II FSK 2803/16

Naczelny Sąd Administracyjny2017-02-02
NSApodatkoweWysokansa
podatkiwznowienie postępowaniałączny zobowiązanie pieniężnenieruchomościOrdynacja podatkowaNSAskarżący kasacyjnydecyzja ostateczna

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że sąd pierwszej instancji zasadnie uchylił decyzję o wznowieniu postępowania podatkowego, gdyż rozszerzono jej przedmiot poza granice określone w postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego dotyczącego łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. Kolegium wniosło skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów materialnego i proceduralnego, w tym art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że postępowanie o wznowienie postępowania jest odrębnym trybem nadzwyczajnym, którego granice są ściśle ograniczone podstawą prawną i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję Kolegium w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. Zaskarżona decyzja Kolegium utrzymywała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o uchyleniu w trybie nadzwyczajnym nakazu płatniczego i ustaleniu zobowiązania podatkowego w kwocie 14.831 zł. Skarga kasacyjna zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, twierdząc, że organ podatkowy zobowiązany jest rozstrzygnąć sprawę co do istoty w ramach wznowionego postępowania, nawet jeśli nowe okoliczności dotyczyły tylko części przedmiotu pierwotnej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej reguluje przesłanki wznowienia postępowania i jest przepisem postępowania podatkowego. Wskazał, że postępowanie w przedmiocie wznowienia jest odrębnym postępowaniem nadzwyczajnym, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Sąd podzielił stanowisko WSA, że przedmiotem postępowania o wznowienie nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 O.p. Nieopodatkowane dotychczas powierzchnie gruntów i budynków pozostałych nie mieściły się w granicach przedmiotowego postępowania, dlatego zaskarżona decyzja organu została zasadnie uchylona.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie o wznowienie postępowania jest odrębnym postępowaniem nadzwyczajnym, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przedmiotem postępowania o wznowienie nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 O.p.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że wznowienie postępowania nie jest kontynuacją postępowania zwykłego, lecz odrębnym trybem nadzwyczajnym. Granice tego postępowania są ściśle ograniczone podstawą prawną (art. 240 § 1 O.p.) i nie pozwalają na rozszerzenie przedmiotu sprawy o kwestie nieobjęte pierwotnym rozstrzygnięciem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

O.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis regulujący jedną z przesłanek umożliwiających odstąpienie od zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych poprzez uruchomienie instytucji wznowienia postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Wniosek o wznowienie postępowania, jak też rozstrzygnięcie dotyczy wyłącznie ostatecznego rozstrzygnięcia organu.

Pomocnicze

O.p. art. 243 § 2

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 127

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 245 § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie o wznowienie postępowania jest odrębnym trybem nadzwyczajnym, którego granice są ściśle ograniczone podstawą prawną i nie pozwala na rozszerzenie przedmiotu sprawy o kwestie nieobjęte pierwotnym rozstrzygnięciem.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji naruszył art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż organ podatkowy zobowiązany jest rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty w ramach wznowionego postępowania, nawet jeśli nowe okoliczności dotyczą tylko części przedmiotu pierwotnej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja wznowienia postępowania nie może być wykorzystana do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przedmiotem postępowania o wznowienie nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wyliczone w art. 240 § 1 O.p.

Skład orzekający

Beata Cieloch

sprawozdawca

Bogusław Dauter

przewodniczący

Jerzy Rypina

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Granice postępowania o wznowienie postępowania podatkowego i jego odrębny, nadzwyczajny charakter."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw podatkowych, gdzie kwestia wznowienia postępowania jest kluczowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotne ograniczenia proceduralne w postępowaniu podatkowym, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, że nadzwyczajne tryby postępowania nie służą do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy.

Wznowienie postępowania podatkowego – czy można rozszerzyć jego zakres?

Dane finansowe

WPS: 14 831 PLN

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II FSK 2803/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-09-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Cieloch /sprawozdawca/
Bogusław Dauter /przewodniczący/
Jerzy Rypina
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatki inne
Sygn. powiązane
I SA/Łd 1395/15 - Wyrok WSA w Łodzi z 2016-06-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 749
art. 240 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Rypina, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 1395/15 w sprawie ze skargi E. G. i A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 6 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I.1. Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 1395/15) w sprawie ze skargi E. G. i A. G. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 6 października 2015 r. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r.
I.2. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z 26 czerwca 2015 r. w sprawie uchylenia w całości w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania nakazu płatniczego Prezydenta Miasta z 14 stycznia 2011 r. i ustalenia Skarżącym wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2011 r. w kwocie 14.831,- zł.
I.3. W wyniku wniesionej skargi wyrokiem uchylono zaskarżoną decyzję.
II. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także o zasądzenie od Skarżących na rzecz Kolegium kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Wyrokowi zarzuciło naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: O.p. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej: p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skoro wymienioną w postanowieniu o wznowieniu postępowania z urzędu podstawą był ten przepis i w postanowieniu o wznowieniu z dnia 21 maja 2012 r. jako nowe okoliczności wymieniono niezgłoszenie do opodatkowania budynków pozostałych, a w postanowieniu o wznowieniu z dnia 3 października 2013 r. jako nowe okoliczności wymieniono niezgłoszenie do opodatkowania większej powierzchni zajętej na działalność gospodarczą z pozostałych budynków, to tylko w zakresie tych okoliczności było możliwe prowadzenie postępowania wznowionego - w sytuacji gdy wznowienie postępowania następuje z urzędu na podstawie przepisu art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 243 § 2 in fine O.p. organ podatkowy zobowiązany jest rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty w ramach wznowionego postępowania, a poza tym w postanowieniu o wznowieniu z dnia 3 października 2013 r. jako nowe okoliczności wymieniono nieprawidłowości w wymiarze łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2011 stwierdzone w wyniku przeprowadzonej w okresie od 27 stycznia 2012 r. do 23 lutego 2012 r. kontroli podatkowej na nieruchomości i tylko między innymi to niezgłoszenie do opodatkowania większej powierzchni zajętej na działalność gospodarczą z pozostałych budynków.
Ponadto zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 2 i art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 127, art. 233 § 1 pkt 1, art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 O.p. - polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z powodu naruszenia art. 127 i art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w sytuacji gdy organ odwoławczy nie naruszył tych przepisów w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a poza tym zaskarżona decyzja organu odwoławczego była zgodna z w/w przepisami, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i wobec tego podlega oddaleniu.
Na wstępie, mając na uwadze związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, która wynika z art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., należy wskazać na wadliwe sformułowanie zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie w zaskarżonym wyroku art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Przepis ten jest przepisem postępowania podatkowego, regulującym jedną z przesłanek umożliwiających mu odstąpienie od zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych poprzez uruchomienie instytucji wznowienia postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Strona wskazując ten przepis jako podstawę kasacyjną nie tylko wadliwie określiła jej prawny charakter, ale także pominęła zasadę, zgodnie z którą wniosek o wznowienie postępowania, jak też rozstrzygniecie dotyczy wyłącznie ostatecznego rozstrzygnięcia organu.
W rozpoznawanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania dotyczył decyzji (nakazu płatniczego) Prezydenta Miasta L. z dnia 14 stycznia 2011 r. ustalającej podatnikom łączne zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2011 r. w stosunku do nieruchomości położonej w L. przy ulicy ... (działka nr ...).
Przedmiotem łącznego opodatkowania tejże nieruchomości wynikającym z ostatecznej decyzji organu podatkowego były: 1) grunty związane z prowadzoną przez podatników działalnością gospodarczą, 2) budynki mieszkalne, 3) budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto na podstawie powyższej decyzji ustalono podatnikom podatek rolny.
Wznawiając postępowanie zakończone ostateczną decyzją organ był związany przedmiotowymi granicami, a to oznacza, że nie mógł, wzruszając decyzję w tym trybie postępowania, rozszerzyć jej przedmiotu o grunty i budynki pozostałe. Takie procedowanie byłoby dopuszczalne tylko w ramach postępowania "zwyczajnego". Natomiast instytucja wznowienia postępowania nie może być wykorzystana do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Na powyższe ograniczenie przedmiotowe wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt II FSK 47/05. Stwierdził, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania zwykłego, lecz odrębnym postępowaniem nadzwyczajnym, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną wymienioną w art. 240 § 1 O.p., który to przepis odnosi się wyłącznie do kwalifikowanych wad procesowych i oczywistym jest, że na jego podstawie nie można czynić rozważań materialnoprawnych.
Z tego też względu należy w pełni podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przedmiotem postępowania o wznowienie nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wyliczone w art. 240 § 1 O.p. Nieopodatkowane dotychczas powierzchnie gruntów i budynków pozostałych nie mieszczą się w granicach przedmiotowego postępowania i z tego też względu zaskarżona decyzja organu została zasadnie uchylona.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę