II FSK 458/22

II FSK 458/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Grzęda /sprawozdawca/
Krzysztof Kandut
Tomasz Zborzyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Rz 969/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-02-10
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1800
art. 15 ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
Dz.U. 2020 poz 695
art. 14c par. 1 i 2 w zw. z art. 120, art. 121 par. 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.), Sędzia del. WSA Krzysztof Kandut, Protokolant asystentka sędziego Adrianna Siniarska, po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w Z. (obecnie: V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 969/21 w sprawie ze skargi V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w Z. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 września 2021 r. nr 0111-KDIB2-1.4010.269.2021.1.PB w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 10 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 969/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę V. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Z. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 września 2021 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Tekst powyższego wyroku wraz uzasadnieniem dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Od powyższego wyroku Spółka wniosła skargę kasacyjną, w której zarzuciła:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a.") w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1406, dalej "u.p.d.o.p.") przez jego błędną wykładnię i uznanie, że wydatki opisane we wniosku o wydanie interpretacji nie stanowią kosztu uzyskania przychodu
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej "O.p.") przez utrzymanie w mocy interpretacji indywidualnej, pomimo braku dostatecznego uzasadnienia przyczyn, dla których uznano stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe,
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji w sposób niedostatecznie wyjaśniający przyczyny, dla których wydatek opisany we wniosku nie stanowi kosztu uzyskania przychodu.
Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i interpretacji indywidualnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjna organ wniósł o jej oddalenie oraz zasadzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W tej sprawie nie zachodziły takie przesłanki (art. 183 § 2 P.p.s.a.).
Nie sposób zgodzić się ze Skarżącą, że wydając zaskarżoną interpretację, organ dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Zasadnie Sąd pierwszej instancji i organ wskazały, że koszty ponoszone przez Spółki w celu opracowania i przygotowania przez Zleceniobiorcę scenariusza sukcesji umożliwiającego zachowanie trwałości przedsiębiorstw obu Spółek (Zainteresowanych), nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu ze źródła przychodu lub realną szansą powstania przychodu podatkowego, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła jego uzyskiwania. Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony.
Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem, a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy. W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, musi spełnić następujące warunki: został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik), jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona, pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów, został właściwie udokumentowany.
Prawidłowo w zaskarżonej interpretacji indywidualnej organ zakwestionował możliwość zaliczenia do kosztów podatkowych wskazanych we wniosku wydatków poniesionych przez Zainteresowanych (Spółkę komandytową i Spółkę z o.o.) na nabycie usług doradczych świadczonych na podstawie zawartej z firmą doradczą umowy, której przedmiotem jest opracowanie i przygotowanie dla ww. spółek scenariusza sukcesji. Wydatek ma być poniesiony ,,w celu" zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodów oraz że działanie podatnika ma przymiot ,,celowości", jeżeli na podstawie dostępnej wiedzy o związkach przyczynowo-skutkowych można zasadnie uznać, że poniesiony koszt może przynieść oczekiwane następstwo. Uznanie danego wydatku za koszt uzyskania przychodów jest możliwe tylko wtedy, gdy z prawidłowo i rzetelnie udokumentowanych zdarzeń wynika ponad wszelką wątpliwość, że jest to wydatek celowy i racjonalnie uzasadniony. Podatnik zobowiązany jest więc wykazać nie tylko fakt poniesienia danego wydatku, ale także jego celowość i racjonalność.
Przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów, nie można uznać za koszt wydatków, których charakter budzi wątpliwości, a z takimi mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Choć można się zgodzić ze stwierdzeniem Skarżącej, że takie ryzyka, jak możliwość powstania konfliktu własnościowego w Spółce, naruszenie wiarygodności biznesowej, a także brak możliwości sprawnego prowadzenia działalności gospodarczej oraz zdolności do podejmowania przez Spółkę istotnych decyzji należy postrzegać jako czynniki wpływające niekorzystnie nie tylko na wysokość uzyskiwanych przychodów, ale również na samo istnienie takiej możliwości, to zauważyć należy, że na ryzyka te nie wskazano w złożonym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, a tym samym nie mogły one zostać wzięte pod uwagę przy wydawaniu interpretacji indywidualnej. Co równie istotne ryzyka te mogą mieć co najwyżej charakter potencjalny. Nie zostały zdiagnozowane u Zainteresowanych, i nie jest wiadomym czy wszystkie wskazane przez Skarżącą zdarzenia faktycznie będą miały miejsce, czy rzeczywiście wpłyną one (mogą wpłynąć) na sprawy spółki w, bliżej nieokreślonej przyszłości. Jednocześnie, co warte podkreślenia, można wyobrazić sobie sytuację, w której z uwagi chociażby na zmiany mogące nastąpić w otoczeniu Spółek, do sukcesji, o której mowa we wniosku w ogóle nie dojdzie, czy też że ryzyka te w ogóle nie wystąpią. Kwestia sprawnego przeprowadzenia sukcesji jest bez wątpienia istotna dla funkcjonowania Spółek w przyszłości, niemniej jednak biorąc powyższe pod uwagę trudno jednoznacznie stwierdzić, że nabycie wspomnianych usług doradczych będzie miało wpływ na uzyskanie, zachowanie, zabezpieczenie przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów.
Kierując się tymi przesłankami, Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie zaakceptował stanowisko organ, że koszty ponoszone przez Spółki w celu opracowania i przygotowania przez Zleceniobiorcę scenariusza sukcesji nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów gdyż kwestia sukcesji jest zdarzeniem, które może wystąpić w bliżej nie określonym momencie w przyszłości, którego związek z przychodem jest zbyt odległy. Organ nie mógł dokonać innego rozstrzygnięcia niż to zawarte w skarżonej interpretacji indywidualnej.
Mając na uwadze powyższe nie można zgodzić się z zarzutem Skarżącej, jakoby organ dopuścił się błędnej wykładni przepisu prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Zaskarżona interpretacja indywidualna zawiera wskazanie właściwego stanowiska w zakresie dotyczącym przedmiotu wniosku, jak również uzasadnienie prawne tej oceny, udzielone na podstawie przepisów prawa podatkowego. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że organ wydając zaskarżoną interpretację indywidualną w sprawie dokonał prawidłowej i pełnej analizy przepisów prawa podatkowego mających zastosowanie w odniesieniu do złożonego wniosku, jak również w sposób właściwy dokonał ich wykładni, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji. Zaskarżona interpretacja zawiera wszystkie elementy określone przepisami prawa, jak również wyjaśnienie podstawy prawnej i przyczyn, na podstawie których w sprawie organ interpretacyjny takie stanowisko zajął. Biorąc zatem pod uwagę powyższe należy uznać zarzuty Skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez naruszenie art. 14c § 1 i § 2, art. 120, art. 121 § 1 O.p. za chybione.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności skarżonej interpretacji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera ustawowe elementy, które znajdować się muszą w jego treści. Motywy rozstrzygnięcia zostały w zaskarżonym wyroku zwięźle przedstawione i uzasadnione, a Sąd pierwszej instancji szczegółowo wyjaśnił podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.