II FSK 465/21

II FSK 465/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Renata Kantecka /sprawozdawca/
Tomasz Kolanowski
Tomasz Zborzyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Gd 541/20 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2020-11-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 240 par 1 pkt 5, art. 240 par 1 pkt 2,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia WSA del. Renata Kantecka (sprawozdawca), Protokolant Adrianna Siniarska, po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 541/20 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 541/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę R. K. (dalej: "strona", "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "organ") z 22 kwietnia 2020 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w zakresie podatku dochodowego za 2011 r. z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia oraz innych powołanych orzeczeń dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).
W skardze kasacyjnej skarżący, reprezentowany przez adwokata, zaskarżył wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. niewyjaśnienie dlaczego zdaniem Sądu I instancji:
- prawidłowy jest pogląd organu, że okoliczności polegające na złożeniu w wymaganym terminie deklaracji PIT za 2011 r., w której skarżący nie wykazał podatku do zapłaty z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości oraz przesłaniu do US aktu notarialnego Rep [...] nr [...] z 19 stycznia 2011 r. dotyczącego sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, w którym widniała informacja o zamieszkiwaniu podatnika pod adresem zbywanego lokalu – były znane organom podatkowym już w trakcie prowadzenia pierwszego postępowania podatkowego w sprawie,
- nie stanowiła nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: "O.p.") podniesiona przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność złożenia oświadczenia o chęci skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej,
co zdaniem skarżącego powoduje, że wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej;
2. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 245 § 1 pkt 2 O.p. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy organ błędnie uznał, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego takie okoliczności wynikają i gdyby były organowi znane to z pewnością doprowadziłyby do wydania odmiennego rozstrzygnięcia;
3. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 245 § 1 pkt 2 O.p. (w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a.) w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy organ (i następnie WSA) nie dostrzegł, że w okresie wydawania decyzji ostatecznej nie było wymogu składania oświadczenia o skorzystaniu z ulgi meldunkowej, co stanowi nową okoliczność nieznaną organowi, która wyszła już po wydaniu ostatecznej decyzji wymiarowej i gdyby ta okoliczność została wzięta pod uwagę przez organ wydający decyzję ostateczną, to organ ten musiałby wydać decyzję o odmiennej treści;
4. art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w sytuacji gdy skarżący nie wyraził na to zgody i wnosił o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, zasądzenie kosztów postępowania od organu, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. ani żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. Wymaga to zatem prawidłowego ich określenia w samej skardze, a więc konieczność precyzyjnego wskazania konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji uchybił.
Decyzją z 17 lutego 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku określił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości za 2011 r. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku decyzją z 11 maja 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z 12 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1101/15, oddalił skargę strony wniesioną na ww. decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił natomiast skargę kasacyjną wniesioną od opisanego wyroku (wyrok z 28 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 440/16).
Pismem z 13 listopada 2019 r. strona wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wskazaną decyzją ostateczną. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zdaniem strony, nową okolicznością faktyczną istotną dla sprawy istniejącą w dniu wydania decyzji, a nieznaną organowi, który wydał decyzję było to, że oświadczenie o spełnieniu warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej złożone zostało w dwojaki sposób. Po pierwsze w deklaracji PIT-39 za 2011 r. (złożonej 12 marca 2012 r.) strona nie zadeklarowała podatku z odpłatnego zbycia nieruchomości, a po drugie oświadczenie zostało organowi złożone w postaci przesłanego aktu notarialnego Rep. [...] nr [...] z 19 stycznia 2011 r., z którego wynika, że była zameldowana pod adresem sprzedawanej nieruchomości.
Decyzją z 20 stycznia 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku odmówił uchylenia opisanej decyzji, gdyż nie stwierdził zaistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Decyzja ta została utrzymana w mocy, decyzją z 22 kwietnia 2020 r. Organ stwierdził, że powołane okoliczności były znane – w aktach sprawy znajduje się wskazany akt notarialny, jak również zeznanie podatkowe i jego korekta, w których nie wykazano podatku do zapłaty z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Nadto organ podkreślił, że nie kwestionował okoliczności zameldowania strony w sprzedawanym mieszkaniu przez okres 12 miesięcy, lecz wskazywał na brak spełnienia warunku złożenia w ustawowym terminie oświadczenia o spełnieniu wymogów do zastosowania zwolnienia.
Oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem, Sąd pierwszej instancji wskazał na trzy nurty orzecznicze, które wykształciły się przy ocenie warunków koniecznych do zastosowania ulgi meldunkowej. Podkreślił przy tym, że zmiana kierunku orzeczniczego nie stanowi podstawy do wzruszenia ostatecznej decyzji w ramach postępowania wznowieniowego. Zdaniem Sądu, powołane przez stronę okoliczności nie posiadają cech nowości, gdyż wynikają z materiału dowodowego będącego w dyspozycji organu w dacie wydania decyzji ostatecznej. Okoliczności te zostały już ocenione w postępowania prowadzonym w trybie zwykłym. Ponowna ocena zgromadzonych w sprawie dowodów nie może być przedmiotem postępowania nadzwyczajnego w sprawie wznowienia ostatecznej decyzji.
Za bezpodstawne Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a. Dotyczą one w szczególności niewyjaśnienia przez Sąd pierwszej instancji dlaczego uznał za prawidłowy pogląd organu, że wskazane okoliczności były znane już w trakcie postępowania wymiarowego. Należy podnieść, że poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować "kompletność" uzasadnienia, a nie prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia, czy prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy podatkowe. Trzeba wobec tego zaznaczyć, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy i poddaje się kontroli instancyjnej, gdyż odnosi się do istoty sprawy i zasadniczych punktów sporu pomiędzy skarżącym i organem podatkowym, w tym dotyczących zagadnień związanych z interpretacją art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zgodnie natomiast z uchwałą NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. II FPS 8/09, art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja nie występuje w rozpatrywanej sprawie, gdyż Sąd podzielił ustalenia organu podatkowego, czemu dał wyraz w treści uzasadnienia. Poza tym wojewódzki sąd administracyjny nie ma obowiązku odniesienia się do wszystkich twierdzeń i okoliczności podnoszonych przez skarżącą w skardze, lecz tylko do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji odniósł się do argumentów strony skarżącej w zakresie, który umożliwił sądowi kasacyjnemu skontrolowanie tego wyroku.
Zasadnie Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organów podatkowych co do oceny przesłanek dotyczących wznowienia postępowania i odmowy uchylenia decyzji ostatecznych. Powołane we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności nie są nowe. Kwestia świadomości podatnika co do istotnego znaczenia tych okoliczności w postępowaniu podatkowym nie ma żadnego znaczenia. Błędna ocena okoliczności faktycznej, czy też jej pominięcie, to nie brak wiedzy o tej okoliczności.
Postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego. Instytucja wznowienia postępowania nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, niezależnie od stopnia tej wadliwości. W realiach rozpatrywanej sprawy należy przyjąć, że nie została spełniona przesłanka "wyjścia na jaw" nowych dowodów lub okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Jak już wskazano okoliczność braku zadeklarowania podatku z odpłatnego zbycia nieruchomości w zeznaniu PIT-39 za 2011 r. oraz oświadczenie złożone do aktu notarialnego Rep. [...] nr [...] z 19 stycznia 2011 r., z którego wynika, że strona była zameldowana pod adresem sprzedawanej nieruchomości znana była organowi w trakcie postępowania jurysdykcyjnego. Co do wykładni wyrażenia ustawowego "wyjdą na jaw" należy przyjąć, że są to dowody lub okoliczności faktyczne, co do których istnienia organ nie posiadał wiedzy w trakcie toczącego się postępowania zwykłego i tym samym nie mógł ich ocenić.
Niezasadne są w związku z tym zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 245 § 1 pkt 2 O.p.
Nieuzasadnione są również zarzuty, opisane w pkt 3 skargi kasacyjnej, naruszenia prawa procesowego, jak i w konsekwencji prawa materialnego, co do nieuwzględnienia po wznowieniu postępowania prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego dotyczących możliwości skorzystania przez skarżącego z ulgi meldunkowej. Należy zauważyć, że art. 128 O.p. statuuje zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Ich weryfikacja może następować tylko w trybie nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ich dalszy byt prawny. Jednym z trybów nadzwyczajnych jest wznowienie postępowania. W razie powołania się na jedną z przyczyn wymienionych w art. 240 § 1 O.p. organ podatkowy zobligowany jest do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania i dopiero to stanowi podstawę do merytorycznego postępowania co do przesłanek wznowienia oraz do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Stanowi o tym art. 243 § 1 i § 2 O.p. Samo zatem postanowienie o wznowieniu postępowania nie oznacza, że w jego efekcie zapadnie satysfakcjonująca stronę decyzja, czy też, że sprawa podatkowa ponownie będzie badana w jej całokształcie, w oderwaniu od przyczyny stanowiącej podstawę wznowienia. Instytucja wznowienia postępowania nie może służyć ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej (a więc innymi słowy, ponownemu rozpoznaniu sprawy we wszystkich jej aspektach), albowiem nie stanowi ona elementu kontynuacji postępowania zwykłego, lecz odrębne postępowanie nadzwyczajne, które toczy się tylko i wyłącznie w zakresie odnoszącym się do oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. i w takim też tylko zakresie rozstrzygnięcie organu administracji podlega kontroli sądowej (por. wyrok NSA z 28 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1271/19). Występując z wnioskiem o wznowienie postępowania z powodów wskazanych w art. 240 § 1 O.p. strona zakreśla granice postępowania wznowieniowego. Wymaga podkreślenia, że zmiana wykładni przepisów prawa, jak i zmiana stanu prawnego nie uzasadniają wznowienia postępowania. Nawet błędna ocena dowodu, czy też błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Znamiennym jest również i to, że przesłanki tej nie uzasadnia zmiana linii orzeczniczej. Należy mieć bowiem na uwadze, że istotą wznowienia postępowania jest usunięcie wad tego postępowania, które ujawniły się po tym, jak decyzja stała się ostateczna, a nie ponowna kontrola decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym z uwzględnieniem zmiany linii orzeczniczej. Jak już wskazano powyżej brak obowiązku złożenia przez skarżącego oświadczenia o korzystaniu z ulgi meldunkowej, wynikać może wyłącznie z odmiennej wykładni przepisów i jako taki nie mógł stanowić przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Nie wiadomo zatem w czym autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia art. 2 ustawy zasadniczej.
Skarżący w skardze kasacyjnej sformułował również zarzut naruszenia art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: "ustawa o COVID-19") w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w sytuacji gdy skarżący nie wyraził na to zgody i wnosił o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zwrócić należy uwagę, że pierwotnie Sąd I instancji skierował sprawę na rozprawę, jednakże wobec intensyfikacji rozwoju epidemii i wprowadzenia dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta Gdańska "obszarem czerwonym", sprawa skierowana została na posiedzenie niejawne. W piśmie procesowym z 17 listopada 2020 r. skarżący żądał rozpoznania sprawy na rozprawie i wyznaczenia nowego terminu po ustabilizowaniu się sytuacji epidemicznej. Nie podniósł jednak żadnych dodatkowych argumentów w sprawie, a miał wystarczająco dużo czasu na przedstawienia jakiejkolwiek nowej argumentacji na poparcie zarzutów skargi. Przedmiotem sprawy była przy tym decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym. Ponadto w skardze kasacyjnej nie wskazano jaki istotny wpływ na wynik sprawy miało rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Przy ocenie tego zarzutu należało mieć na uwadze to, że przyjęta w art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. zasada jawności posiedzeń sądowych i rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych na rozprawie znajduje swoje ograniczenia, gdy przewiduje to "przepis szczególny". Takim przepisem szczególnym był art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19, który w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego wyroku stanowił, że przewodniczący mógł zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzekał w składzie trzech sędziów. Przy wykładni oraz ocenie zastosowania wskazanego wyżej przepisu należało mieć na uwadze, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. Nie budziło przy tym wątpliwości to, że w stanie faktycznym istniejącym w dacie wydania zaskarżonego wyroku, zarządzony stan pandemii i związane z nim zagrożenie dla życia i zdrowia, uzasadniały stosowanie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości (analogicznie wyrok NSA z 15 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3743/21). Prawo do publicznej rozprawy nie ma bowiem charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Przepis art. 45 ust. 1 Konstytucji stanowi natomiast o tym, że: "Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd". Wbrew zatem zarzutom skargi kasacyjnej przewidziana w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19 możliwość rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym i konstytucyjna zasada rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, dawała podstawy do wydania przez Przewodniczącego Wydziału zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
W podsumowaniu tej części uzasadnienia stwierdzić należy, że możliwe było rozpoznanie złożonej skargi na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19, albowiem przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Podkreślić przy tym także należy, że powołane wyżej przepisy nie uzależniały możliwości skierowania przez przewodniczącego sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym od zgody strony, ani nie były ograniczone do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. W zakresie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 269 ze zm.).