II FSK 389/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła prawa podatników (B. i P. J.) do odliczenia odsetek od kredytu mieszkaniowego (tzw. ulgi odsetkowej) od podstawy obliczenia podatku dochodowego za rok 2003. Problem prawny wynikał z faktu, że podatnicy w 1997 roku skorzystali z odliczenia wydatków na wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej, co zgodnie z art. 26b ust. 2 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.) stanowiło negatywną przesłankę do skorzystania z ulgi odsetkowej. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Skarbowej, oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, uznały, że prawo do ulgi odsetkowej nie przysługuje, ponieważ podatnicy skorzystali już z innej ulgi mieszkaniowej (na wkład budowlany). Podkreślono, że interpretacja przepisów dotyczących ulg podatkowych powinna być ścisła, a ustawodawca nie przewiduje możliwości korzystania z dwóch różnych ulg mieszkaniowych jednocześnie. Istotny jest sam fakt skorzystania z ulgi, a nie jej wysokość czy prawidłowość rozliczenia w poprzednich latach. Podatnicy w skardze kasacyjnej zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując sposób, w jaki sądy i organy podatkowe oceniły charakter wydatków poniesionych w 1997 roku oraz interpretację art. 26b ust. 2 pkt 7 u.p.d.o.f. Twierdzili, że odliczenie z 1997 roku nie było wydatkiem na wkład budowlany, a nawet jeśli było, to nie powinno wykluczać ulgi odsetkowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdził naruszeń przepisów postępowania. W odniesieniu do prawa materialnego, NSA potwierdził, że art. 26b ust. 2 pkt 7 u.p.d.o.f. należy interpretować gramatycznie. Sam fakt skorzystania z odliczenia na wkład budowlany w 1997 roku, udokumentowany zeznaniem podatkowym PIT-D, jest wystarczającą przesłanką negatywną do odmowy przyznania ulgi odsetkowej za rok 2003. Sąd uznał, że nie ma znaczenia, czy odliczenie z 1997 roku było prawidłowe, ani czy podatnicy działali pod wpływem błędu. Podkreślono również, że zeznanie podatkowe za 1997 rok korzysta z domniemania prawdziwości, dopóki nie zostanie wzruszone w odrębnym postępowaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących ulg podatkowych i zasady, że skorzystanie z jednej ulgi mieszkaniowej wyklucza inną, niezależnie od prawidłowości pierwszego odliczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatników, którzy skorzystali z ulgi na wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej i chcieli skorzystać z ulgi odsetkowej. Interpretacja przepisów u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w latach 2003 i 1997.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnik, który skorzystał z odliczenia wydatków na wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej w poprzednim roku podatkowym, może jednocześnie skorzystać z odliczenia odsetek od kredytu zaciągniętego na cele mieszkaniowe w kolejnym roku podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skorzystanie z odliczenia wydatków na wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej stanowi negatywną przesłankę do skorzystania z ulgi odsetkowej, zgodnie z art. 26b ust. 2 pkt 7 ustawy o PIT.
Uzasadnienie
Przepis art. 26b ust. 2 pkt 7 u.p.d.o.f. należy interpretować gramatycznie. Sam fakt skorzystania z ulgi na wkład budowlany, niezależnie od jej wysokości czy prawidłowości, wyklucza możliwość skorzystania z ulgi odsetkowej. Ustawodawca nie przewiduje możliwości korzystania z dwóch różnych ulg mieszkaniowych jednocześnie.
Czy zeznanie podatkowe za poprzedni rok podatkowy, w którym dokonano odliczenia ulgi mieszkaniowej, musi zostać wzruszone w odrębnym postępowaniu, aby organ podatkowy lub sąd mógł ocenić charakter dokonanych odliczeń na potrzeby rozliczenia za inny rok podatkowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie toczy się postępowanie dotyczące zobowiązania podatkowego za poprzedni rok, dane zawarte w zeznaniu podatkowym korzystają z domniemania prawdziwości i mogą być podstawą do oceny innych rozliczeń, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej lub w toku postępowania stwierdzono niezgodność ze stanem faktycznym.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 45 ust. 1 i 6 u.p.d.o.f., podatek wykazany w zeznaniu jest podatkiem należnym. Jeśli nie toczy się postępowanie dotyczące danego roku podatkowego, dane z zeznania są wiążące. Organ podatkowy lub sąd oceniający rozliczenie za inny rok nie musi czekać na wzruszenie zeznania z poprzedniego roku, jeśli nie ma ku temu podstaw prawnych.
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 72 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 75 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 45 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy obowiązku składania zeznań podatkowych.
u.p.d.o.f. art. 45 § 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatek wynikający z zeznania jest podatkiem należnym, chyba że organ określi inną wysokość.
u.p.d.o.f. art. 26b § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa warunki odliczenia wydatków na spłatę odsetek od kredytu mieszkaniowego.
u.p.d.o.f. art. 26b § 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zawiera przesłanki negatywne dla skorzystania z ulgi odsetkowej, w tym korzystanie z odliczeń na wkład budowlany lub mieszkaniowy.
u.p.d.o.f. art. 26b § 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Lit. c wskazuje na wykluczenie ulgi odsetkowej w przypadku korzystania z odliczeń na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skorzystanie z ulgi na wkład budowlany w 1997 roku stanowi negatywną przesłankę do skorzystania z ulgi odsetkowej w 2003 roku, zgodnie z art. 26b ust. 2 pkt 7 u.p.d.o.f. • Interpretacja przepisów dotyczących ulg podatkowych powinna być ścisła i gramatyczna. • Fakt skorzystania z ulgi na wkład budowlany jest wystarczający do wykluczenia ulgi odsetkowej, niezależnie od wysokości odliczenia czy jego prawidłowości. • Zeznanie podatkowe za poprzedni rok korzysta z domniemania prawdziwości, dopóki nie zostanie wzruszone w odrębnym postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja podatników dotycząca charakteru wydatków poniesionych w 1997 roku i ich rzekomej nieprawidłowości jako wkładu budowlanego. • Argumentacja podatników o możliwości skorzystania z dwóch ulg mieszkaniowych jednocześnie. • Argumentacja o konieczności wzruszenia zeznania podatkowego za 1997 rok, aby ocenić rozliczenie za 2003 rok. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA, w tym wyjście poza granice sprawy i nierozpatrzenie materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Ulga jest odstępstwem, wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania. • Przepisy prawa regulujące ulgi podatkowe jako odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania - należy interpretować ściśle. • Dla oceny, czy negatywna przesłanka do skorzystania z tzw. 'ulgi odsetkowej' wystąpiła, nie ma znaczenia jaka była kwota odliczenia, a także czy odliczenie w rozliczeniu podatku dochodowego za 1997 r. było prawidłowe czy dokonano odliczenia błędnie. Istotne jest, że miało miejsce odliczenie, które stanowi przeszkodę do nabycia prawa do kolejnej ulgi. • Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy w sposób jednoznaczny (o czym świadczy załącznik do zeznania podatkowego za 1997 rok w postaci PIT-D) wynika, iż skarżąca w 1997 roku korzystała z ulgi podatkowej umożliwiającej odliczenie od dochodu (przychodu) m. in. wydatków na wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej w sprawie bark jest zatem podstaw do zastosowania ulgi odsetkowej przewidzianej przepisem art. 26 b ust. 1.
Skład orzekający
Anna Maria Świderska
sprawozdawca
Bogusław Dauter
członek
Jan Rudowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących ulg podatkowych i zasady, że skorzystanie z jednej ulgi mieszkaniowej wyklucza inną, niezależnie od prawidłowości pierwszego odliczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatników, którzy skorzystali z ulgi na wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej i chcieli skorzystać z ulgi odsetkowej. Interpretacja przepisów u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w latach 2003 i 1997.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnej ulgi podatkowej, a jej rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, co jest istotne dla wielu podatników. Pokazuje, jak ważne jest dokładne rozliczenie i świadomość konsekwencji korzystania z ulg.
“Jedna ulga mieszkaniowa wyklucza drugą? NSA wyjaśnia zasady rozliczeń podatkowych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.