II FSK 443/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył skargę kasacyjną G. F. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Spór dotyczył opodatkowania odsetek ustawowych zasądzonych wraz z odszkodowaniem za śmierć osoby z najbliższej rodziny. Skarżący twierdził, że odsetki te, podobnie jak odszkodowanie, powinny być zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b i 4 ustawy o PIT. Sąd pierwszej instancji nie podzielił tego stanowiska. NSA, analizując przepisy, odwołał się do uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 6 czerwca 2016 r. (sygn. akt II FPS 2/16), która rozstrzygnęła, że odsetki za nieterminowe uiszczenie ceny za zbyte akcje powinny zostać zaliczone do przychodów z innych źródeł. Sąd podkreślił, że odsetki za opóźnienie, choć są długiem ubocznym, po powstaniu uzyskują byt niezależny od długu głównego. Kluczowa dla rozstrzygnięcia była wykładnia językowa i ścisłe stosowanie przepisów dotyczących zwolnień podatkowych. NSA uznał, że art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. odnosi się wyłącznie do odszkodowania i zadośćuczynienia jako świadczenia głównego, a nie do świadczenia ubocznego, jakim są odsetki. Brak wyraźnego wskazania w ustawie, że odsetki od odszkodowania są zwolnione, skutkuje ich opodatkowaniem. Sąd wskazał również, że inne przepisy ustawy o PIT (np. art. 21 ust. 1 pkt 52, 95, 119) wyraźnie wymieniają odsetki jako przedmiot zwolnienia, co potwierdza, że ustawodawca nie pomija tej kwestii, gdy chce zwolnić odsetki. Wnioskowanie a contrario prowadzi do konkluzji, że odsetki niewymienione jako zwolnione podlegają opodatkowaniu. W konsekwencji, odsetki zasądzone na rzecz skarżącego zostały zaliczone do przychodów z innych źródeł na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. Skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów o zwolnieniach podatkowych i opodatkowania odsetek od odszkodowania.
Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o PIT (art. 21 ust. 1 pkt 3b) i odsetek od odszkodowania zasądzonego wyrokiem sądu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy odsetki ustawowe od odszkodowania zasądzonego wyrokiem sądu podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odsetki ustawowe od odszkodowania zasądzonego wyrokiem są opodatkowane.
Uzasadnienie
Odsetki za opóźnienie nie są ani odszkodowaniem, ani zadośćuczynieniem w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Zwolnienia podatkowe należy interpretować ściśle, a skoro ustawa nie wymienia odsetek jako zwolnionych, podlegają one opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł.
Przepisy (15)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie podatkowe dotyczy wyłącznie odszkodowania lub zadośćuczynienia, a nie odsetek za opóźnienie w ich zapłacie.
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Odsetki ustawowe od odszkodowania, które nie są zwolnione z podatku, stanowią przychód z innych źródeł.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten nie ma zastosowania do odsetek, gdyż nie są one kwotą otrzymaną z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych.
u.p.d.o.f. art. 20 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Katalog przychodów z innych źródeł jest otwarty, a odsetki mogą być do niego zaliczone.
P.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zarzutu skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.c. art. 359
Kodeks cywilny
k.c. art. 360
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 482
Kodeks cywilny
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Definicja szkody i zakresu naprawienia.
k.c. art. 444
Kodeks cywilny
k.c. art. 445
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odsetki za opóźnienie nie są odszkodowaniem ani zadośćuczynieniem w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. • Przepisy dotyczące zwolnień podatkowych należy interpretować ściśle. • Skoro ustawa nie wymienia odsetek od odszkodowania jako zwolnionych, podlegają one opodatkowaniu. • Wykładnia systemowa wewnętrzna potwierdza, że inne przepisy u.p.d.o.f. wyraźnie wskazują, które odsetki są zwolnione.
Odrzucone argumenty
Odsetki ustawowe od odszkodowania powinny być zwolnione z podatku dochodowego jako część świadczenia głównego (odszkodowania).
Godne uwagi sformułowania
odsetki za opóźnienie należą się wierzycielowi w każdym wypadku nieterminowego spełnienia świadczenia • odsetki za opóźnienie powstają z mocy ustawy, a nie czynności prawnej • po powstaniu odsetki stają się długiem samodzielnym, niezależnym od długu głównego • przepisy wprowadzające ulgi i zwolnienia podatkowe powinny być rozumiane zgodnie z ich literalnym brzmieniem • niedopuszczalne jest doszukiwanie się intencji ustawodawcy i stwarzanie na tej podstawie norm wykraczających poza literalne i klarowne brzmienie przepisu • zwolnienia i ulgi podatkowe mają charakter wyjątkowy • nie można odsetek za zwłokę traktować jako coś odrębnego, lecz należy je uznać za część świadczenia podstawowego i tak też opodatkować
Skład orzekający
Beata Cieloch
przewodniczący
Jerzy Płusa
sprawozdawca
Artur Kot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów o zwolnieniach podatkowych i opodatkowania odsetek od odszkodowania."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o PIT (art. 21 ust. 1 pkt 3b) i odsetek od odszkodowania zasądzonego wyrokiem sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z odsetkami od odszkodowań, które może mieć znaczenie dla wielu podatników. Wyjaśnia kluczową różnicę między odszkodowaniem a odsetkami w kontekście podatkowym.
“Czy odsetki od odszkodowania są wolne od podatku? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.