II FSK 370/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która nakładała na Reginę S. obowiązek wykazania i opodatkowania dochodu z tytułu środków otrzymanych od męża na zabezpieczenie potrzeb rodziny w 2001 r. Organ podatkowy argumentował, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, dochód ten powinien być wykazany jako dochód z innych źródeł, ponieważ nie podlegał zwolnieniu podatkowemu. Sąd pierwszej instancji uznał, że środki te, przyznane na mocy postanowienia sądu w trybie art. 443 Kpc, stanowią realizację obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny (art. 27 Krio) w ramach istniejącej wspólności majątkowej małżeńskiej (art. 31 Krio). W związku z tym nie stanowią one odrębnego przychodu podatniczki, a jedynie przesunięcie środków w ramach wspólnego majątku, co zapobiega podwójnemu opodatkowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej, oddalił ją. Sąd podkreślił, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły wyłącznie kwestii materialnoprawnych, a stan faktyczny sprawy, w tym niealimentacyjny charakter świadczeń, nie został skutecznie zakwestionowany. NSA zgodził się z WSA, że środki otrzymywane w ramach wspólności ustawowej, nawet jeśli są przymusowo realizowane na mocy orzeczenia sądu, nie stanowią przysporzenia majątkowego dla jednego z małżonków, a jedynie przesunięcie w ramach wspólnego majątku. Podkreślono, że gdyby przyjąć odmienne stanowisko, doszłoby do podwójnego opodatkowania tego samego przychodu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opodatkowania środków otrzymywanych przez małżonków w ramach wspólności ustawowej, zwłaszcza w kontekście postanowień o zabezpieczeniu potrzeb rodziny.
Dotyczy sytuacji, gdy między małżonkami istnieje wspólność ustawowa i środki są przyznawane na mocy postanowienia o zabezpieczeniu potrzeb rodziny, a nie jako stricte alimenty na dzieci.
Zagadnienia prawne (2)
Czy środki otrzymywane przez małżonka na podstawie postanowienia sądu zabezpieczającego potrzeby rodziny w trakcie trwania wspólności ustawowej stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, środki te nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu, ponieważ w ramach wspólności ustawowej dochodzi jedynie do przesunięcia środków majątkowych w ramach tej samej masy majątkowej, a nie do przysporzenia majątkowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że środki otrzymywane w ramach wspólności ustawowej, nawet na mocy orzeczenia sądu zabezpieczającego potrzeby rodziny, nie stanowią odrębnego przychodu dla jednego z małżonków. Jest to jedynie przesunięcie środków w ramach wspólnego majątku, co zapobiega podwójnemu opodatkowaniu tego samego przychodu.
Czy postanowienie sądu o zabezpieczeniu potrzeb rodziny w trybie art. 443 Kpc ma charakter alimentacyjny?
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji przyjął, że nie ma on stricte alimentacyjnego charakteru, a jedynie stanowi realizację obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny w ramach wspólności majątkowej. NSA nie kwestionował tego ustalenia faktycznego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ustalenie charakteru prawnego świadczeń otrzymywanych na podstawie art. 443 Kpc leży w sferze ustaleń faktycznych. Sąd pierwszej instancji uznał te świadczenia za realizację obowiązku z art. 27 Krio w ramach wspólności majątkowej, a nie za alimenty.
Przepisy (11)
Główne
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 - przychody z innych źródeł, w tym alimenty (z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci).
u.p.d.o.f. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definiuje przychody z innych źródeł, w tym alimenty.
Krio art. 27
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek przyczyniania się małżonków do zaspokajania potrzeb rodziny.
Kpc art. 443 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
Regulowanie potrzeb rodziny podczas procesu rozwodowego.
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - zarzuty naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie NSA.
Krio art. 31
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Małżeńska wspólność ustawowa.
Pomocnicze
O.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Krio art. 133
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentowania dziecka.
Kpc art. 27
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środki otrzymywane przez małżonka na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu potrzeb rodziny w trakcie trwania wspólności ustawowej nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu, ponieważ dochodzi jedynie do przesunięcia środków w ramach wspólnego majątku. • Opodatkowanie tych środków prowadziłoby do podwójnego opodatkowania.
Odrzucone argumenty
Środki otrzymywane przez małżonka na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu potrzeb rodziny w trybie art. 443 Kpc stanowią przychód z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f.), z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci. • Niezależnie od charakteru świadczenia, stanowi ono przysporzenie majątkowe i powinno być traktowane jako przychód.
Godne uwagi sformułowania
dochodzi jedynie do przesunięcia środków majątkowych w ramach tej samej masy majątkowej • nie następuje jednak na rzecz tej strony przysporzenie majątkowe, ponieważ są to środki wspólne dla całej rodziny • doszłoby do podwójnego opodatkowania tego samego przychodu
Skład orzekający
Edyta Anyżewska
przewodniczący-sprawozdawca
Bogusław Dauter
sędzia
Jan Rudowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania środków otrzymywanych przez małżonków w ramach wspólności ustawowej, zwłaszcza w kontekście postanowień o zabezpieczeniu potrzeb rodziny."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy między małżonkami istnieje wspólność ustawowa i środki są przyznawane na mocy postanowienia o zabezpieczeniu potrzeb rodziny, a nie jako stricte alimenty na dzieci.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z dochodami w rodzinie i wspólnością majątkową, z praktycznymi implikacjami dla wielu podatników.
“Czy pieniądze od męża to Twój przychód? NSA wyjaśnia, kiedy wspólność majątkowa chroni przed podatkiem.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.