Błędne jest zdaniem autora skargi kasacyjnej, stanowisko Sądu, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania w sprawie. Ma ona zastosowanie do rzeczoznawców majątkowych, rzeczoznawca S. podlega więc w swojej działalności tej ustawie. Jest oczywiste zdaniem autora skargi kasacyjnej, że rzeczoznawca S. w niniejszej sprawie ustaliła fałszywie wartość rynkową udziału w nieruchomości, przyjmując nieprawidłowy materiał porównawczy. Potwierdziła więc nieprawdę w dokumencie urzędowym, którym jest zdaniem skarżącego niewątpliwie operat wyceny. Działanie rzeczoznawcy S. na niekorzyść skarżącego przy wycenie jest świadome, co zdaniem autora skargi kasacyjnej wynika z opinii Komisji Arbitrażowej. Zdaniem autora skargi kasacyjnej stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w sprawie tej nie została wykazana przesłanka określona w art. 240 par. 1 pkt Ordynacji podatkowej jest nieprawidłowe. Doszło bowiem do sporządzenia przez rzeczoznawcę fałszywego dowodu, w oparciu o fałszywe dane, co zostało stwierdzone orzeczeniem Komisji Arbitrażowej, gdyż Komisja ta orzekła, że operat szacunkowy rzeczoznawcy S. nie może być przyjęty jako podstawa do ustalenia opłaty skarbowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający skargę na decyzję podjętą w postępowaniu o wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania jak to trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji należy do trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznych. Celem tego postępowania nie jest więc ponowne rozpoznanie sprawy i badanie jej ponownie pod względem merytorycznym. Przedmiotem tego postępowania jest przede wszystkim badanie, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 par. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Przesłanki wznowienia postępowania wymienione zostały w sposób wyczerpujący w art. 240 par. 1 wskazanej wyżej ustawy. Nie ma więc możliwości wznowienia postępowania z innych przyczyn. Postępowanie o wznowienie postępowania jest dwuetapowe. Pierwszy etap sprowadza się do badania, czy zachodzą warunki formalne do wznowienia postępowania. Wyraźnie to wynika z treści art. 243 par. 2 ustawy Ordynacja podatkowa zgodnie, z którym dopiero postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Na tym etapie postępowania bada się, czy wniosek o wznowienie pochodzi od osoby uprawnionej do jego złożenia, czy wskazane zostały ustawowe przesłanki wznowienia określone w art. 240 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa, a także, czy wniosek został złożony w terminie. W razie dopuszczalności wznowienia właściwy organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania /art. 243 par. 1/. Drugi etap postępowania sprowadza się do badania istnienia przesłanek do wznowienia i kończy wydaniem decyzji, określonych w art. 245 ustawy Ordynacja podatkowa, których sposób rozstrzygnięcia uzależniony jest od tego, czy organ stwierdzi istnienie przesłanek do wznowienia, czy też nie. Przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 par. 1 pkt 1 sprowadza się do istnienia dowodów, które okazały się fałszywe, a które były podstawą rozstrzygnięcia. Fałsz ten może dotyczyć formy dokumentu jak i jego treści.
Zasadą jest ze względu na treść art. 240 par. 2 ustawy Ordynacja podatkowa, że fałszywość dowodu powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba że sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego. Przy braku orzeczenia właściwego organu o sfałszowaniu dowodu istotne jest więc ustalenie i wykazanie, że zachodzą łącznie dwie wymienione wyżej przesłanki. O oczywistości można mówić, gdy na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że dany dokument jest fałszywy. Oczywistość dotyczy więc przede wszystkim cech zewnętrznych fałszu. Przesłanka interesu publicznego musi natomiast być wynikiem oceny.
Autor skargi kasacyjnej skargę tę oparł na naruszeniu przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" i "b" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 240 par. 1 pkt 1 i par. 2 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy i nie uwzględnienie wskazanych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny wprawdzie dość lakonicznie, ale ocenił, czy można uznać, że operat szacunkowy sporządzony 5 listopada 2001 r. jest fałszywy. Skarżący wskazując na fałszywość tego operatu, powoływał się na Opinię Komisji Arbitrażowej Polskiej Federacji Stowarzyszeń Majątkowych z 20 grudnia 2003 r. Z treści tej opinii wyraźnie wynika. że nie jest to orzeczenie lecz opinia. W związku z tym nie można mówić w tym przypadku, by sfałszowanie operatu jak to sugeruje autor skargi kasacyjnej, było stwierdzone orzeczeniem organu, o którym mowa w art. 240 par. 2 ustawy Ordynacja podatkowa.
W przepisie tym bowiem jest mowa o orzeczeniach organów uprawnionych do orzekania o popełnieniu fałszu, a nie o opiniach.
To, że opinia Komisji Arbitrażowej Polskiej Federacji Stowarzyszeń Majątkowych inaczej wycenia nabytą przez skarżącego nieruchomość, niż to przyjęto w operacie szacunkowym będącym podstawą wymierzenia skarżącemu opłaty skarbowej nie może świadczyć o oczywistości fałszu tego ostatniego dokumentu, a wobec tego trafnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że w sprawie nie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 240 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Wbrew również zarzutom skargi kasacyjnej w sprawie tej nie ma znaczenie ocena, czy do rzeczoznawcy, który sporządził opinię ma zastosowanie art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./, czy też nie. Okoliczność ta mogłaby być przedmiotem oceny, ale w postępowaniu dotyczącym wymiaru opłaty skarbowej, a nie w postępowaniu o wznowienie postępowania, gdzie przedmiotem badania jest stwierdzenie istnienia przesłanek określonych w art. 240 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej skargę tę jako niezasadną należało stosownie do treści art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić.