II FSK 432/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu oraz A. S.A. od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił decyzję organu celno-skarbowego dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r. Organ celno-skarbowy zarzucał WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę stanu faktycznego i materiału dowodowego w kontekście transakcji między podmiotami powiązanymi oraz zastosowanie nieodpowiedniej metodologii oszacowania dochodu. A. S.A. podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wskazując na instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które nie powinno skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. NSA uznał zarzut instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego za zasadny, co miało kluczowe znaczenie dla sprawy. Sąd wskazał, że czynności podjęte przez organ w grudniu 2020 r. były pozorne i potwierdzały instrumentalny charakter postępowania, mający na celu jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Mimo że WSA błędnie ocenił tę kwestię, NSA stwierdził, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, ponieważ po usunięciu błędów w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. W związku z tym NSA oddalił obie skargi kasacyjne i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z przepisami Ordynacji podatkowej i Kodeksu karnego skarbowego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego na krótko przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, przy wykorzystaniu powszechnie dostępnych informacji, stanowi instrumentalne działanie mające na celu jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wszczęcie postępowania karnego skarbowego w opisanych okolicznościach stanowiło instrumentalne działanie, które nie skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że czynności podjęte przez organ w grudniu 2020 r. były pozorne i potwierdzały instrumentalny charakter postępowania. Dane, o które występował organ, były powszechnie dostępne, a samo postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte w sposób nielogiczny i potencjalnie utrudniający własne postępowanie podatkowe.
Czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mimo błędnego uzasadnienia w zakresie oceny instrumentalności postępowania karnego skarbowego, odpowiada prawu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok WSA odpowiada prawu, ponieważ po usunięciu błędów w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że nawet jeśli uzasadnienie WSA było błędne w kwestii oceny instrumentalności postępowania karnego skarbowego, to sama sentencja wyroku (uchylenie decyzji organu) jest zgodna z prawem, biorąc pod uwagę inne aspekty sprawy.
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany uchwałą składu siedmiu sędziów NSA w kwestii badania pozorności czynności w postępowaniu karnoskarbowym?
Odpowiedź sądu
WSA nie powinien był przyjmować, że nie mieści się w jego kompetencjach badanie pozorności czynności podejmowanych przez podmiot prowadzący postępowanie karnoskarbowe.
Uzasadnienie
Spółka zarzuciła WSA naruszenie art. 269 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. przez uznanie, że WSA jest związany uchwałą NSA I FPS 1/21, a mimo to przyjął, że badanie pozorności czynności karnoskarbowych nie mieści się w jego kompetencjach.
Czy błędne doręczenie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej powinno skutkować niemożnością prowadzenia kontroli?
Odpowiedź sądu
WSA nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 62 ust. 2a ustawy o KAS oraz art. 149 O.p. i uznał, że błędne doręczenie upoważnienia nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Spółka zarzuciła WSA naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez nieuwzględnienie zarzutu naruszenia przepisów dotyczących doręczenia upoważnienia do kontroli celno-skarbowej.
Przepisy (26)
Główne
O.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, o którym mowa w § 6, na okres od dnia wszczęcia postępowania karnego skarbowego do dnia zakończenia tego postępowania.
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu, o którym mowa w § 1, na okres od dnia wszczęcia postępowania karnego skarbowego do dnia zakończenia tego postępowania.
u.p.d.o.p. art. 11 § ust. 1-4 i 9
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepisy dotyczące ustalania dochodu w transakcjach między podmiotami powiązanymi.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
u.p.d.o.p. art. 11 § ust. 4
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Możliwość zastosowania od 1 stycznia 2019 r. w oparciu o wprowadzony wtedy art. 11 ust. 4 u.p.d.o.p.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 września 2009 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób prawnych w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób prawnych w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych art. 4 § ust. 4
Określenie dochodów w drodze oszacowania.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 września 2009 r. art. 12-14, 15 ust. 1 i 18 ust. 1 w związku z § 16 pkt 2
Metody oszacowania wynagrodzenia z transakcji zawartych między podmiotami powiązanymi.
ustawa o KAS art. 62 § ust. 2a
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepisy dotyczące kontroli celno-skarbowej.
O.p. art. 149
Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące kontroli podatkowej.
Konstytucja RP art. 2 i 7
Konstytucja RP
Zasady praworządności i działania organów na podstawie prawa.
O.p. art. 120, 121 § 1, 122
Ordynacja podatkowa
Zasady ogólne postępowania podatkowego.
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym art. 8
Jawność rejestru KRS.
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym art. 4a i 4aa
Dostępność informacji z KRS przez Centralną Informację.
K.k.s. art. 53 § § 37 pkt 2
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy
Określenie organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze.
K.k.s. art. 114a
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy
Zawieszenie postępowania karnego skarbowego.
P.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku WSA.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez WSA.
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu NSA.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy wnoszenia skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA i nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zawartość uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 2 i 4
Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
Zasądzenie kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 269 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu uchwałą NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które nie skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty organu celno-skarbowego dotyczące błędnej oceny stanu faktycznego i materiału dowodowego w kontekście transakcji między podmiotami powiązanymi. • Zarzuty spółki dotyczące prawidłowości doręczenia upoważnienia do kontroli celno-skarbowej.
Godne uwagi sformułowania
Wszczęcie postępowania w sprawie karnej skarbowej w celu zawieszenia efektu przedawnienia zobowiązania podatkowego w tym przypadku stanowiło nadużycie prawa. • Sąd pierwszej instancji formalistycznie i niewłaściwie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dotyczący wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • Zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia w zakresie instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego odpowiada prawu.
Skład orzekający
Jan Grzęda
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Kowalski
sędzia (del.)
Tomasz Kolanowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z przepisami Ordynacji podatkowej i Kodeksu karnego skarbowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia podatkowego i potencjalnego nadużywania przez organy procedur w celu jego obejścia. Jest to temat o dużym znaczeniu praktycznym dla podatników.
“Czy organy mogą "naciągać" prawo, by uniknąć przedawnienia podatkowego? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.