II FSK 4014/14

Naczelny Sąd Administracyjny2017-01-31
NSApodatkoweŚredniansa
wyłączenie sędziegobezstronnośćpostępowanie administracyjnesąd administracyjnypodatek od nieruchomościNSASKO

NSA wyłączył sędziego Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w sprawie ze względu na zatrudnienie jego żony w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi, powołując się na art. 19 P.p.s.a.

Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie II FSK 4014/14, wskazując jako przyczynę zatrudnienie jego żony w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy P.p.s.a. dotyczące wyłączenia sędziego, uznał, że choć nie zachodzą przesłanki z art. 18, to wniosek sędziego złożony na podstawie art. 19, dotyczącego uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności, powinien zostać uwzględniony. W konsekwencji postanowiono wyłączyć sędziego od orzekania w tej konkretnej sprawie.

Sprawa dotyczyła wniosku sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka o wyłączenie go od orzekania w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą II FSK 4014/14. Sędzia uzasadnił swój wniosek faktem zatrudnienia jego żony w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi, które było stroną w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek, odwołał się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sąd przypomniał treść art. 18 p.p.s.a., który wymienia przypadki obligatoryjnego wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy, takie jak pokrewieństwo, powinowactwo, czy wcześniejszy udział w sprawie w innym charakterze. Następnie sąd odniósł się do art. 19 p.p.s.a., który stanowi, że sędzia podlega wyłączeniu na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd podkreślił, że przepis ten ma charakter względny i wymaga oceny każdej konkretnej sytuacji, opierając się na zasadach doświadczenia życiowego. W analizowanej sprawie NSA stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia sędziego Zbigniewa Kmieciaka z mocy prawa (art. 18 p.p.s.a.). Niemniej jednak, uwzględniając wniosek samego sędziego złożony na podstawie art. 19 p.p.s.a., sąd postanowił wyłączyć sędziego od orzekania w sprawie II FSK 4014/14, uznając, że jego udział mógłby budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli istnieje okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, nawet jeśli nie zachodzą przesłanki obligatoryjnego wyłączenia z mocy prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek sędziego o wyłączenie, złożony na podstawie art. 19 P.p.s.a. z powodu zatrudnienia jego żony w Samorządowym Kolegium Odwoławczym, powinien zostać uwzględniony, ponieważ taka sytuacja może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, mimo braku przesłanek z art. 18 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje wyłączenie sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, gdy istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymienia przypadki obligatoryjnego wyłączenia sędziego z mocy prawa.

p.p.s.a. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sędzia ocenia, czy może obiektywnie rozpoznać sprawę.

p.p.s.a. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sędzia ocenia, czy może obiektywnie rozpoznać sprawę.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wydania postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek sędziego o wyłączenie ze względu na zatrudnienie żony w organie strony postępowania, uzasadniony potencjalną wątpliwością co do bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie

Skład orzekający

Andrzej Jagiełło

przewodniczący sprawozdawca

Antoni Hanusz

członek

Cezary Koziński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście art. 19 P.p.s.a. i potencjalnych wątpliwości co do bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej, gdzie wniosek o wyłączenie pochodzi od samego sędziego, a nie od strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z bezstronnością sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Czy zatrudnienie żony w urzędzie może wyłączyć sędziego z orzekania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 4014/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-12-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jagiełło /przewodniczący sprawozdawca/
Antoni Hanusz
Cezary Koziński
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
I SA/Łd 719/14 - Wyrok WSA w Łodzi z 2014-08-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Wyłączono sędziego
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Andrzej Jagiełło (spr.), Sędziowie Antoni Hanusz, Cezary Koziński, , po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka o wyłączenie w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 719/14 w sprawie ze skargi A. G., G. G., H. G., Z. G. sp.j. w likwidacji z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: wyłączyć sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w tej sprawie.
Uzasadnienie
II FSK 4014/14
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 24 stycznia 2017 r. sędzia NSA Zbigniew Kmieciak działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej, jako: "p.p.s.a.") - wniósł o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 719/14 w sprawie ze skargi A. G., G. G., H. G.,, Z. G., spółka jawna w likwidacji z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2014 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. Sędzia uzasadnił swój wniosek tym, że jego żona, B.K. jest zatrudniona w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 p.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 p.p.s.a., to także do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki wyłączenia sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 p.p.s.a.), jednakże mając na uwadze wniosek samego sędziego, należało wyłączyć Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w sprawie o sygn. akt II FSK 4014/14 na podstawie art. 19 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI