II FSK 449/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Podatnicy próbowali pomniejszyć dochód o kwotę 23.000 zł, którą przeznaczyli na rzecz synowej Katarzyny M. tytułem renty na mocy umowy z 1 grudnia 1999 r. Celem tej umowy było wsparcie finansowe synowej w związku z chorobą nowotworową. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość odliczenia tej kwoty, argumentując, że umowa nie spełnia definicji renty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, oddalając skargę podatników, podzielił to stanowisko, wskazując, że kluczowym elementem renty jest świadczenie okresowe, powtarzające się w regularnych odstępach czasu, a nie jednorazowa kwota wypłacana w ratach w krótkim okresie. Sąd podkreślił, że umowa z góry określająca łączną kwotę świadczenia i jego realizację w krótkim czasie (3-31 grudnia 1999 r.) nosi znamiona darowizny, a nie renty. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że brak jest podstaw do uznania wydatku z tytułu tej umowy za uzasadniający odliczenie od podstawy opodatkowania zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd podkreślił, że definicja renty z prawa cywilnego (art. 903 Kc) wymaga świadczeń okresowych, które nie składają się na z góry określoną całość, a świadczenie jednorazowe płatne w ratach nie spełnia tej definicji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia renty na gruncie prawa podatkowego i cywilnego, rozróżnienie między świadczeniem okresowym a jednorazowym płatnym w ratach, a także zasady rozpoznawania skargi kasacyjnej.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1999 r. i specyfiki umowy zawartej w tym okresie. Może wymagać analizy zmian w przepisach prawa podatkowego i cywilnego od daty wydania wyroku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy świadczenie pieniężne wypłacane w ratach w krótkim, z góry określonym okresie, na podstawie umowy nazwanej umową renty, może być uznane za rentę w rozumieniu przepisów prawa podatkowego, umożliwiającą odliczenie od podstawy opodatkowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie świadczenie nie może być uznane za rentę w rozumieniu przepisów prawa podatkowego, ponieważ nie spełnia kluczowej cechy świadczenia okresowego, jakim jest powtarzalność w regularnych odstępach czasu i brak z góry określonej całości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja renty, zgodnie z prawem cywilnym (art. 903 Kc) i utrwalonym orzecznictwem, wymaga świadczeń okresowych, które nie składają się na z góry określoną całość. Umowa z góry określająca kwotę i realizująca ją w ratach w krótkim okresie (np. w ciągu jednego miesiąca) nie spełnia tej definicji i może być traktowana jako darowizna.
Czy sąd administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną jest związany ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji, jeśli skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów naruszenia przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, NSA jest związany ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji, jeśli skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Brak zarzutów dotyczących uchybień proceduralnych oznacza, że sąd jest związany ustaleniami faktycznymi zaskarżonego wyroku.
Przepisy (6)
Główne
u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten pozwala na pomniejszenie dochodu o kwotę stanowiącą tzw. trwały ciężar, jednakże umowa z góry określająca kwotę świadczenia i wypłacana w ratach w krótkim okresie nie jest uznawana za rentę w rozumieniu tego przepisu.
Pomocnicze
k.c. art. 903
Ustawa - Kodeks cywilny
Definiuje umowę renty jako zobowiązanie do określonych świadczeń okresowych w pieniądzu lub rzeczach oznaczonych co do gatunku. Kluczowe jest, aby świadczenia te były okresowe i nie składały się na z góry określoną całość.
k.c. art. 888
Ustawa - Kodeks cywilny
Dotyczy umowy darowizny, która może być podstawą do oceny umowy, jeśli nie spełnia ona cech renty.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub procesowego).
p.p.s.a. art. 183 § par. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi o związaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § par. 2
Określa zadanie sądu administracyjnego w zakresie oceny zgodności z prawem zastosowania norm prawa materialnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa z góry określająca kwotę świadczenia i wypłacana w ratach w krótkim okresie nie spełnia definicji renty ze względu na brak elementu okresowości. • Świadczenie jednorazowe płatne w ratach nie jest świadczeniem okresowym w rozumieniu art. 903 Kc. • Sąd administracyjny jest związany ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji, jeśli skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów naruszenia prawa procesowego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżących próbująca wykazać istnienie przesłanki okresowości świadczenia renty. • Twierdzenie, że przepisy Kodeksu cywilnego nie wykluczają ustanowienia renty na czas określony ani ustalenia z góry łącznej wysokości świadczeń.
Godne uwagi sformułowania
istotą umowy renty jest zobowiązanie się jednej strony względem drugiej do oznaczonych świadczeń okresowych • kwalifikowanie świadczenia jako okresowego wymaga stwierdzenia, iż w ramach jednego i tego samego stosunku obligacyjnego dłużnik ma spełnić szereg świadczeń jednorazowych, których przedmiotem są najczęściej pieniądze lub rzeczy oznaczone rodzajowo, a które mogą nie składać się na całość z góry określoną • świadczenia okresowe są z jednej strony zbliżone do świadczeń jednorazowych spełnianych częściami /w ratach/, lecz nie można ich uznać za jedną całość • świadczenie to nie może być świadczeniem z góry określonym co do wysokości • dokonanie przysporzenia majątkowego na rzecz innej osoby w oparciu o umowę z góry przewidującą wartość całego przysporzenia i rozkładającą jego realizację na raty, należało uznać za mające charakter darowizny wykonanej w ratach
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący-sprawozdawca
Włodzimierz Kubiak
członek
Ryszard Pęk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia renty na gruncie prawa podatkowego i cywilnego, rozróżnienie między świadczeniem okresowym a jednorazowym płatnym w ratach, a także zasady rozpoznawania skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1999 r. i specyfiki umowy zawartej w tym okresie. Może wymagać analizy zmian w przepisach prawa podatkowego i cywilnego od daty wydania wyroku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego, jakim jest możliwość odliczania wydatków od dochodu, a interpretacja pojęcia 'renty' ma praktyczne znaczenie dla wielu podatników. Rozróżnienie między świadczeniem okresowym a jednorazowym płatnym w ratach jest kluczowe.
“Czy darowizna na chorego członka rodziny może być odliczona od podatku jako 'renta'? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 23 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.