II FSK 405/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w B. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 i 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie przez sąd skargi mimo naruszeń przepisów postępowania przez organy obu instancji, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 25e ustawy o PIT i art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Skarżący argumentował, że uprawdopodobnił uzyskanie zakwestionowanych przychodów, a organy nie uwzględniły dochodów z lat poprzednich, oszczędności żony, sprzedaży samochodu, prezentów ślubnych czy dofinansowania przez brata. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że w sprawach dotyczących przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ciężar dowodu spoczywa na podatniku (art. 25g ust. 1 u.p.d.o.f.). Sąd uznał, że skarżący nie udowodnił ani nie uprawdopodobnił pochodzenia środków finansowych, a organy podatkowe prawidłowo ustaliły nadwyżkę wydatków nad przychodami w wysokości 352.040,88 zł. Sąd wskazał również, że organy podatkowe w toku postępowania przyjmowały stanowisko najkorzystniejsze dla podatnika, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach, wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz zasad prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej kategorii spraw podatkowych i wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w postępowaniu dotyczącym opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, ciężar dowodu spoczywa na organie podatkowym, czy na podatniku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu w zakresie wykazania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych stanowiących pokrycie wydatku spoczywa na podatniku.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 25g ust. 1 u.p.d.o.f., to podatnik powinien udokumentować lub co najmniej uprawdopodobnić pochodzenie posiadanych w danym roku pieniędzy, wskazać wysokość środków oraz okres, w którym zostały zgromadzone. Jest to uzasadnione tym, że tylko podatnik dysponuje wiedzą o osiągniętych dochodach i ich tytułach.
Czy sąd administracyjny jest związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zarzuty kasacyjne muszą być precyzyjnie skonstruowane i uzasadnione.
Uzasadnienie
Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, który powinien czynić zadość wymaganiom konstrukcyjnym, w tym prawidłowo wskazywać naruszone przepisy prawa materialnego i postępowania oraz ich wpływ na wynik sprawy. Zarzuty nieodpowiadające tym warunkom uniemożliwiają ocenę ich zasadności.
Czy organ podatkowy był zobowiązany do poszukiwania dowodów potwierdzających pochodzenie środków finansowych podatnika w sprawie dotyczącej przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe nie były zobowiązane ani uprawnione do poszukiwania źródeł dowodowych dotyczących źródeł finansowania wydatków poczynionych przez skarżącego, co jest sprzeczne z zasadą rozkładu ciężaru dowodu określoną w art. 25g ust. 1 u.p.d.o.f.
Uzasadnienie
Konstrukcja podatku od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach oraz zasady logiki formalnej wymagają, aby dowodzeniu podlegała okoliczność, co do której organ podatkowy może dysponować chociażby potencjalną wiedzą o materiale dowodowym. W tym przypadku wiedza ta spoczywa po stronie podatnika.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i odmówił wiarygodności twierdzeniom skarżącego dotyczącym pochodzenia środków finansowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organ podatkowy zasadnie nie dał wiary twierdzeniom skarżącego, a przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że wydatki były finansowane mieniem nieznajdującym pokrycia w ujawnionych źródłach.
Uzasadnienie
Skarżący nie przedłożył dowodów potwierdzających uzyskanie dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej ponad wykazane kwoty, nie udowodnił możliwości zaoszczędzenia środków z lat poprzednich, a jego twierdzenia o przechowywanej w domu gotówce były niewiarygodne i niepoparte racjonalną argumentacją.
Przepisy (29)
Główne
Dz.U. 2015 poz. 251 art. 25e
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 25e
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 25g § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
Dz.U. 2015 poz. 251 art. 2a
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2015 poz. 251 art. 122
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2015 poz. 251 art. 210 § 1 pkt 6
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2015 poz. 251 art. 210 § 4
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2015 poz. 251 art. 187 § 1
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2015 poz. 251 art. 180
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2015 poz. 251 art. 191
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 25g § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 25g § 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 25b § 4 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 25b § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 25b § 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dz.U. 2019 poz. 1813 art. 15 § 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
p.p.s.a. art. 174 § 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z pkt 1 lit. a i w zw. z § 2 pkt 7
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ciężar dowodu w sprawach o przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach spoczywa na podatniku. • Podatnik nie udowodnił ani nie uprawdopodobnił pochodzenia środków finansowych. • Organy podatkowe prawidłowo ustaliły nadwyżkę wydatków nad przychodami. • Skarżący nie wykazał naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Organy naruszyły przepisy postępowania, nie przeprowadzając wszystkich wnioskowanych dowodów (przesłuchanie świadków, strony). • Organy naruszyły przepisy prawa materialnego, błędnie interpretując lub stosując przepisy dotyczące podatku dochodowego i podatku od spadków i darowizn. • Należało zastosować zasadę in dubio pro tributario.
Godne uwagi sformułowania
ciężar dowodu w zakresie wykazania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych stanowiących pokrycie wydatku spoczywa na podatniku • skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym • organy podatkowe nie były ani zobowiązane, ani uprawione do poszukiwania źródeł dowodowych dotyczących źródeł finansowania wydatków poczynionych przez skarżącego • do uprawdopodobnienia uzyskania określonych przychodów nie wystarcza jedynie wskazanie, że podatnik w określonych okolicznościach faktycznych mógł uzyskać przysporzenie we wskazywanej wysokości, gdyż istotne jest również przedstawienie dodatkowych faktów (okoliczności), a nawet dowodów uwiarygodniających przypuszczenie • w sprawie nie naruszono również zasady in dubio pro tributario, gdyż - jak stanowi ten przepis - tylko niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.
Skład orzekający
Alicja Polańska
sprawozdawca
Beata Cieloch
przewodniczący
Tomasz Kolanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach, wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz zasad prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej kategorii spraw podatkowych i wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego – opodatkowania nieujawnionych źródeł przychodów, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na potencjalne konsekwencje finansowe dla podatników. Podkreśla kluczową rolę ciężaru dowodu po stronie podatnika.
“Nieujawnione przychody: NSA przypomina – ciężar dowodu spoczywa na Tobie!”
Dane finansowe
WPS: 352 040,88 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.