II FSK 405/15

Naczelny Sąd Administracyjny2017-01-31
NSApodatkoweŚredniansa
wyłączenie sędziegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymibezstronnośćpokrewieństwoSKOpodatek od nieruchomościwniosek o wyłączenie

NSA wyłączył sędziego od orzekania w sprawie ze względu na pokrewieństwo jego żony z pracownikiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie II FSK 405/15, powołując się na fakt zatrudnienia jego żony w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że choć nie zachodzą przesłanki do wyłączenia z mocy prawa, to wniosek sędziego należy uwzględnić na podstawie art. 19 p.p.s.a., aby uniknąć uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.

Wniosek o wyłączenie sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w sprawie o sygnaturze akt II FSK 405/15 został złożony na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sędzia uzasadnił swój wniosek faktem, że jego żona jest zatrudniona w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi, które było stroną w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał treść art. 18 § 1 p.p.s.a., który wymienia przypadki wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy, oraz art. 19 p.p.s.a., który pozwala na wyłączenie sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd podkreślił, że przepis art. 19 p.p.s.a. ma charakter względny i wymaga oceny konkretnej sytuacji, opierając się na zasadach doświadczenia życiowego. W niniejszej sprawie, mimo braku przesłanek do wyłączenia z mocy prawa, sąd uznał, że wniosek sędziego Zbigniewa Kmieciaka należy uwzględnić, aby zapewnić bezstronność postępowania i uniknąć wątpliwości co do jego obiektywizmu. W konsekwencji, sędzia został wyłączony od orzekania w tej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli może to wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Sąd wyłączył sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. ze względu na wniosek samego sędziego, którego żona była zatrudniona w Samorządowym Kolegium Odwoławczym, aby uniknąć wątpliwości co do bezstronności, mimo braku przesłanek wyłączenia z mocy prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sędzia jest wyłączony na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie okoliczności mogącej wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (na podstawie wniosku sędziego).

Godne uwagi sformułowania

istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego

Skład orzekający

Andrzej Jagiełło

przewodniczący sprawozdawca

Antoni Hanusz

członek

Cezary Koziński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego z postępowania sądowo-administracyjnego, zwłaszcza w kontekście pokrewieństwa lub powinowactwa oraz oceny wątpliwości co do bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. i oceny jego bezstronności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest wyłączenie sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, jak sąd dba o pozory bezstronności.

Czy żona sędziego pracująca w urzędzie może wpłynąć na jego bezstronność? NSA rozstrzyga.

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 405/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-02-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jagiełło /przewodniczący sprawozdawca/
Antoni Hanusz
Cezary Koziński
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
I SA/Łd 725/14 - Wyrok WSA w Łodzi z 2014-10-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Wyłączono sędziego
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Andrzej Jagiełło (spr.), Sędziowie Antoni Hanusz, Cezary Koziński, , po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka o wyłączenie w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 725/14 w sprawie ze skargi A. G. G. G. H. G., Z. G. sp.j. w likwidacji z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: wyłączyć sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w tej sprawie.
Uzasadnienie
II FSK 405/15
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 24 stycznia 2017 r. sędzia NSA Zbigniew Kmieciak działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej, jako: "p.p.s.a.") - wniósł o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 725/14 w sprawie ze skargi A. G., G. G., H. G., Z. G. spółka jawna w likwidacji z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2014 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011r. Sędzia uzasadnił swój wniosek tym, że jego żona, B.K. jest zatrudniona w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 p.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 p.p.s.a., to także do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki wyłączenia sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 p.p.s.a.), jednakże mając na uwadze wniosek samego sędziego, należało wyłączyć Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w sprawie o sygn. akt II FSK 405/15 na podstawie art. 19 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI