II FSK 406/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny wyłączył sędziego Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej z uwagi na zatrudnienie jego żony w Samorządowym Kolegium Odwoławczym.
Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej, powołując się na fakt zatrudnienia jego żony w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy dotyczące wyłączenia sędziego, uznał, że choć nie zachodzą przesłanki ustawowe do wyłączenia z mocy prawa, to wniosek sędziego należy uwzględnić na podstawie art. 19 p.p.s.a. ze względu na potencjalną wątpliwość co do jego bezstronności.
Sprawa dotyczyła wniosku sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka o wyłączenie go od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Sędzia uzasadnił swój wniosek tym, że jego żona jest zatrudniona w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek, odwołał się do przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Zgodnie z art. 18 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy prawa w określonych sytuacjach, np. gdy pozostaje w stosunku prawnym z jedną ze stron, gdy jego małżonek lub krewni są stroną, lub gdy brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Natomiast art. 19 p.p.s.a. stanowi, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd podkreślił, że przepis ten ma charakter względny i wymaga oceny każdego konkretnego przypadku. W niniejszej sprawie, mimo braku przesłanek do wyłączenia z mocy prawa, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek sędziego Kmieciaka należy uwzględnić na podstawie art. 19 p.p.s.a., aby zapewnić bezstronność postępowania. W konsekwencji postanowiono wyłączyć sędziego Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, na podstawie art. 19 p.p.s.a., jeśli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć nie zachodzą przesłanki wyłączenia z mocy prawa (art. 18 p.p.s.a.), to wniosek sędziego o wyłączenie, motywowany zatrudnieniem jego żony w Samorządowym Kolegium Odwoławczym, powinien zostać uwzględniony na podstawie art. 19 p.p.s.a. w celu zapewnienia bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sędzia jest wyłączony na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 18 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi.
p.p.s.a. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sędzia, który nie podlega wyłączeniu, może być wyłączony od udziału w postępowaniu, jeżeli w sprawie jego bezstronność może być uprawniona wątpliwość.
p.p.s.a. art. 22 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sędzia ocenia, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienia sądu wydawane są w formie pisemnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek sędziego o wyłączenie ze względu na zatrudnienie małżonka w organie.
Godne uwagi sformułowania
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego
Skład orzekający
Andrzej Jagiełło
przewodniczący sprawozdawca
Antoni Hanusz
członek
Cezary Koziński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. w sytuacjach, gdy nie zachodzą przesłanki z art. 18 p.p.s.a., ale istnieje potencjalna wątpliwość co do bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrudnienia małżonka w organie administracji publicznej, który jest stroną w postępowaniu sądowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego – bezstronności sędziego, co jest istotne dla prawników. Choć sama sytuacja jest proceduralna, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o wyłączeniu.
“Czy zatrudnienie małżonka w urzędzie może wyłączyć sędziego od orzekania? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 406/15 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2017-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-02-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jagiełło /przewodniczący sprawozdawca/ Antoni Hanusz Cezary Koziński Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Sygn. powiązane I SA/Łd 726/14 - Wyrok WSA w Łodzi z 2014-10-09 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Wyłączono sędziego Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 718 art. 19 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Andrzej Jagiełło (spr.), Sędziowie Antoni Hanusz, Cezary Koziński, , po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka o wyłączenie w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 726/14 w sprawie ze skargi A. G. G. G. H. G. Z. G. sp.j. w likwidacji z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: wyłączyć sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w tej sprawie. Uzasadnienie II FSK 406/15 Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 24 stycznia 2017 r. sędzia NSA Zbigniew Kmieciak działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej, jako: "p.p.s.a.") - wniósł o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 726/14 w sprawie ze skargi A. G., G.G., H. G., Z. G. spółka jawna w likwidacji z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2014 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. Sędzia uzasadnił swój wniosek tym, że jego żona, B.K. jest zatrudniona w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 p.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 p.p.s.a., to także do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki wyłączenia sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 p.p.s.a.), jednakże mając na uwadze wniosek samego sędziego, należało wyłączyć Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w sprawie o sygn. akt II FSK 406/15 na podstawie art. 19 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI