II FSK 460/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-06
NSApodatkoweWysokansa
interpretacja podatkowapodatek dochodowy od osób prawnychCITtransakcje handloweopóźnione płatnościOrdynacja podatkowaKrajowa Informacja Skarbowapostępowanie interpretacyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że interpretacja podatkowa może obejmować przepisy innych ustaw, jeśli współokreślają one podstawę opodatkowania.

Spółka złożyła wniosek o interpretację podatkową dotyczącą skutków opóźnionych płatności w transakcjach handlowych dla podatku dochodowego od osób prawnych. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa dotyczy prawa cywilnego, a nie podatkowego. WSA uchylił postanowienie organu, a NSA oddalił skargę kasacyjną organu, stwierdzając, że przepisy ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych są przepisami prawa podatkowego w rozumieniu Ordynacji podatkowej, gdy współokreślają podstawę opodatkowania.

Spółka W. sp. z o.o. zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie skutków podatkowych opóźnionych płatności w transakcjach handlowych dla podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Spółka, będąca dużym przedsiębiorcą, miała wątpliwości, czy musi stosować przepisy art. 18f i art. 25 ust. 19 ustawy o CIT dotyczące korekty podstawy opodatkowania i dochodu ze względu na opóźnione płatności, wynikające z umów z inwestorami na refundację kosztów budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, gdzie terminy płatności przekraczały 60 dni. Organ odmówił wszczęcia postępowania, twierdząc, że wniosek dotyczy zgodności terminów płatności z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (u.p.n.o.), a nie przepisów podatkowych. WSA w Warszawie uwzględnił skargę spółki, uchylając postanowienia organu. NSA w wyroku z dnia 6 września 2023 r. oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd uznał, że przepisy u.p.n.o., które współokreślają podstawę opodatkowania podatkiem CIT, są przepisami prawa podatkowego w rozumieniu Ordynacji podatkowej. W związku z tym organ interpretacyjny miał obowiązek dokonać wykładni i oceny zastosowania tych przepisów, a odmowa wszczęcia postępowania była niezasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ interpretacyjny ma obowiązek dokonać wykładni takich przepisów, ponieważ stanowią one część prawa podatkowego w rozumieniu Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, które wpływają na ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, są traktowane jako przepisy prawa podatkowego. Od ich wykładni zależy prawidłowe ustalenie podstawy opodatkowania i wysokości zobowiązania podatkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.d.o.p. art. 18f

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 25 § ust. 19

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

O.p. art. 14b § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 3 § pkt 1, pkt 2

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.z.z.w.i.z.o.ś. art. 15 § ust. 1, ust. 4

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.p.n.o. art. 4 § pkt 6

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

O.p. art. 165a § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14h

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 ust. 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, które współokreślają podstawę opodatkowania podatkiem CIT, są przepisami prawa podatkowego. Organ interpretacyjny ma obowiązek dokonać wykładni przepisów prawa podatkowego, nawet jeśli odsyłają one do innych ustaw. Odmowa wszczęcia postępowania interpretacyjnego była niezasadna, ponieważ wniosek dotyczył skutków podatkowych.

Odrzucone argumenty

Organ interpretacyjny argumentował, że sprawa dotyczy prawa cywilnego (terminy płatności w umowach), a nie prawa podatkowego, co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania interpretacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób uznać, że nie są to przepisy prawa podatkowego, skoro od ich wykładni oraz prawidłowości zastosowania zależy ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym oraz wysokość zobowiązania w tym podatku. niezasadne jest zatem uchylanie się organu interpretacyjnego od dokonania wykładni i oceny zastosowania wymienionych we wniosku przepisów u.p.d.o.p. tylko dlatego, że zawierają one odesłania do przepisów innych ustaw. także ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych jest ustawą podatkową w znaczeniu, jakie temu zwrotowi nadaje art. 3 pkt 1 O.p., gdyż współokreśla podstawę opodatkowania, a zawarte w niej przepisy – przepisami prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 O.p.

Skład orzekający

Tomasz Zborzyński

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Płusa

członek

Artur Kot

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że przepisy innych ustaw (np. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych) mogą być przedmiotem interpretacji podatkowej, jeśli wpływają na podstawę opodatkowania. Ugruntowanie zasady, że organy interpretacyjne nie mogą uchylać się od wykładni przepisów odsyłających."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie przepisy ustawy o CIT odsyłają do ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Interpretacja może być mniej oczywista w innych przypadkach odesłań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów podatkowych i zakresu działania organów interpretacyjnych, co jest kluczowe dla wielu podatników.

Czy przepisy o opóźnionych płatnościach to też prawo podatkowe? NSA wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 460/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kot
Jerzy Płusa
Tomasz Zborzyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1585/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-12-16
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1437
art. 15 ust. 1, ust. 4
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1406
art. 18f, art. 25 ust. 19
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (spr.), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA (del.) Artur Kot, po rozpoznaniu w dniu 6 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1585/21 w sprawie ze skargi W .sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29 kwietnia 2021 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.460.2020.6.BD w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz W. sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Sygnatura akt II FSK 460/22
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością W. z siedzibą w P. i uchylił postanowienia Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej odmawiające wszczęcia postępowania o wydanie indywidualnej interpretacji w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.
Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący:
We wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego skarżąca Spółka podała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 7.06.2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2019 r., poz. 1437 ze zm.) jest obowiązana zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, a zgodnie z art. 15 ust. 4 tej ustawy po przyłączeniu do sieci infrastruktury wybudowanej przez inwestora i na jego koszt obowiązana jest do zrefundowania tych wydatków. Na podstawie przyjętego regulaminu zawiera z inwestorem umowę określającą harmonogram refundacji, przewidujący płatności ratalne, z terminami płatności przekraczającymi 60 dni od dnia zawarcia umowy i doręczenia skarżącej faktury dokumentującej opisane zdarzenie gospodarcze. Zadała pytanie, czy wobec tego, że posiada status dużego przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 8.03.2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 935, dalej także: u.p.n.o.), ma obowiązek stosowania art. 18f i art. 25 ust. 19 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1406, dalej: u.p.d.o.p.) w zakresie korekty podstawy opodatkowania oraz dochodu ze względu na opóźnione płatności.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z dnia 22.02.2021 r., utrzymanym w mocy zaskarżonym postanowieniem z dnia 29.04.2021 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, ponieważ przedstawiony przez skarżącą problem nie dotyczy interpretacji przepisów podatkowych, lecz zgodności ratalnych terminów płatności z przepisami u.p.n.o.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka podniosła, że przyjęcie, iż pojęcie "przepisy prawa podatkowego" nie obejmuje norm prawnych, które regulują elementy konstrukcyjne podatku, jeżeli zostały uregulowane w ustawach innych, niż podatkowe, narusza art. 14b § 1 w związku z art. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, dalej: O.p.), a odmowa wszczęcia postępowania interpretacyjnego – art. 165a § 1 i art. 14h, a także art. 121 § 1 w związku z art. 14b § 1 i § 2a O.p.
Uzasadniając uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że postawione przez skarżącą pytania odnosiły się do wykładni przepisów podatkowych, przy czym dla prawidłowej ich wykładni konieczne jest sięgnięcie do przepisów innej ustawy – o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (u.p.n.o.). Z zestawienia pytań zawartych we wniosku skarżącej o wydanie interpretacji z treścią wskazanych w pytaniach przepisów u.p.d.o.p. wprost wskazuje, że ustalenie pełnego znaczenia norm zawartych w ustawie podatkowej nie jest możliwe bez odkodowania treści przepisów u.p.n.o. oraz bez odniesienia przedstawionego we wniosku stanu faktycznego do tych właśnie przepisów.
W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi przez jej oddalenie, ewentualnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 165a § 1, art. 14h, art. 14b § 1 oraz art. 3 pkt 1 i pkt 2 O.p. przez przez błędne uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, a także bezpodstawne przyjęcie, że w okolicznościach sprawy nie zaistniały przesłanki do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej, bowiem w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ interpretacyjny powinien dokonać oceny stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego pod względem prawnym sensu largo – nie tylko według przepisów zawartych w prawie podatkowym, zdefiniowanym w art. 3 pkt 2 O.p., lecz również w świetle u.p.n.o. – w sytuacji, gdy przedmiotem wątpliwości skarżącej w istocie były skutki terminów płatności ustalonych w umowach cywilnoprawnych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania:
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 14b § 3 O.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. W pytaniach interpretacyjnych skarżąca przedstawiła zaistniały stan faktyczny, a ponadto jako przepisy budzące jej wątpliwości co do ich zastosowania w przedstawionym stanie faktycznym wymieniła art. 18f i art. 25 ust. 19 u.p.d.o.p. Zarówno art. 18f u.p.d.o.p. (choćby w ust. 1 pkt 2, w ust. 2, czy w ust. 15), a także art. 25 ust. 19 u.p.d.o.p., zawierają bezpośrednie odesłania do ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, w szczególności do jej art. 4 pkt 1 i pkt 1a, które definiują, które zdarzenia gospodarcze (transakcje handlowe) oraz które przychody i wydatki (wynagrodzenia za dostawę towaru lub wykonanie usługi) podlegają jej uregulowaniom. Biorąc pod uwagę, że wymienione przepisy u.p.d.o.p. traktują o zmianie wysokości podstawy opodatkowania oraz strat w związku z nieuregulowanymi w terminie wierzytelnościami o zapłatę świadczenia pieniężnego z tytułu opisanych w u.p.n.o. transakcji handlowych, nie sposób uznać, że nie są to przepisy prawa podatkowego, skoro od ich wykładni oraz prawidłowości zastosowania zależy ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym oraz wysokość zobowiązania w tym podatku.
Niezasadne jest zatem uchylanie się organu interpretacyjnego od dokonania wykładni i oceny zastosowania wymienionych we wniosku przepisów u.p.d.o.p. tylko dlatego, że zawierają one odesłania do przepisów innych ustaw. Przeciwnie – dopiero przeprowadzenie łącznej wykładni przepisów pomieszczonych w obu tych ustawach pozwoli na ustalenie treści norm prawa podatkowego. Należy zatem uznać, że także ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych jest ustawą podatkową w znaczeniu, jakie temu zwrotowi nadaje art. 3 pkt 1 O.p., gdyż współokreśla podstawę opodatkowania, a zawarte w niej przepisy – przepisami prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 O.p. Wypada dodać, że dopiero po ustaleniu treści omawianych norm możliwe jest dokonanie oceny ich zastosowania do stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji, przejawiającego się w ocenie skutków zawierania umów przewidujących opóźnienie płatności poszczególnych rat w odniesieniu do ustalania prawidłowej podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, w tym ewentualne zwiększenie dochodu o zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego, które nie zostało uregulowane w kwalifikowanym terminie (art. 25 ust. 19 u.p.d.o.p.).
Nie jest w związku z tym trafny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 165a § 1, art. 14h, art. 14b § 1 oraz art. 3 pkt 1 i pkt 2 O.p. Skoro bowiem przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wprost odsyłają do przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, to również przepisy tej ostatniej ustawy są przepisami prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 O.p. Co więcej, jakkolwiek organ interpretacyjny ma rację, że przedmiotem wątpliwości skarżącej w istocie były skutki terminów płatności ustalonych w umowach cywilnoprawnych, tym niemniej skarżącej niewątpliwie chodziło o skutki podatkowe przyjęcia określonych w umowach zasad zaspokajania wierzycieli. Nie było więc podstaw do przyjęcia, że wniosek skarżącej nie odnosi się do wykładni i oceny zastosowania przepisów prawa podatkowego oraz że w takiej sytuacji Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zwolniony jest z określonego w art. 14b § 1 O.p. obowiązku wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Niezasadne w związku z tym było zastosowanie art. 165a § 1 w związku z art. 14h O.p. i wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, skoro przeprowadzenie postępowania interpretacyjnego i wydanie interpretacji było powinnością tego organu.
W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie uwzględnił skargę i uchylił wydane w obu instancjach postanowienia odmawiające wszczęcia postępowania interpretacyjnego, ponieważ były one sprzeczne z przepisami postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadnie zatem Sąd zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz nie zastosował art. 151 P.p.s.a.
Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.
C zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a. oraz stosowanego odpowiednio § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) zasądzając od organu administracji publicznej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 240 zł tytułem opłaty za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną przez radcę prawnego, który prowadził sprawę w pierwszej instancji.
SNSA SNSA SWSA (del.)
Jerzy Płusa Tomasz Zborzyński (spr.) Artur Kot

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI