II FSK 423/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła spółki P. sp. z o.o., która planowała likwidację i przekazanie pozostałego majątku jedynemu udziałowcowi – Gminie. Spółka zapytała o skutki podatkowe tej czynności, twierdząc, że nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał jednak, że przekazanie majątku w drodze likwidacji należy traktować jako zbycie, które generuje przychód na podstawie art. 14a ust. 1 ustawy o CIT (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach początkowo uchylił interpretację organu, podzielając stanowisko spółki i wskazując, że podział majątku likwidowanej spółki między wspólników nie jest regulowaniem zobowiązania w rozumieniu art. 14a ust. 1 updop. Następnie jednak, w trybie autokontroli (art. 179a p.p.s.a.), WSA uchylił swój poprzedni wyrok, oddalił skargę spółki i zasądził koszty na rzecz organu, uznając, że nowe brzmienie art. 14a ust. 1 updop, uwzględniające podział majątku likwidowanej spółki, jest właściwe. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwość uzasadnienia) są niezasadne. Jednakże zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 12 w zw. z art. 14a ust. 1 updop) został uznany za zasadny. NSA podkreślił, że art. 14a ust. 1 updop, nawet w nowym brzmieniu, ma zastosowanie do sytuacji, gdy podatnik reguluje zobowiązanie pieniężne świadczeniem niepieniężnym. W analizowanej sprawie Gmina jako jedyny wspólnik miała otrzymać majątek spółki w naturze, co stanowiło podział majątku zgodnie z art. 286 k.s.h., a nie regulowanie zobowiązania pieniężnego. Dlatego też przekazanie majątku w naturze nie generuje przychodu podatkowego po stronie spółki. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oddalenia skargi i uchylił interpretację indywidualną organu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 14a ust. 1 updop w kontekście podziału majątku likwidowanej spółki w naturze między wspólników, zwłaszcza w przypadku jedynego wspólnika.
Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania majątku w naturze jedynemu wspólnikowi. Interpretacja art. 14a ust. 1 updop może być odmienna w przypadku regulowania zobowiązań pieniężnych świadczeniem niepieniężnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przekazanie majątku likwidowanej spółki jedynemu udziałowcowi (Gminie) w drodze zwrotu majątku pierwotnemu właścicielowi, w ramach podziału majątku spółki, powoduje powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych po stronie spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przekazanie majątku likwidowanej spółki jedynemu udziałowcowi w naturze nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, ponieważ nie jest to regulowanie zobowiązania w rozumieniu art. 14a ust. 1 updop.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 14a ust. 1 updop, nawet w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r., ma zastosowanie do sytuacji, gdy podatnik reguluje zobowiązanie pieniężne świadczeniem niepieniężnym. W przypadku podziału majątku likwidowanej spółki w naturze między wspólników, zwłaszcza gdy jest tylko jeden wspólnik, nie dochodzi do regulowania zobowiązania pieniężnego, a do wykonania prawa wspólnika do majątku spółki. Dlatego też nie powstaje przychód podatkowy.
Czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydany w trybie autokontroli (art. 179a p.p.s.a.) może być zaskarżony w całości, a zarzuty skargi kasacyjnej mogą dotyczyć jedynie części rozstrzygnięcia?
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok wydany w trybie autokontroli może być zaskarżony w całości, jednakże sąd kasacyjny jest związany zakresem zarzutów skargi kasacyjnej i z urzędu bada jedynie nieważność postępowania.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że tryb autokontroli jest kontynuacją postępowania przed sądem pierwszej instancji. Stronom przysługuje prawo do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w tym trybie, a zakres zaskarżenia może obejmować zarówno ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie, jak i zasadność zastosowania art. 179a p.p.s.a. Jednakże NSA jest związany zarzutami skargi kasacyjnej i z urzędu może badać jedynie nieważność postępowania.
Przepisy (8)
Główne
u.p.d.o.p. art. 14a § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r., obejmuje również sytuacje podziału majątku likwidowanej spółki pomiędzy wspólników, jednakże dotyczy sytuacji, gdy podatnik przez wykonanie świadczenia niepieniężnego reguluje zobowiązanie, w tym pieniężne. Przekazanie majątku w naturze jedynemu wspólnikowi nie jest regulowaniem zobowiązania pieniężnego.
k.s.h. art. 286 § 1
Ustawa Kodeks spółek handlowych
Podział majątku spółki pozostałego po spłaceniu wierzycieli między wspólników.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 12 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Ogólny przepis określający przychody podatkowe.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd kasacyjny jest związany zarzutami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 179a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Tryb autokontroli sądu pierwszej instancji.
k.s.h. art. 282
Ustawa Kodeks spółek handlowych
Obowiązek upłynnienia majątku spółki przez likwidatorów.
k.c. art. 55(1)
Ustawa Kodeks cywilny
Definicja przedsiębiorstwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekazanie majątku likwidowanej spółki jedynemu udziałowcowi w naturze nie jest regulowaniem zobowiązania pieniężnego w rozumieniu art. 14a ust. 1 updop. • Podział majątku spółki w naturze jest czynnością odrębną od regulowania zobowiązań.
Odrzucone argumenty
Organ interpretacyjny uznał, że przekazanie majątku likwidowanej spółki jedynemu udziałowcowi stanowi przychód podatkowy na podstawie art. 14a ust. 1 updop. • WSA w trybie autokontroli uznał, że nowe brzmienie art. 14a ust. 1 updop obejmuje podział majątku likwidowanej spółki i skutkuje powstaniem przychodu.
Godne uwagi sformułowania
przekazanie majątku likwidowanej spółki jedynemu udziałowcowi w naturze nie jest regulowaniem zobowiązania pieniężnego • tryb autokontroli jest kontynuacją postępowania przed sądem pierwszej instancji
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący sprawozdawca
Artur Kot
członek
Jerzy Płusa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 14a ust. 1 updop w kontekście podziału majątku likwidowanej spółki w naturze między wspólników, zwłaszcza w przypadku jedynego wspólnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania majątku w naturze jedynemu wspólnikowi. Interpretacja art. 14a ust. 1 updop może być odmienna w przypadku regulowania zobowiązań pieniężnych świadczeniem niepieniężnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z likwidacją spółek i skutkami przekazania majątku. Wyrok NSA wyjaśnia istotne niuanse interpretacyjne przepisów updop.
“Likwidujesz spółkę? Uważaj, jak przekazujesz majątek Gminie – NSA wyjaśnia, kiedy nie zapłacisz CIT.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.