Orzeczenie · 2006-03-01

II FSK 409/05

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2006-03-01

NSApodatkoweWysokansa

podatek dochodowyrentaamortyzacjaśrodki trwałedarowiznakoszty uzyskania przychodówprawo cywilneinterpretacja przepisów

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Katarzyny G. i Jerzego J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił ich skargi na decyzję Izby Skarbowej w K. Sprawa dotyczyła określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. Organy podatkowe zakwestionowały dwie kwestie: odliczenie od dochodu kwot z umów nazwanych rentą oraz zastosowanie indywidualnej stawki amortyzacyjnej dla samochodów osobowych. W zakresie umów renty, organy uznały, że nie spełniały one wymogów umowy renty cywilnoprawnej (art. 903 KC) ze względu na brak cechy "trwałości" świadczeń. Umowy te określały z góry pełną wysokość świadczenia oraz termin jednorazowej płatności w każdym roku kalendarzowym, co zdaniem organów i Sądu, czyniło je bardziej podobnymi do darowizny niż do renty. Renta, aby mogła być odliczona od dochodu jako "trwały ciężar" (art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o PDOF), musiała być świadczeniem okresowym, polegającym na stałym dawaniu w regularnych odstępach czasu pewnej ilości pieniędzy lub innych rzeczy, które nie składają się na całość z góry określoną. Ponieważ umowy te określały z góry kwotę i termin, nie można było uznać ich za rentę, a tym samym za trwały ciężar podlegający odliczeniu. W kwestii amortyzacji, organy zakwestionowały zastosowanie indywidualnej stawki amortyzacyjnej dla samochodów Hyunday Pony i Opel Astra. Zgodnie z § 9 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 1997 r., indywidualne stawki można było stosować do używanych lub ulepszonych środków trwałych, pod warunkiem udowodnienia, że przed ich nabyciem były wykorzystywane co najmniej przez 6 miesięcy. W sprawie brak było dowodów na takie używanie przed nabyciem przez poprzednich właścicieli. Sąd uznał, że samo wprowadzenie samochodów do ewidencji firmy nie jest równoznaczne z nabyciem w rozumieniu przepisów o amortyzacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji i organów podatkowych. Podkreślono, że skarga kasacyjna nie zawierała zarzutów naruszenia przepisów postępowania, co wiązało Sąd z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sąd pierwszej instancji. NSA potwierdził, że umowy nazwane rentą były w istocie darowiznami, a samochody nie spełniały warunków do zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego nastąpiło na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "renty" w kontekście prawa podatkowego i cywilnego, a także warunki stosowania indywidualnych stawek amortyzacyjnych dla używanych środków trwałych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1998 r. i może wymagać uwzględnienia późniejszych zmian w przepisach podatkowych i cywilnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umowa nazwana umową renty, która określa z góry pełną wysokość świadczenia oraz termin jego jednorazowej płatności w każdym roku kalendarzowym, może być uznana za umowę renty w rozumieniu art. 903 KC, a świadczenie z niej wynikające za "trwały ciężar" podlegający odliczeniu od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o PDOF?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie, którego pełna wysokość oraz termin jednorazowej płatności określono w umowie, nie może zostać uznane za świadczenie okresowe o charakterze trwałym, a tym samym nie stanowi podstawy do odliczenia od dochodu.

Uzasadnienie

Umowa renty musi charakteryzować się okresowością świadczeń, które nie składają się na całość z góry określoną. Określenie z góry kwoty i terminu płatności świadczy o braku tej cechy, zbliżając umowę do darowizny.

Czy indywidualna stawka amortyzacyjna dla używanych środków trwałych może być zastosowana, jeśli podatnik nie udowodni, że środek trwały był używany przez okres co najmniej 6 miesięcy przed jego nabyciem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, warunkiem zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej dla używanych środków trwałych jest udowodnienie, że przed ich nabyciem były one wykorzystywane co najmniej przez okres 6 pełnych miesięcy.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia Ministra Finansów jasno określają wymóg udowodnienia 6-miesięcznego używania środka trwałego przed nabyciem, aby móc zastosować indywidualną stawkę amortyzacyjną. Brak takich dowodów uniemożliwia zastosowanie tej preferencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od skarżących solidarnie na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Przepisy (19)

Główne

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Od dochodu przed opodatkowaniem można odliczyć m.in. renty i inne trwałe ciężary oparte na tytule prawnym, nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów.

k.c. art. 903

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Definicja umowy renty jako zobowiązania do określonych świadczeń okresowych.

rozp. MF § par. 9 ust. 4-5

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

Warunki stosowania indywidualnych stawek amortyzacyjnych dla używanych lub ulepszonych środków trwałych.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 207

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

o.p. art. 21 § par. 1 pkt 1 i par. 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 9

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1 i 6

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

k.c. art. 888 § par. 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Definicja umowy darowizny.

k.c. art. 889

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 83 § par. 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Pozorność czynności prawnej.

rozp. MF § par. 6 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

Metody wprowadzania składnika majątkowego do środków trwałych, w tym aport.

p.p.s.a. art. 176