II FSK 409/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Gdańsku, który uwzględnił skargę spółki Z. sp. z o.o. Spółka zapytała, czy kary umowne zapłacone za nieterminowe wykonanie naprawy mogą stanowić koszt uzyskania przychodów. Spółka argumentowała, że kary te nie są związane z wadą usługi w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, a jedynie z opóźnieniem w naprawie, i służą zachowaniu wiarygodności oraz relacji z kontrahentami, co pośrednio zabezpiecza źródło przychodów. Organ podatkowy twierdził, że nieterminowe wykonanie naprawy jest wadą usługi i kary z tego tytułu podlegają wyłączeniu z kosztów. WSA uznał, że kary umowne za nieterminowe wykonanie naprawy nie mieszczą się w dyspozycji art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. NSA, podzielając stanowisko WSA, oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd podkreślił, że przepis art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. wyłącza z kosztów kary umowne i odszkodowania z tytułu wad towarów, robót i usług oraz zwłoki w ich usunięciu lub dostarczeniu. Sąd rozróżnił wadę usługi od nieterminowego wykonania naprawy, wskazując, że pojęcia te mają odrębne znaczenie w prawie cywilnym i podatkowym. Uznano, że opóźnienie w naprawie towaru, który sam w sobie nie był wadliwy, nie jest tożsame ze zwłoką w usunięciu wady. W związku z tym, kary umowne zapłacone z tego tytułu nie podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p., a ich kwalifikacja powinna być oceniana w świetle ogólnej reguły z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ścisłej interpretacji art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. i rozróżnienia między wadą usługi a nieterminowym wykonaniem naprawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji kar umownych za nieterminowe wykonanie naprawy, a nie innych rodzajów kar umownych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy kary umowne zapłacone przez podatnika z tytułu nieterminowego wykonania naprawy mogą stanowić koszt uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli kary te nie są związane z wadą towaru lub usługi w rozumieniu prawa cywilnego i ustawy podatkowej.
Uzasadnienie
NSA rozróżnił wadę usługi od nieterminowego wykonania naprawy. Kara umowna za nieterminowe wykonanie naprawy, gdy towar nie był wadliwy, nie podlega wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p., ponieważ przepis ten dotyczy kar z tytułu wad lub zwłoki w ich usunięciu, a nie opóźnienia w naprawie.
Przepisy (7)
Główne
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. wyłącza z kosztów uzyskania przychodów kary umowne i odszkodowania z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Nie obejmuje on kar umownych z tytułu nieterminowego wykonania naprawy, jeśli towar nie był wadliwy.
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Ogólna reguła pozwalająca zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
Pomocnicze
k.c. art. 556¹ § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Definicja wady rzeczy w prawie cywilnym, która została odniesiona do wad usług.
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kary umowne za nieterminowe wykonanie naprawy nie są związane z wadą towaru lub usługi w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. • Nieterminowe wykonanie naprawy nie jest tożsame ze zwłoką w usunięciu wady. • Pojęcia z prawa cywilnego (wada, zwłoka) powinny być stosowane zgodnie z ich znaczeniem w tym prawie.
Odrzucone argumenty
Nieterminowe wykonanie naprawy stanowi wadę usługi w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. • Ustawodawca chciał wyłączyć z kosztów wszelkie kary umowne z tytułu nieterminowego wykonania zobowiązania.
Godne uwagi sformułowania
nie można postawić znaku równości między "wadą wykonanej usługi", a nienależytym wykonaniem zobowiązania • Ustawa podatkowa nie definiuje pojęcia "wadliwy", zatem słowo to należy tłumaczyć w sposób przyjęty w języku polskim. • Zrównanie wyrażeń: usunięcie wady i naprawa towaru - doprowadziło organ do dokonania błędnej wykładni analizowanego przepisu. • "zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług" nie sposób utożsamić z "opóźnionym wykonaniem naprawy wcześniej niewadliwych towarów".
Skład orzekający
Małgorzata Wolf-Kalamala
przewodniczący sprawozdawca
Jan Grzęda
sędzia
Krzysztof Kandut
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. i rozróżnienia między wadą usługi a nieterminowym wykonaniem naprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kar umownych za nieterminowe wykonanie naprawy, a nie innych rodzajów kar umownych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego, jakim są kary umowne i ich kwalifikacja jako kosztów uzyskania przychodów, z ciekawym rozróżnieniem między wadą a opóźnieniem.
“Czy kary za spóźnioną naprawę to koszt firmy? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.