II FSK 3967/13

II FSK 3967/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-12-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak /sprawozdawca/
Jerzy Rypina /przewodniczący/
Tomasz Zborzyński
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Wa 911/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-09-30
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 122, art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Pracy i Polityki Społecznej (obecnie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 911/13 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] "B." sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie wpłat na PFRON za grudzień 2012r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę, 2) zasądza Przedsiębiorstwa [...] "B." sp. z o.o. z siedzibą w O. na rzecz Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
UZASADNINIE
Wyrokiem z dnia 30 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 911/13) w sprawie ze skargi P. "B." z o. o. w O. uchylił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 lutego 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) za wrzesień 2009 r.
Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że zaskarżoną decyzją Minister utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 12 października 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że podstawę prawną decyzji stanowi przepis art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej "O.p." Przepis ten - na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2012 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) – dalej: "ustawa o rehabilitacji zawodowej", ma zastosowanie do wpłat na PFRON. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, skarżąca była zobowiązana do dokonywania wpłat na Fundusz w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat, składając jednocześnie Zarządowi Funduszu deklaracje miesięczne i roczne według ściśle określonego wzoru. Organ pierwszej instancji oparł decyzję na danych dotyczących wielkości zatrudnienia w skarżącej uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Prezes wielokrotnie wzywał stronę do nadesłania zaległych deklaracji miesięcznych i rocznych, deklaracji ZUS DRA, dokumentów potwierdzających stan zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, orzeczeń o stopniu niepełnosprawności pracowników albo orzeczeń o częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy. Pismem z dnia 28 maja 2012 r. strona poinformowała, że nie zatrudniała w zakładzie w Polsce więcej niż 4-6 pracowników, w związku, z czym nie miała obowiązku składania deklaracji oraz dokonywania wpłat na PFRON. Ponadto w kolejnym piśmie strona wyjaśniła, że posiada zakład w Berlinie, który jest samodzielny organizacyjnie, posiada majątek własny w postaci np. urządzeń do aplikacji mas tynkarskich, który zatrudnia pracowników. W rozumieniu przepisu art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks Pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) – dalej jako "Kodeks pracy", w ocenie strony, oddział w Berlinie spełnia wszystkie przesłanki, do uznania go za odrębnego pracodawcę. Dodała, że rozlicza się ze wszystkich zobowiązań, w tym księgowych i podatkowych na terenie Niemiec. Strona poinformowała, że swoją działalność prowadzi wyłącznie w Niemczech, a biuro w Polsce spełnia jedynie funkcję służebną wobec oddziału w Niemczech.
Minister Pracy i Polityki Społecznej w zaskarżonej decyzji stwierdził, że niemieckiemu oddziałowi spółki nie można przypisać przymiotu samodzielnego pracodawcy, jedynym pracodawcą bowiem jest, w ocenie organu, spółka. Wyjaśnił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, że skarżąca tych przesłanek nie spełniła. W rozpoznanej sprawie umowy z pracownikami wykonującymi pracę w Niemczech zawierał prezes zarządu skarżącej spółki.
Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Zarzuciła jej naruszenie prawa, tj.: art. 210 § 1 pkt 5, pkt 6 i pkt 8 oraz § 4 w związku z art. 247 § 1 pkt 3 i pkt 6 O.p., art. 199 O.p., art. 3 Kodeksu pracy. W związku powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną.
Stwierdził, że decyzję należało uchylić z powodu występujących w sprawie naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu wskazana w decyzji liczba pracowników, przyjęta przez organ do wyliczenia wysokości należnych od skarżącej wpłat na PFRON, nie znajduje oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Wyjaśnił, że w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzający, że skarżąca w okresach, których dotyczyła decyzja zatrudniała wskazaną w decyzji liczbę pracowników. W aktach sprawy znajduje się zestawienie osób ubezpieczonych (karta 1 akt administracyjnych), jednakże z treści tego dokumentu nie wynika, kto go sporządził i dla jakich celów. Dokument ten nie jest podpisany. Z treści dokumentu nie można ustalić, co oznaczają wskazane w nim liczby. Brak było innych dowodów potwierdzających przyjętą w decyzji ilość zatrudnianych osób.
Sąd uznał, że brak wyjaśnienia w rozpoznanej sprawie umocowania osób, które podpisały decyzję organu pierwszej instancji do jej wydania stanowił naruszenie wynikającego z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. obowiązku wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.
W dalszej części uzasadnienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sprawie nie wyjaśniono umocowania M. M. do działania w imieniu spółki, a w szczególności do udzielenia pełnomocnictwa na podstawie, którego pełnomocnik wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Brak wyjaśnienia w rozpoznanej sprawie istnienia po stronie osób podpisujących decyzję z dnia 12 października 2012 r. upoważnienia do działania w imieniu Prezesa PFRON stanowił zdaniem Sądu naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 O.p.
Minister Pracy i Polityki Społecznej w skardze kasacyjną na opisany wyżej wyrok zaskarżył go w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Wniósł również o zasądzenie, na podstawie art. 203 pkt 2 w związku z art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: p.p.s.a., od skarżącej na rzecz organów administracji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 O.p. w związku z art. 49c pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej poprzez uwzględnienie skargi i błędne przyjęcie, że normy te zostały naruszone, w rezultacie nieuwzględnienie przez Sąd, przy rozpoznawaniu sprawy zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, co znalazło wyraz w wadliwym uzasadnieniu wyroku i braku oddalenia skargi.
Spółka wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną domagając się jej oddalenia i zasądzenia na jej rzecz od organu administracji kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna posiada uzasadnione podstawy i wobec tego zaskarżony wyrok podlega uchyleniu w całości.
Należy zauważyć, że tożsame zagadnienie prawne leżące u podstaw rozpoznawanej sprawy (II FSK 3967/13), w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, było również przedmiotem rozpoznania w sprawie dotyczącej spółki, zakończonej wyrokiem NSA z dnia 12 lutego 2016 r., II FSK 3473/13, przez ten sam skład orzekający NSA, więc w konkretnej sprawie NSA posługuje się tą samą argumentacją.
Autor skargi kasacyjnej, wskazując na naruszenie przepisów postępowania zarzucił Sądowi pierwszej instancji dokonanie błędnej kontroli zaskarżonej decyzji poprzez dostrzeżenie naruszenia przez organ administracji państwowej zasad postępowania sformułowanych w art. 122 i art. 187 § 1 O.p. (zasada prawdy obiektywnej). Uzasadniając powyższy zarzut skarżący twierdzi, że przyjęta przez organ do wyliczenia wpłat należących od strony na PFRON znajduje oparcie w materialne dowodowym, a konkretnie – w zestawieniu osób ubezpieczonych, otrzymanych na podstawie art. 49c pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Twierdzi również, że Sąd pierwszej instancji bezzasadnie zarzucił organowi niezbadanie poprawności formalnej złożonego przez stronę odwołania, a konkretnie brak ustalenia czy M. M. był osobą umocowaną do działania w imieniu spółki bowiem powyższa okoliczność wynikała w sposób niebudzący wątpliwości z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego, który znajduje się w aktach sprawy. Również kwestia umocowania pracowników PFRON do podpisywania decyzji w imieniu Prezesa PFRON wynika wprost z przedstawionych upoważnień.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy zarzut, jak też jego uzasadnienie, znajduje potwierdzenie zarówno w przepisach prawa oraz w zebranym materiale dowodowym.
Jest rzeczą oczywistą, na co nie zwrócił uwagi Sąd pierwszej instancji, że Fundusz jest uprawniony na mocy art. 49c pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych do korzystania nieodpłatnego z danych zgromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Redakcja tego przepisu uzasadnia tezę, że Fundusz na jego podstawie ma prawo domagania się od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych udostępnienia tych danych. W aktach sprawy, co jest bezsporne, znajduje się wydruk elektroniczny z bazy danych ZUS poświadczony za zgodność z oryginałem przez pracownika organu, na podstawie którego ustalono liczbę pracowników zatrudnionych przez spółkę w poszczególnych okresach wymienionych w decyzji. Przepisy ustawy o rehabilitacji nie określają formy, w jakiej dane zawierające zestawienie osób ubezpieczonych mają być przedstawione. Strona nie przedstawiła żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że liczba ubezpieczonych (zatrudnionych) przez spółkę pracowników była inna niż w omawianym zestawieniu. Tym bardziej, że jak wynika z akt administracyjnych, miała możliwość zweryfikowania powyższych danych, po zawiadomieniu jej, w trybie art. 200 § 1 O.p., o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału. Z tego względu twierdzenie Sądu pierwszej instancji, że ustalenie przez Fundusz liczby zatrudnionych przez spółkę pracowników w oparciu o informacje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest "gołosłowne i nie oparte na wiarygodnych dowodach" należy uznać za oczywiście chybione i nieuzasadnione.
Również w świetle przedstawionych dowodów nie zasługuje na uwzględnienie ocena dokonana przez Sąd pierwszej instancji, że w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających umocowanie osób, które podpisały decyzję organu w imieniu Prezesa PFRON. Powyższa kwestia została wyjaśniona i nie nasuwa wątpliwości, że osoby podpisujące decyzję w imieniu Prezesa PFRON działały na mocy udzielonego im upoważnienia. Z tego też względu zarzut naruszenia przez organ art. 122 i art. 187 § 1 O.p. jest bezzasadny.
Podobnie nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że upoważnienie M. M. do działania w imieniu spółki wynika z zapisu w Krajowym Rejestrze Sądowym, którego aktualny odpis został załączony do akt.
Mając powyższe na uwadze oraz fakt, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.