II FSK 3824/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B. H. i K. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił ich skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. Decyzja ta utrzymała w mocy orzeczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., którym rozłożono na 12 rat zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. wraz z odsetkami. Małżonkowie wnioskowali o umorzenie części odsetek i rozłożenie zaległości na raty, wskazując na trudną sytuację finansową spowodowaną chorobą syna i koniecznością ponoszenia wysokich kosztów leczenia i rehabilitacji. Organy podatkowe rozłożyły zaległość na 12 rat, jednakże ostatnia rata wynosiła ponad 18 tys. zł, co skarżący uznali za niemożliwe do spłaty. WSA oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję Dyrektora IS. Sąd uznał, że organy podatkowe nie dokonały należytej analizy ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Wskazał, że ustalona wysokość ostatniej raty była iluzoryczna i niemożliwa do spłaty w kontekście sytuacji finansowej małżonków. Podkreślił, że interes publiczny nie sprowadza się jedynie do zapewnienia wpływów do budżetu, ale także do ograniczenia wydatków, np. na pomoc społeczną. Sąd zwrócił uwagę, że organy nie wyjaśniły, na czym opierają trafność swoich argumentów dotyczących racjonalności rozłożenia spłaty na raty i możliwości poprawy sytuacji finansowej podatników w przyszłości. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję organu, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących rozkładania zaległości podatkowych na raty, oceny ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, a także granic uznania administracyjnego organów podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego wykładnia przepisów ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ podatkowy prawidłowo ocenił przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego przy rozkładaniu zaległości podatkowej na raty, w szczególności w kontekście niemożliwej do spłaty ostatniej raty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie dokonał należytej analizy tych przesłanek, a ustalona wysokość raty była iluzoryczna.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy podatkowe nie rozważyły należycie ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Ustalona wysokość ostatniej raty była niemożliwa do spłaty w kontekście sytuacji finansowej podatników, a argumentacja organów była szablonowa i nie odnosiła się do konkretnego stanu faktycznego.
Czy wydanie jednej decyzji adresowanej do obojga małżonków wnioskujących o ulgę podatkową jest zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy ponoszą oni solidarną odpowiedzialność za zaległość podatkową?
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie jednej decyzji jest zgodne z przepisami, jeśli małżonkowie złożyli wspólne zeznanie podatkowe i wspólny wniosek o ulgę.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że w przypadku wspólnego opodatkowania małżonków i złożenia wspólnego wniosku o ulgę, wydanie jednej decyzji adresowanej do obojga małżonków jest zgodne z prawem.
Czy organ podatkowy ma obowiązek rozłożyć zaległość podatkową na raty w takiej wysokości i liczbie, jaką proponuje podatnik?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie ma takiego obowiązku, ale musi przeprowadzić dokładną analizę sytuacji finansowej podatnika i ustalić raty możliwe do zapłaty.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że organ nie jest związany propozycją podatnika co do wysokości i liczby rat, ale musi przeprowadzić rzetelną analizę jego możliwości płatniczych i ustalić raty możliwe do zapłaty, uwzględniając zasady sprawiedliwości społecznej.
Przepisy (22)
Główne
t.j. art. 67a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis ten stanowi podstawę do udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w formie rozłożenia na raty, umorzenia lub odroczenia terminu płatności, jeżeli przemawia za tym ważny interes podatnika lub interes publiczny. Organ podatkowy ma w tym zakresie pewien zakres swobody decyzyjnej, ale nie może działać dowolnie.
Pomocnicze
t.j. art. 233 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
t.j. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
t.j. art. 7 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
t.j. art. 92 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
t.j. art. 166 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
t.j. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
t.j. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
t.j. art. 155
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
t.j. art. 200 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
t.j. art. 91
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.c. art. 369
Kodeks cywilny
k.c. art. 373
Kodeks cywilny
ppsa art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie dokonały należytej analizy ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. • Ustalona wysokość ostatniej raty była iluzoryczna i niemożliwa do spłaty. • Argumentacja organów była szablonowa i nie odnosiła się do konkretnego stanu faktycznego. • Sąd I instancji przedłożył interes publiczny nad ważny interes podatnika.
Odrzucone argumenty
Wydanie jednej decyzji adresowanej do obojga małżonków było zgodne z prawem. • Organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa.
Godne uwagi sformułowania
Ocena ta ma cechy dowolności, zaś udzielona ulga – w aspekcie 12 raty- charakter iluzoryczny. • Interes publiczny to nie tylko zapewnienie maksymalnych środków po stronie dochodów budżetu państwa, ale też ograniczenie wydatków, np. na pomoc społeczną. • Ustalenie rat spłaty zaległości podatkowej w wysokości niemożliwej do zapłacenia stwarza tylko iluzję uwzględnienia wniosku podatników i jest naruszeniem prawa materialnego.
Skład orzekający
Alina Rzepecka
sprawozdawca
Bogusław Dauter
członek
Zbigniew Kmieciak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozkładania zaległości podatkowych na raty, oceny ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, a także granic uznania administracyjnego organów podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego wykładnia przepisów ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne uzasadnienie decyzji organów podatkowych i jak sądowa kontrola może korygować ich uznaniowość, szczególnie w kontekście trudnej sytuacji życiowej podatników.
“Czy iluzoryczna ulga podatkowa może być podstawą do uchylenia decyzji organu?”
Dane finansowe
WPS: 19 144 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.