II FSK 3696/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił własny wyrok i wyrok WSA, umarzając postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych z uwagi na stwierdzenie przez TK niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną decyzji.
Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał art. 20 ust. 3 ustawy o PIT za niezgodny z Konstytucją. Przepis ten stanowił podstawę materialnoprawną decyzji podatkowych w sprawie skarżącego. NSA, uwzględniając skargę, uchylił swoje poprzednie orzeczenie oraz wyrok WSA, a następnie umorzył postępowanie sądowe, uznając je za bezprzedmiotowe po tym, jak organ administracji uchylił własne decyzje.
Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania sądowego, zainicjowanej przez M. S. po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. (sygn. akt SK 18/09), który orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006) z Konstytucją RP. Skarżący argumentował, że orzeczenia sądowe w jego sprawie opierały się na przepisie uznanym za niekonstytucyjny. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na uchwałę własną z dnia 28 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GPS 1/10), uznał skargę za zasadną. Sąd uchylił swój wyrok z dnia 7 grudnia 2012 r. (sygn. akt II FSK 801/11) oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2010 r. (sygn. akt I SA/Bd 772/10), a następnie umorzył postępowanie sądowe. Umorzenie było uzasadnione faktem, że Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, decyzją z dnia 27 maja 2014 r., uchylił ostateczną decyzję z dnia 24 czerwca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i umorzył postępowanie administracyjne, co uczyniło postępowanie sądowe bezprzedmiotowym. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając za przypadek szczególnie uzasadniony fakt, że w dacie orzekania przez organy i sąd pierwszej instancji, kwestionowany przepis pozostawał w obrocie prawnym i korzystał z domniemania zgodności z Konstytucją. Pozostałe koszty rozstrzygnięto na podstawie przepisów p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok TK stwierdzający niezgodność przepisu prawa materialnego z Konstytucją, który był podstawą stosowania prawa w danej sprawie, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA II GPS 1/10, zgodnie z którą art. 272 § 1 p.p.s.a. umożliwia wznowienie postępowania, gdy orzeczenie TK dotyczy aktu normatywnego stosowanego lub mającego być stosowanym w sprawie. W tym przypadku wyrok TK dotyczył art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., który był podstawą materialnoprawną decyzji w sprawie skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 272 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie.
p.p.s.a. art. 282 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla orzeczenie, które zostało wydane na podstawie przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, jeżeli jego uchylenie miało wpływ na treść orzeczenia. Sąd umarza postępowanie, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe.
u.p.d.o.f. art. 20 § 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP (art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. Dotyczył dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 282 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wznawia postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia.
p.p.s.a. art. 207 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, z możliwością odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów w przypadkach szczególnie uzasadnionych.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady zasądzania kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 276
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady rozstrzygania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., który stanowił podstawę materialnoprawną decyzji podatkowych. Uchylenie przez organ administracji ostatecznej decyzji podatkowej i umorzenie postępowania administracyjnego, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowego.
Godne uwagi sformułowania
art. 272 § 1 p.p.s.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie. Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia 27 maja 2014 r. decyzji ostatecznej tego organu z dnia 24 czerwca 2010 r. oraz decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia 12 grudnia 2007 r., sprawił, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe.
Skład orzekający
Jacek Brolik
przewodniczący
Małgorzata Wolf-Kalamala
sprawozdawca
Danuta Małysz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku stwierdzenia przez TK niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, a także umorzenie postępowania w przypadku bezprzedmiotowości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania po wyroku TK i uchyleniu decyzji przez organ. Konieczność spełnienia przesłanek z art. 272 i 282 p.p.s.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na prawomocne orzeczenia sądowe i jak ważna jest możliwość wznowienia postępowania w takich sytuacjach. Pokazuje też mechanizm umorzenia postępowania w przypadku bezprzedmiotowości.
“Wyrok TK uchyla prawomocne orzeczenie sądu: jak wznowić postępowanie po latach?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 3696/13 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2014-10-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-11-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Danuta Małysz Jacek Brolik /przewodniczący/ Małgorzata Wolf- Kalamala /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego Sygn. powiązane II FSK 801/11 - Wyrok NSA z 2012-12-07 I SA/Bd 772/10 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2010-11-24 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono wyrok NSA, uchylono wyrok WSA i umorzono postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 272 § 1, art. 282 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Dz.U. 2000 nr 14 poz 176 art. 20 ust. 3 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędzia NSA (del.) Danuta Małysz, Protokolant Marta Wyszkowska, po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi M. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 801/11 oddalającym skargę kasacyjną M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 772/10 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 24 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 801/11, 2. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 772/10, 3. umarza postępowanie sądowe w sprawie, 4. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 5. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy na rzecz M. S. kwotę 7317 (siedem tysięcy trzysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu pozostałych kosztów postępowania sądowego w sprawie. Uzasadnienie | Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 801/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M. S. (zwanego | |dalej: "skarżącym") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 772/10, w | |sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 24 czerwca 2010 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od| |osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. | |W piśmie z dnia 26 listopada 2013 r. skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym wyrokiem na | |podstawie art. 272 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. | |270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), wskazując jako podstawę wznowienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. | |akt SK 18/09, opublikowany w Dzienniku Ustaw dnia 27 sierpnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 985), zgodnie z którym art. 20 ust. 3 | |ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006| |r. jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. | |W uzasadnieniu autor skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego wskazał, że wydane w sprawie skarżącego rozstrzygnięcia | |sądowe zostały oparte na uznanym za niekonstytucyjny przepisie prawa materialnego. | |W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania sądowego Dyrektor Izby Skarbowej w B. domagał się jej oddalenia. Następnie pismem z dnia| |17 czerwca 2014 r. organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. W treści pisma Dyrektor Izby Skarbowej w B. wyjaśnił, | |że decyzją z dnia 27 maja 2014 r. uchylił decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 24 czerwca 2010 r. oraz poprzedzającą | |ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia 12 grudnia 2007 r. i umorzył postępowanie w sprawie. | |Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: | |Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu. | |Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GPS 1/10, publik. w ONSAiWSA z 2010 r., nr 5,| |poz. 81), art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie | |Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub | |ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej | |sprawie." Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa skarżącego do ponownego rozpoznania sprawy w nowym stanie prawnym, | |ustalonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2013 r. (sygn. akt SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wznowić | |postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia | |(art. 282 § 1 p.p.s.a.). | |Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu | |obowiązującym w latach 1998 – 2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie | |uwzględnia skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia | |7 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 801/11, jak również zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z | |dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 772/10 (art. 282 § 2 p.p.s.a.). | |Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, których sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Fakt uchylenia | |przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia 27 maja 2014 r. decyzji ostatecznej tego organu z dnia 24 czerwca 2010 r. oraz decyzji| |Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia 12 grudnia 2007 r., sprawił, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe. | |Okoliczność ta uzasadnia zatem jego umorzenie (art. 282 § 2 in fine p.p.s.a.). | |W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 207 § 2 | |p.p.s.a. odstąpiono od zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Za "przypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu | |wymienionego przepisu Sąd uznał to, że w dacie orzekania zarówno przez organ podatkowy, jak i sąd administracyjny pierwszej instancji, | |art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. pozostawał w obrocie prawnym i korzystał z domniemania zgodności z Konstytucją. O pozostałych kosztach | |postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 276 p.p.s.a. | | | | |
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI