Orzeczenie · 2023-12-20

II FSK 443/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-12-20
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyodsetkiodszkodowaniezwolnienie podatkoweustawa o PITinterpretacja podatkowaprzychódkoszty postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył skargę kasacyjną G. F. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Spór dotyczył opodatkowania odsetek ustawowych zasądzonych wraz z odszkodowaniem za śmierć osoby z najbliższej rodziny. Skarżący twierdził, że odsetki te, podobnie jak odszkodowanie, powinny być zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b i 4 ustawy o PIT. Sąd pierwszej instancji nie podzielił tego stanowiska. NSA, analizując przepisy, odwołał się do uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 6 czerwca 2016 r. (sygn. akt II FPS 2/16), która rozstrzygnęła, że odsetki za nieterminowe uiszczenie ceny za zbyte akcje powinny zostać zaliczone do przychodów z innych źródeł. Sąd podkreślił, że odsetki za opóźnienie, choć są długiem ubocznym, po powstaniu uzyskują byt niezależny od długu głównego. Kluczowa dla rozstrzygnięcia była wykładnia językowa i ścisłe stosowanie przepisów dotyczących zwolnień podatkowych. NSA uznał, że art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. odnosi się wyłącznie do odszkodowania i zadośćuczynienia jako świadczenia głównego, a nie do świadczenia ubocznego, jakim są odsetki. Brak wyraźnego wskazania w ustawie, że odsetki od odszkodowania są zwolnione, skutkuje ich opodatkowaniem. Sąd wskazał również, że inne przepisy ustawy o PIT (np. art. 21 ust. 1 pkt 52, 95, 119) wyraźnie wymieniają odsetki jako przedmiot zwolnienia, co potwierdza, że ustawodawca nie pomija tej kwestii, gdy chce zwolnić odsetki. Wnioskowanie a contrario prowadzi do konkluzji, że odsetki niewymienione jako zwolnione podlegają opodatkowaniu. W konsekwencji, odsetki zasądzone na rzecz skarżącego zostały zaliczone do przychodów z innych źródeł na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. Skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów o zwolnieniach podatkowych i opodatkowania odsetek od odszkodowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o PIT (art. 21 ust. 1 pkt 3b) i odsetek od odszkodowania zasądzonego wyrokiem sądu.

Zagadnienia prawne (1)

Czy odsetki ustawowe od odszkodowania zasądzonego wyrokiem sądu podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odsetki ustawowe od odszkodowania zasądzonego wyrokiem są opodatkowane.

Uzasadnienie

Odsetki za opóźnienie nie są ani odszkodowaniem, ani zadośćuczynieniem w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Zwolnienia podatkowe należy interpretować ściśle, a skoro ustawa nie wymienia odsetek jako zwolnionych, podlegają one opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną G. F. od wyroku WSA w Opolu.

Przepisy (15)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie podatkowe dotyczy wyłącznie odszkodowania lub zadośćuczynienia, a nie odsetek za opóźnienie w ich zapłacie.

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Odsetki ustawowe od odszkodowania, które nie są zwolnione z podatku, stanowią przychód z innych źródeł.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten nie ma zastosowania do odsetek, gdyż nie są one kwotą otrzymaną z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych.

u.p.d.o.f. art. 20 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Katalog przychodów z innych źródeł jest otwarty, a odsetki mogą być do niego zaliczone.

P.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zarzutu skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.c. art. 359

Kodeks cywilny

k.c. art. 360

Kodeks cywilny

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 482

Kodeks cywilny

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

Definicja szkody i zakresu naprawienia.

k.c. art. 444

Kodeks cywilny

k.c. art. 445

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odsetki za opóźnienie nie są odszkodowaniem ani zadośćuczynieniem w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. • Przepisy dotyczące zwolnień podatkowych należy interpretować ściśle. • Skoro ustawa nie wymienia odsetek od odszkodowania jako zwolnionych, podlegają one opodatkowaniu. • Wykładnia systemowa wewnętrzna potwierdza, że inne przepisy u.p.d.o.f. wyraźnie wskazują, które odsetki są zwolnione.

Odrzucone argumenty

Odsetki ustawowe od odszkodowania powinny być zwolnione z podatku dochodowego jako część świadczenia głównego (odszkodowania).

Godne uwagi sformułowania

odsetki za opóźnienie należą się wierzycielowi w każdym wypadku nieterminowego spełnienia świadczenia • odsetki za opóźnienie powstają z mocy ustawy, a nie czynności prawnej • po powstaniu odsetki stają się długiem samodzielnym, niezależnym od długu głównego • przepisy wprowadzające ulgi i zwolnienia podatkowe powinny być rozumiane zgodnie z ich literalnym brzmieniem • niedopuszczalne jest doszukiwanie się intencji ustawodawcy i stwarzanie na tej podstawie norm wykraczających poza literalne i klarowne brzmienie przepisu • zwolnienia i ulgi podatkowe mają charakter wyjątkowy • nie można odsetek za zwłokę traktować jako coś odrębnego, lecz należy je uznać za część świadczenia podstawowego i tak też opodatkować

Skład orzekający

Beata Cieloch

przewodniczący

Jerzy Płusa

sprawozdawca

Artur Kot

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów o zwolnieniach podatkowych i opodatkowania odsetek od odszkodowania."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o PIT (art. 21 ust. 1 pkt 3b) i odsetek od odszkodowania zasądzonego wyrokiem sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z odsetkami od odszkodowań, które może mieć znaczenie dla wielu podatników. Wyjaśnia kluczową różnicę między odszkodowaniem a odsetkami w kontekście podatkowym.

Czy odsetki od odszkodowania są wolne od podatku? NSA rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst