II FSK 408/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że postanowienie organu podatkowego wydane przed doręczeniem jest wiążące od daty wydania i nie można go zmieniać ani uwzględniać dowodów zgromadzonych po tej dacie.
Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Opolu, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 153 P.p.s.a., twierdząc, że WSA błędnie ocenił postanowienie organu jako istniejący akt, mimo że nie zostało ono skutecznie doręczone. NSA oddalił skargę, podkreślając, że sprawa była już prawomocnie rozstrzygana, a sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną w poprzednich orzeczeniach.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 153 P.p.s.a. w zw. z przepisami Ordynacji podatkowej, argumentując, że WSA błędnie uznał postanowienie organu za istniejący akt administracyjny, podczas gdy nie zostało ono skutecznie doręczone, co uniemożliwiało uwzględnienie dowodów zgromadzonych po jego wydaniu. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na związanie poprzednimi prawomocnymi orzeczeniami w tej sprawie, w tym wyrokiem NSA sygn. akt II FSK 992/21 i WSA sygn. akt I SA/Op 357/22. Sąd podkreślił, że postanowienie organu podatkowego jest wiążące od daty wydania (podpisania), a nie od daty doręczenia, zgodnie z art. 212 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej. NSA stwierdził, że nie zaszły nowe okoliczności faktyczne, które pozwoliłyby na ponowne badanie kwestii doręczenia wezwania z dnia 27 marca 2019 r., które było już przedmiotem wcześniejszych postępowań. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, a ocena prawna dokonana przez WSA jest prawidłowa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Postanowienie organu podatkowego jest wiążące od daty wydania (podpisania), a nie od daty doręczenia. Nie jest dopuszczalna zmiana wydanego rozstrzygnięcia w okresie pomiędzy jego wydaniem a doręczeniem. Niedoręczone postanowienie nie jest pozbawione skutków prawnych.
Uzasadnienie
NSA oparł się na art. 212 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej, wskazując, że organ jest związany decyzją od chwili jej doręczenia, a przepis ten ma zastosowanie do postanowień. Podkreślono, że postanowienie funkcjonuje w sensie prawnym od dnia podpisania i tylko takie może być skutecznie doręczone. Koncepcja 'nieaktu' związana jest z brakiem skutecznego doręczenia, ale nie oznacza, że postanowienie nie istnieje w sensie prawnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 219
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 169 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 216 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 217
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 218
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 237
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 228 § § 1 pkt.1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 226 § §1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie organu podatkowego jest wiążące od daty wydania, a nie doręczenia. Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną w poprzednich prawomocnych orzeczeniach w tej samej sprawie. Nie zaszły nowe okoliczności faktyczne pozwalające na ponowne badanie kwestii doręczenia wezwania.
Odrzucone argumenty
Postanowienie organu administracji, które nie zostało skutecznie doręczone, jest nieaktem administracyjnym. Brak pouczenia w wezwaniu do usunięcia braków formalnych. Sprzeczność dotycząca ilości pełnomocnictw. Nieprecyzyjne żądanie przedłożenia 'stosownego pełnomocnictwa'.
Godne uwagi sformułowania
postanowienie stanowi akt istniejący (nie jest nieaktem administracyjnym) nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny pojęcie 'nieakt' nie ma charakteru normatywnego, zostało stworzone przez doktrynę i orzecznictwo, a rozumienie jego znaczenia jest sporne
Skład orzekający
Beata Cieloch
przewodniczący
Jerzy Płusa
członek
Paweł Kowalski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących związania organu wydanym postanowieniem, skutków prawnych niedoręczonych aktów administracyjnych oraz związania sądu wykładnią prawa dokonaną w poprzednich orzeczeniach w tej samej sprawie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sprawa była wielokrotnie rozpoznawana przez sądy administracyjne. Pojęcie 'nieaktu' jest sporne w doktrynie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, takich jak skutki prawne niedoręczonych postanowień i związanie sądu poprzednimi orzeczeniami. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Niedoręczone postanowienie organu podatkowego – czy to 'nieakt'? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 360 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 408/25 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-08-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-03-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Cieloch /przewodniczący/ Jerzy Płusa Paweł Kowalski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób prawnych Sygn. powiązane I SA/Op 497/24 - Wyrok WSA w Opolu z 2024-09-13 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2383 art. 153, art. 212, art. 219, art.191 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA (del.) Paweł Kowalski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 września 2024 r. sygn. akt I SA/Op 497/24 w sprawie ze skargi P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 28 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 września 2024 r., sygn. akt I SA/Op 497/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę P. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej jako: spółka, skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 28 marca 2024 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2.1. W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżąca spółka zaskarżyła to orzeczenie w całości. Sformułowała także wnioski o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, rozpoznanie skargi, uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 28 marca 2024 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 8 maja 2019 r. oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca zrzekła się rozprawy. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: P.p.s.a.) zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art 153 P.p.s.a. w zw. z art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, dalej jako: O.p.) w zw. z art. 219 O.p. oraz w zw. z art. 191 O.p. poprzez wyrażenie oceny prawnej, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 8 maja 2019 r., nr [...], po jego wydaniu, a przed jego doręczeniem stronie postępowania, stanowi akt istniejący (nie jest nieaktem administracyjnym), co oznacza, że niemożliwa jest już jego zmiana, w tym niemożliwe jest uwzględnienie dowodów zgromadzonych po jego wydaniu, a przed jego doręczeniem, która to ocena jest sprzeczna z oceną prawną tego samego postanowienia przedstawioną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w prawomocnym wyroku z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Op 357/22; 1. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 169 § 1 oraz § 4 O.p. w zw. z art. 138c § 1 O.p. poprzez błędne oddalenie skargi, w sytuacji gdy wezwanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 marca 2019 r., nr [...], było nieskuteczne, z uwagi na: - brak zawarcia w nim pouczenia przewidzianego w art. 169 § 1 O.p., - sprzeczność odnoszącą się do ilości pełnomocnictw znajdujących się w aktach, - żądanie przedłożenia "stosownego pełnomocnictwa", które jest zwrotem niejasnym i nieprecyzyjnym, a zatem nie rozpoczął swojego biegu 7-dniowy termin na uzupełninie braków odwołania z dnia 22 listopada 2018 r., od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w F. z dnia 23 października 2018 r., nr [...], wynikający z art. 169 § 1 O.p., a co za tym idzie nie było podstaw do wydania postanowienia z dnia 8 maja 2019 r. o pozostawieniu ww. odwołania bez rozpatrzenia. 2.2. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ zrzekł się rozprawy. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, aby zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto. Brak konkretnego i popartego stosowną argumentacją zakwestionowania stanowiska wyrażonego w danej kwestii przez wojewódzki sąd administracyjny powoduje związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem sądu pierwszej instancji w danym zakresie i niemożność zbadania jego zasadności. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Stąd wnoszący skargę kasacyjną, dążąc do skutecznego podważenia zaskarżanego wyroku, powinien zachować dbałość o poprawne sformułowanie stawianych zarzutów oraz ich uzasadnienie. Celowość powyższego wywodu wynika z faktu, że autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł, że rozpoznanie aktualnie sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej, jak i kontrola realizowana w zaskarżonym wyroku przez Sąd pierwszej instancji jest implikacją znamiennej sytuacji procesowej. Rozstrzygnięcie organów podatkowych było już bowiem poddane kontroli sądowej, wyrażonej w prawomocnych wyrokach zarówno przez Sąd pierwszej, jak i drugiej instancji (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 września 2022 r., sygn. akt II FSK 992/21, a następnie WSA w Opolu w wyroku z 27 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Op 357/22). W aspekcie procesowym taki stan rodzi skutki określone m.in. w art. 190 p.p.s.a., jak i art. 153 p.p.s.a. oraz art. 170 p.p.s.a. I tak, zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W świetle art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zgodnie zaś z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odnosi się to nie tylko do wyroku, który jest bezpośrednim następstwem przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez NSA, ale także kolejnych wyroków Sądu wydanych w tej samej sprawie. Związanie wykładnią dokonaną w wyroku sądu kasacyjnego oznacza, że sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, która została mu przekazana przez sąd kasacyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a., nie może stosować postanowień art. 134 § 1 p.p.s.a., a w skardze kasacyjnej nie powinny być podnoszone zarzuty sformułowane w oparciu o odmienną wykładnię prawa, niż dokonał tego NSA w orzeczeniu uchylającym orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., podlegają bowiem zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. (vide wyroki NSA z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1448/13; z 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1117/05; z 20 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 2214/14; z 3 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1702/11; z 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1117/05. Ograniczenia w zakresie formułowania zarzutów skargi kasacyjnej, jak i związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA, wynikające z art. 190 p.p.s.a., są konsekwencją prawomocności orzeczeń NSA (art. 168 oraz art. 170-171 p.p.s.a.). W związku z tym, merytorycznej ocenie podlegają jedynie te zarzuty skargi kasacyjnej, które dotyczą zawężonych po poprzednim wyroku NSA "granic sprawy". Zarzuty wykraczające poza kwestie będące przedmiotem rozważań NSA w poprzednim wyroku, nie mogą być uwzględnione, nawet bez merytorycznej ich oceny (wyrok NSA z 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 905/14). Naczelny Sąd Administracyjny poddaje natomiast merytorycznej ocenie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące zagadnień, w których nie wypowiedział się w poprzednim wyroku NSA, jeżeli po jego wydaniu doszło do ustalenia nowych okoliczności faktycznych, wskutek czego powstała możliwość sformułowania zarzutów, jakich wcześniej (tj. po wydaniu pierwszego wyroku przez wojewódzki sąd administracyjny) żadna ze stron postępowania sądowego nie mogła uwzględnić. W związku z tymi rozważaniami należy podnieść, że we wszystkich wskazanych sprawach przedmiotem rozważań była prawidłowość doręczenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 8 maja 2019 roku, dotyczy to także sprawy I SA/Op 451/19, i wyroku, który w tej sprawie zapadł, a który został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez NSA (II FSK 992/21). Elementem stanu faktycznego w każdej z tych spraw było wezwanie do usunięcia braków formalnych z dnia 27 marca 2019 roku uznane za doręczone w trybie art.150 § 1 o.p Spółce, którego zgodność z prawem (z art.169 § 1 o.p) została zakwestionowana w zarzucie II skargi kasacyjnej. Wezwanie to poprzedzało wydanie postanowienia z dnia 8 maja 2019 roku. Wezwanie z dnia 27 marca 2019 roku jest także elementem stanu faktycznego w tej sprawie. Mimo, że przedmiotem spraw I SA/Op 451/19, II FSK 992/21 oraz I SA/Op 357/22 była skarga P. Sp. z o.o na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 30 lipca 2019 r. w przedmiocie uchylenia postanowienia pozostawiającego bez rozpatrzenia odwołanie od decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r, a przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 marca 2024 roku pozostawiające bez rozpatrzenia odwołanie od decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 roku, to nadal jest to ta sama sprawa, która została przekazana do ponownego rozpoznania WSA w Opolu wyrokiem NSA w sprawie II FSK 992/21. Należy podnieść, że zgodność z prawem wezwania z dnia 27 marca 2019 roku była przedmiotem rozważań Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu zawartych w postanowieniu z dnia 30 lipca 2019 roku uchylającym postanowienie z dnia 8 maja 2019 roku i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W skardze od tego postanowienia brak było zarzutów do niego odnoszących się, także takie zarzuty nie zostały podniesione w skardze kasacyjnej od wyroku WSA w Opolu w sprawie I SA/Op 451/19. Zarzut taki nie został również podniesiony w zażaleniu z dnia 18 stycznia 2024 toku na postanowienie z dnia 8 maja 2019 o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania od decyzji w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 rok, doręczonego w dniu 12 stycznia 2024 roku. Nie był także przedmiotem skargi do WSA w Opolu, w następstwie której wydany został zaskarżony wyrok. Zarzut taki pojawił się dopiero w skardze kasacyjnej. Należy podkreślić, że po wydaniu wyroku NSA w sprawie II FSK 992/21 nie zaszły żadne nowe okoliczności faktyczne związane z wezwaniem z dnia 27 marca 2019, jakich wcześniej żadna ze stron postępowania sądowego nie mogła podnieść. Oznacza to, że zarzut II skargi kasacyjnej, wobec swojej wadliwości wyżej opisanej, nie poddawał się ocenie merytorycznej i nie mógł być uwzględniony. Istota pierwszego zarzutu kasacyjnego sprowadzała się do wyrażenia błędnej - bo dokonanej z naruszeniem przepisów art.153 p.p.s.a w związku z art.212 o.p i art.219 tej ustawy - oceny, że postanowienie D.I.A.S w Opolu z dnia 8 maja 2019 roku, stanowi akt istniejący (nie jest nieaktem administracyjnym), a zatem niemożliwe jest uwzględnienie dowodów zgromadzonych po jego wydaniu, a przed jego doręczeniem, - co zdaniem kasatora - pozostaje w sprzeczności z oceną prawną tego samego postanowienia wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 27 stycznia 2023 r. (sygn. akt I SA/Op 357/22). Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Rozważania należy rozpocząć od zacytowania fragmentu uzasadnienia wyroku WSA w Opolu z dnia 27 stycznia 2023 roku (sygn.akt I SA/Op 357/22), zresztą zacytowanego także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – "na tle niniejszej sprawy wyrażony został – wiążący Sąd I instancji w ponownym rozpoznaniu przekazanej mu sprawy – pogląd, iż nie doszło do skutecznego doręczenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 8 maja 2019 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w F. z 23 października 2018 r. w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r., to okoliczność ta winna zostać uwzględniona przez organ II instancji przy rozpatrywaniu złożonego od tego postanowienia zażalenia, pod kątem dopuszczalności wniesienia środka zaskarżenia (zażalenia) od orzeczenia niewprowadzonego skutecznie do obrotu prawnego (art.228 § 1 pkt.1 o.p). W przypadku braku doręczenia mamy do czynienia z tzw. postanowieniem nieistniejącym (nieaktem)". Z zacytowanego fragmentu uzasadnienia wynika, że WSA w Opolu w prawomocnym wyroku w sprawie I SA/Op 357/22 powiązał koncepcję "nieaktu" z brakiem skutecznego doręczenia. W uzasadnieniu tego wyroku brak jest natomiast jakichkolwiek szerszych rozważań, w szczególności takich, które koncentrowałyby się na skutkach prawnych owego nieaktu w zakresie możliwości uwzględnienia (lub nie) w rozstrzygnięciu dowodów, które pojawiły się po jego wydaniu, a przed doręczeniem. Sąd ten nie zdefiniował także, czym według jego oceny jest akt nieistniejący. Nie wyraził w tym zakresie żadnej oceny prawnej i wskazań, które mogły być wiążące na podstawie art. 153 p.p.s.a. Należy zgodzić się z Autorem odpowiedzi na skargę kasacyjną, że w uzasadnieniu wyroku w sprawie I SA/Op 357/22 WSA w Opolu skoncentrował się na kwestii skuteczności doręczenia rozstrzygnięcia administracyjnego. Z kolei w zaskarżonym wyroku (sygn. akt I SA/Op 497/21) sąd rozpatrywał zagadnienie związania organu administracji decyzją ( postanowieniem) wydaną prawidłowo, w tym podpisaną przez osobę upoważnioną, lecz niedoręczoną w sposób skuteczny. Ta ostatnia kwestia nie była w ogóle analizowana w sprawie I SA/Op 357/22 i nie była przedmiotem jakiejkolwiek oceny dokonanej przez Sąd. Sąd I instancji nie zakwestionował braku skutecznego doręczenia postanowienia z dnia 8 maja 2019 roku, a w prawomocnym wyroku z dnia 27 stycznia 2023 roku nie została wyrażona żadna ocena prawna, co do możliwości kontynuowania postępowania dowodowego w okresie pomiędzy wydaniem postanowienia, a jego doręczeniem. Nie zachodzi zatem żadna sprzeczność pomiędzy tymi rozstrzygnięciami, która pozwalałaby uznać za uzasadniony postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.153 p.p.s.a. Należy na koniec tych rozważań podkreślić, że pojęcie "nieakt" nie ma charakteru normatywnego, zostało stworzone przez doktrynę i orzecznictwo, a rozumienie jego znaczenia jest sporne (Gajewski Sebastian, Jakubowski Aleksander, Nieakt w prawie administracyjnym opublikowano: ZNSA 2013/6/73-88) Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się również z oceną Sądu I instancji, że w okresie pomiędzy wydaniem decyzji (postanowienia), a jego doręczeniem nie jest dopuszczalna zmiana wydanego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art.212 o.p organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Decyzje o których mowa w art.67d, wiążą organ podatkowy od chwili ich wydania. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do postanowień. Z przepisu art.212 o.p wynika, że nie należy utożsamiać wydania aktu z jego doręczeniem, a doręczenie może dotyczyć wyłącznie wydanego wcześniej aktu. Z kolei przepis art.216 § 1 o.p stanowi, że w toku postępowania organ wydaje postanowienia, które dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepis niniejszej ustawy stanowią inaczej (§ 2 art.216 o.p). Art.217 o.p zawiera katalog elementów, jakie musi zawierać postanowienie. Wreszcie art. 218 o.p stanowi, że doręcza się na piśmie postanowienia, od których służy zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że postanowienie jest rozstrzygnięciem kończącym pewien etap procedury administracyjnej, nie jest w związku z tym dopuszczalne wydanie kolejnego rozstrzygnięcia tej samej kwestii po jego wydaniu, a przed doręczeniem. Przyjęcie odmiennej koncepcji prowadziłoby do uznania, że w aktach sprawy mogłyby znajdować się dwa różne rozstrzygnięcia tej samej kwestii tego samego organu (bez uruchomienia procedury samokontroli, o której mowa w art.226 §1 i 2 o.p w związku z art.239 tej ustawy) , dopuszczalna byłaby zmiana postanowienia, które zostało nadane (wyekspediowane), lecz jeszcze nie doręczone, a postanowienia, których w ogóle się nie doręcza, bo nie przysługuje od nich ani zażalenie, ani skarga do sądu administracyjnego, nie miałyby żadnego znaczenia prawnego, chociaż przecież mogą być zaskarżone w odwołaniu od decyzji (art.237 o.p). W myśl art.212 o.p, zdanie pierwsze organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Między innymi przepis ten stosuje się do postanowień (art.219 o.p). Z przepisu tego nie można wywieść w sposób uprawniony wniosku, iż niedoręczone lub doręczone nieprawidłowo postanowienie jest pozbawione jakichkolwiek skutków w sferze prawnej. Przyjęcie, że niedoręczone postanowienie nie istnieje w sensie prawnym oraz że doręczenie postanowienia jest równoznaczne z jego wydaniem, pozbawia art.212 o.p. w zw. z art.219 o.p nie tylko logicznego, lecz także normatywnego sensu. Postanowienie funkcjonuje w sensie prawnym (procesowym) od dnia jego podpisania przez upoważnioną osobę i tylko takie postanowienie może być skutecznie doręczone, idąc dalej - tylko postanowieniem uprzednio wydanym, a następnie doręczonym organ będzie związany. Postanowienie winno zawierać m.in. datę jego wydania (art.217 § 1 pkt.2 o.p), rozstrzyga ono zagadnienie będące jego przedmiotem w sensie faktycznym i prawnym na dzień jego podpisania, nie może zatem obejmować zdarzeń, które nastąpiły po jego wydaniu, a przed doręczeniem Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art.184 p.p.s.a oddalono skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.204 pkt.2 p.p.s.a w związku z § 14 ust.1 pkt.1 lit.c w związku z § 14 ust,1 pkt.2 lit.b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( tj. Dz.U z 2023 roku poz.1935)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI