II FSK 462/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Bydgoszczy, który uchylił decyzję organu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. Spór dotyczył możliwości zaliczenia przez podatnika (K. D.) odpisów amortyzacyjnych od wzoru wspólnotowego do kosztów uzyskania przychodów. Organ argumentował, że zastosowanie powinien mieć art. 23 ust. 1 pkt 45c u.p.d.o.f., ponieważ podatnik był wytwórcą wzoru, a następnie dokonał jego 'zbycia'. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że ustalony stan faktyczny nie wypełnia dyspozycji tego przepisu. Sąd podkreślił, że darowizny między ojcem a synem nie można utożsamiać ze 'zbyciem' w rozumieniu przepisów podatkowych, zwłaszcza gdy dalsza część przepisu odnosi się do 'przychodu' uzyskanego z takiego zbycia, co sugeruje odpłatny charakter czynności. Sąd uznał również za prawidłowe stanowisko WSA co do możliwości zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a) u.p.d.o.f. w związku z nieodpłatnym nabyciem wartości niematerialnych i prawnych, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo NSA w podobnych sprawach. W konsekwencji, skarga kasacyjna organu została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'zbycie' w kontekście darowizny wartości niematerialnych i prawnych na gruncie przepisów o kosztach uzyskania przychodów oraz stosowanie art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a) u.p.d.o.f. do wtórnego nabycia tych wartości.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego obejmującego wielokrotne darowizny między ojcem a synem dotyczące wzoru wspólnotowego. Interpretacja pojęcia 'zbycie' może być odmienna w przypadku innych rodzajów wartości niematerialnych i prawnych lub innych relacji między stronami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy darowizna wartości niematerialnej i prawnej (wzoru wspólnotowego) między członkami rodziny może być traktowana jako 'zbycie' w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 45c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wyłączające możliwość zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, darowizna nie jest 'zbyciem' w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 45c u.p.d.o.f., zwłaszcza gdy dalsza część przepisu odnosi się do 'przychodu' z takiego zbycia, co sugeruje odpłatny charakter czynności.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na językowej wykładni pojęcia 'zbycie' oraz na kontekście dalszej części przepisu, która odwołuje się do 'przychodu', co wskazuje na odpłatny charakter czynności. Darowizna jest czynnością nieodpłatną, nie generującą przychodu.
Czy odpis amortyzacyjny od wartości niematerialnej i prawnej nabytej w drodze darowizny może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a) u.p.d.o.f.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pod pewnymi warunkami określonymi w art. 23 ust. 9 u.p.d.o.f., zwłaszcza gdy darczyńca dokonywał odpisów amortyzacyjnych od tych składników.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA, które aprobowało zastosowanie art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a) u.p.d.o.f. do wtórnego nabycia wartości niematerialnych i prawnych w drodze darowizny, uwzględniając przy tym specyficzne uregulowania zawarte w art. 23 ust. 9 u.p.d.o.f.
Czy okoliczność, że podatnik był wytwórcą wartości niematerialnej i prawnej, przesądza o zastosowaniu art. 23 ust. 1 pkt 45c u.p.d.o.f. w przypadku jej późniejszego nieodpłatnego przekazania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama okoliczność wytworzenia nie przesądza o zastosowaniu tego przepisu, zwłaszcza gdy podatnik w okresie objętym sprawą był nabywcą wartości niematerialnych i prawnych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepis art. 23 ust. 1 pkt 45c u.p.d.o.f. używa spójnika 'lub', co oznacza alternatywę łączną między wytworzeniem a nabyciem. W analizowanym przypadku, w okresie objętym sprawą (2018 r.), podatnik był nabywcą wartości niematerialnych i prawnych, a nie ich zbywcą w rozumieniu tego przepisu.
Przepisy (7)
Główne
u.p.d.o.f. art. 23 § 1 pkt 45a lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ma zastosowanie do wtórnego nabycia wartości niematerialnych i prawnych w drodze darowizny, z uwzględnieniem art. 23 ust. 9 u.p.d.o.f.
Dz.U. 2024 poz 226 art. 23 § ust. 1 pkt 45c
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 23 § 1 pkt 45c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten nie ma zastosowania do darowizny, gdyż 'zbycie' w jego rozumieniu oznacza czynność odpłatną, co wynika z dalszej części przepisu odwołującej się do 'przychodu'.
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
k.c. art. 888 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy darowizny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Darowizna między ojcem a synem nie jest 'zbyciem' w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 45c u.p.d.o.f. • Możliwość zaliczenia odpisów amortyzacyjnych na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a) u.p.d.o.f. do wtórnie nabytych wartości niematerialnych i prawnych.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że podatnik był wytwórcą wzoru i dokonał jego 'zbycia', co powinno skutkować zastosowaniem art. 23 ust. 1 pkt 45c u.p.d.o.f. • Organ podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, wskazując na schematyczne dokonywanie czynności darowizny bez uzasadnienia.
Godne uwagi sformułowania
znaczenia pojęcia 'zbycie' określonego w art. 23 ust. 1 pkt 45c) u.p.d.o.f. należy poszukiwać w językowej definicji tego określenia, a więc w znaczeniu 'sprzedaży', 'odstąpienia za pieniądze' • literalne rozumienie pojęcia znajduje uzasadnienie w dalszej części przepisu, tj. określenia: 'w części przekraczającej przychód uzyskany przez podatnika z ich uprzedniego zbycia', co oznacza odpłatne zbycie • przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
członek
Renata Kantecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zbycie' w kontekście darowizny wartości niematerialnych i prawnych na gruncie przepisów o kosztach uzyskania przychodów oraz stosowanie art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a) u.p.d.o.f. do wtórnego nabycia tych wartości."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego obejmującego wielokrotne darowizny między ojcem a synem dotyczące wzoru wspólnotowego. Interpretacja pojęcia 'zbycie' może być odmienna w przypadku innych rodzajów wartości niematerialnych i prawnych lub innych relacji między stronami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy nieoczywistej interpretacji przepisów podatkowych w kontekście transakcji rodzinnych, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.
“Darowizna czy zbycie? NSA rozstrzyga, czy rodzinne przekazanie wzoru wspólnotowego wyklucza odpisy amortyzacyjne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.