II FSK 465/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych. Organ podatkowy pierwszej instancji sprostował decyzję z 21 grudnia 2021 r., zwiększając pierwotnie określoną kwotę zobowiązania podatkowego z 12.127.545 zł do 12.432.962 zł, powołując się na art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej (O.p.). NSA w pełni zaakceptował stanowisko WSA, że takie sprostowanie doprowadziło do zmiany treści rozstrzygnięcia, co jest niedopuszczalne w trybie art. 215 O.p. Sąd podkreślił, że sprostowanie może dotyczyć jedynie błędów rachunkowych lub innych oczywistych omyłek, które nie prowadzą do zmiany merytorycznej decyzji. W tej sprawie, zwiększenie zobowiązania podatkowego o 305.417 zł stanowiło zmianę rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, a nie jedynie usunięcie nieistotnej wadliwości. Sąd wskazał, że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie zawierało jednoznacznych wyliczeń, które pozwoliłyby na ustalenie prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego, a tabela zamieszczona w decyzji nie zawierała wyliczenia zobowiązania podatkowego. W związku z tym, postanowienie o sprostowaniu de facto stało się ponownym rozstrzygnięciem sprawy, co jest niedopuszczalne. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaGranice dopuszczalności sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji podatkowej oraz zakaz zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia w tym trybie.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sprostowanie miałoby na celu zmianę merytoryczną decyzji, a nie jedynie usunięcie oczywistej omyłki.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej (art. 215 § 1 O.p.) dopuszczalne jest zwiększenie kwoty zobowiązania podatkowego określonego w decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej nie może prowadzić do zmiany merytorycznej decyzji, w tym do zwiększenia kwoty zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Tryb sprostowania przewidziany jest do usuwania nieistotnych wadliwości, takich jak błędy rachunkowe lub oczywiste omyłki pisarskie, które nie wpływają na istotę rozstrzygnięcia. Zwiększenie zobowiązania podatkowego o ponad 300 tys. zł stanowi zmianę merytoryczną, która powinna być dokonana w drodze decyzji, a nie postanowienia o sprostowaniu.
Czy uzasadnienie decyzji podatkowej zawierające dane dotyczące przychodów, kosztów, dochodu, odliczeń i stawki podatku pozwala podatnikowi na samodzielne ustalenie prawidłowości kwoty zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo wskazanie tych danych nie oznacza, że podatnik ma sam dokonywać obliczeń i ustalać prawidłowość treści rozstrzygnięcia lub jego braku. Uzasadnienie powinno w sposób jasny i jednoznaczny przedstawiać tok myślenia organu.
Uzasadnienie
Uzasadnienie decyzji ma na celu wyjaśnienie powodów podjętego rozstrzygnięcia i umożliwienie kontroli merytorycznej. Dane zawarte w tabeli nie zastępują obowiązku organu do przedstawienia wyliczenia zobowiązania podatkowego w sposób jednoznaczny.
Przepisy (10)
Główne
O.p. art. 215 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Tryb sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej lub błędu rachunkowego nie może prowadzić do zmiany merytorycznej decyzji.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 210 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej nie może prowadzić do zmiany merytorycznej decyzji podatkowej. • Zwiększenie kwoty zobowiązania podatkowego w drodze postanowienia o sprostowaniu stanowi zmianę rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. • Uzasadnienie decyzji musi w sposób jasny i jednoznaczny przedstawiać tok myślenia organu, umożliwiając kontrolę merytoryczną.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania na tyle istotnego, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. • Zebrany materiał dowodowy potwierdzał rozstrzygnięcie organów podatkowych, a jego łączna ocena dostarczyła prawidłowego uzasadnienia, że istniały podstawy do stwierdzenia oczywistej omyłki. • Uchybienia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
sprostowanie oczywistej omyłki nie może prowadzić do zmiany merytorycznej decyzji • tryb sprostowania decyzji przewidziany jest wyłącznie do usuwania oczywistych i nieistotnych wadliwości • postanowienie o sprostowaniu stało się w istocie ponownym rozstrzygnięciem sprawy, odmiennym od pierwotnego
Skład orzekający
Alicja Polańska
sędzia
Jerzy Płusa
sędzia
Maciej Jaśniewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Granice dopuszczalności sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji podatkowej oraz zakaz zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia w tym trybie."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sprostowanie miałoby na celu zmianę merytoryczną decyzji, a nie jedynie usunięcie oczywistej omyłki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym - granic sprostowania oczywistej omyłki. Jest to istotne dla praktyków, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Czy organ podatkowy może "naprawić" błąd, zwiększając Twój podatek? NSA wyjaśnia granice sprostowania decyzji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.