II FSK 45/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r., w której skarżąca I. P. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. określającą podatek dochodowy i odsetki za zwłokę. Organy podatkowe zakwestionowały faktury wystawione na rzecz spółki cywilnej "B.", której skarżąca była wspólnikiem, uznając, że nie dokumentowały one faktycznie wykonanych usług. W związku z tym wydatki te nie mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2008 r. oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie są uzasadnione. Sąd podkreślił, że kluczowe jest faktyczne wykonanie usługi i związek z przychodem, a ciężar dowodu spoczywa na podatniku. Błędne wystawienie faktury lub jej nieprawidłowe udokumentowanie nie może zastąpić dowodu na rzeczywiste poniesienie wydatku i wykonanie usługi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady, że kluczowe dla zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów jest faktyczne wykonanie usługi i udowodnienie tego faktu przez podatnika, a nie tylko posiadanie faktury.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów podatkowych w kontekście dowodowym. Nie stanowi przełomu, ale utrwala ugruntowaną linię orzeczniczą.
Zagadnienia prawne (3)
Czy faktury, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych (wykonanych usług), mogą stanowić koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktury nie dokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kluczowe jest faktyczne wykonanie usługi i jej związek z przychodem. Ciężar dowodu poniesienia wydatku i wykonania usługi spoczywa na podatniku. Sama faktura, nawet jeśli formalnie poprawna, nie wystarcza, gdy nie odzwierciedla rzeczywistej transakcji.
Jaki jest zakres kontroli sądowej nad oceną materiału dowodowego przez organy podatkowe w kontekście art. 191 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odmienna ocena materiału dowodowego przez stronę skarżącą niż dokonana przez organy podatkowe nie świadczy o dowolności oceny dowodów przez te organy, o ile ocena ta jest oparta na całym zebranym materiale dowodowym.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że sąd kasacyjny nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych, a jedynie bada, czy ocena dowodów przez sąd niższej instancji była zgodna z prawem. Stwierdzenie, że organy podatkowe dokonały ustaleń odmiennych od prezentowanych przez stronę, nie jest wystarczające do uznania naruszenia przepisów postępowania.
Czy naruszenie art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wymogi uzasadnienia wyroku) może stanowić podstawę skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji zawiera wymagane elementy i wynika z funkcji kontroli legalności aktu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiadało wymogom określonym w art. 141 § 4 PPSA, a jego konstrukcja wynikała z funkcji kontroli legalności, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Przepisy (12)
Główne
PPSA art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
PPSA art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 191
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.f. art. 23
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 11 § § 11
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury nie dokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów. • Ciężar dowodu faktycznego poniesienia wydatku i wykonania usługi spoczywa na podatniku. • Ocena materiału dowodowego przez organy podatkowe, jeśli oparta na całym materiale, nie jest dowolna, nawet jeśli jest odmienna od stanowiska strony.
Odrzucone argumenty
Kosztem uzyskania przychodu mogą być wydatki udokumentowane fakturami, nawet jeśli nie spełniają one wszystkich wymogów formalnych, o ile zostały faktycznie poniesione i mają związek z przychodem. • Naruszenie art. 141 § 4 PPSA poprzez niewłaściwe uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne zakwestionowanie dowodów poniesienia wydatków i pominięcie istotnych dowodów zapłaty.
Godne uwagi sformułowania
Dopiero faktyczne wykonanie usługi daje podstawę do odliczenia od przychodu wydatków poniesionych na tenże cel. • Ciężar dowodu poniesienia spornych wydatków spoczywał właśnie na podatniku. • To podatnika obarcza obowiązek wykazania dowodów potwierdzających faktyczne poniesienie wydatku i związek ze źródłem przychodu, jak też wykonanie usługi. • Odmienna niż skarżącej ocena materiału dowodowego nie może stanowić również podstawy do przyjęcia, że zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji wskazane w skardze kasacyjnej przepisy postępowania. • Taki stan nie zaistniał w zaskarżonym wyroku. • Przedmiotowe faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, to jest wykonanych usług na rzecz spółki cywilnej "B.", której skarżąca była wspólnikiem.
Skład orzekający
Krystyna Nowak
przewodniczący
Włodzimierz Kubiak
sprawozdawca
Stanisław Bogucki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że kluczowe dla zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów jest faktyczne wykonanie usługi i udowodnienie tego faktu przez podatnika, a nie tylko posiadanie faktury."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów podatkowych w kontekście dowodowym. Nie stanowi przełomu, ale utrwala ugruntowaną linię orzeczniczą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników i księgowych ze względu na praktyczne aspekty dowodzenia kosztów uzyskania przychodów i interpretacji przepisów podatkowych, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Faktura to nie dowód poniesienia kosztu – NSA wyjaśnia, co naprawdę liczy się w podatkach.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.