II FSK 375/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. II FSK 375/07 dotyczył sporu podatkowego związanego z podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Podatnik, prowadzący Zakład Budowlano-Instalacyjny J., Z. spółka jawna, został zobowiązany do zapłaty podatku w kwocie 33.529 zł po tym, jak organy podatkowe stwierdziły zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o 96.254,96 zł. Kluczowym elementem sporu było zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z produkcją w toku oraz prawidłowość sporządzenia spisu z natury na koniec roku podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę podatnika, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. Sąd uznał, że produkcja w toku powinna być uwzględniona w remanencie końcowym, a rozporządzenie nie naruszało przepisów Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną podatnika, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny stwierdził, że art. 24 ust. 2 ustawy o PIT nie nakłada obowiązku uwzględniania 'produkcji w toku' w remanencie, a jedynie wymienia konkretne kategorie, takie jak półwyroby. Co więcej, NSA uznał, że rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r., wprowadzając obowiązek uwzględniania 'produkcji w toku', przekroczyło delegację ustawową zawartą w art. 24a ust. 7 ustawy o PIT. Sąd podkreślił, że zasady określania dochodu będącego przedmiotem opodatkowania mogą być ustalane jedynie w drodze ustawy, zgodnie z art. 217 Konstytucji RP. W związku z tym, NSA uznał zarzuty naruszenia Konstytucji RP oraz art. 24 ust. 2 ustawy o PIT za zasadne, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Sąd kasacyjny nie dopatrzył się natomiast naruszenia przepisów dotyczących metody memoriałowej i kasowej kosztów uzyskania przychodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zakresu delegacji ustawowej dla rozporządzeń wykonawczych w prawie podatkowym oraz zasady hierarchii aktów prawnych (Konstytucja RP, ustawa, rozporządzenie).
Dotyczy specyficznej sytuacji prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz interpretacji przepisów z lat 2000-2003.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozporządzenie Ministra Finansów może wprowadzać obowiązek uwzględniania w remanencie końcowym 'produkcji w toku', jeśli ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych tego nie przewiduje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozporządzenie Ministra Finansów nie może wprowadzać takich obowiązków, gdyż przekracza delegację ustawową i narusza Konstytucję RP.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 24 ust. 2 ustawy o PIT nie wymienia 'produkcji w toku' jako elementu remanentu, a rozporządzenie wprowadzające ten obowiązek narusza art. 217 Konstytucji RP, który stanowi, że zasady opodatkowania określa ustawa.
Czy koszty uzyskania przychodów poniesione w jednym roku podatkowym, ale dotyczące przychodów uzyskanych w kolejnym roku, mogą być zaliczone do kosztów roku, którego dotyczą (metoda memoriałowa), jeśli podatnik prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli podatnik prowadzi księgi w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów odnoszących się tylko do danego roku podatkowego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że podatnik ma wybór między metodą kasową a memoriałową, a przepisy art. 22 ust. 5 i 6 ustawy o PIT dopuszczają stosowanie metody memoriałowej w określonych warunkach.
Przepisy (20)
Główne
u.p.d.o.f. art. 24 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 14
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 4, 5 i 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 24a § ust. 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a/
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie Ministra Finansów wprowadzające obowiązek uwzględniania 'produkcji w toku' w remanencie przekroczyło delegację ustawową i naruszyło Konstytucję RP. • Ustawa o PIT nie nakłada obowiązku uwzględniania 'produkcji w toku' w remanencie.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące naruszenia art. 22 ust. 5 i 6 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię. • Argumenty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. przez ogólnikowe uzasadnienie wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
nie jest to zatem uszczegółowienie elementów spisu z natury, a wprowadzenie obowiązku uwzględnienia w spisie kolejnego elementu, to jest 'produkcji w toku'. • Minister Finansów nie został zatem upoważniony do tworzenia innej, w stosunku do wymienionych w art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f. kategorii towarów, materiałów czy wyrobów podlegających spisowi z natury. • Według art. 217 Konstytucji RP, zasady określania dochodu będącego przedmiotem opodatkowania mogą być ustalane jedynie w drodze ustawy.
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
sprawozdawca
Stefan Babiarz
przewodniczący
Teresa Porczyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakresu delegacji ustawowej dla rozporządzeń wykonawczych w prawie podatkowym oraz zasady hierarchii aktów prawnych (Konstytucja RP, ustawa, rozporządzenie)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz interpretacji przepisów z lat 2000-2003.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii zgodności rozporządzenia wykonawczego z ustawą i Konstytucją RP w kontekście podatkowym, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Rozporządzenie Ministra Finansów sprzeczne z Konstytucją? NSA wyjaśnia granice prawa podatkowego.”
Dane finansowe
WPS: 33 529 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.