I SA/Bd 885/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2010-01-05
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyCITkoszty uzyskania przychodówemisja akcjikapitał zakładowyprzychody podatkoweWSAorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki akcyjnej, uznając, że wydatki związane z emisją akcji i podwyższeniem kapitału zakładowego nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów, ponieważ przychód z emisji nie podlega opodatkowaniu.

Spółka akcyjna zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która zakwestionowała zaliczenie wydatków na emisję akcji do kosztów uzyskania przychodów. Spółka argumentowała, że środki z emisji przyczynią się do rozwoju i przyszłych przychodów, a także powołała się na analogię do kosztów kredytu. Organ podatkowy i WSA uznały, że skoro przychód z emisji akcji nie jest przychodem podatkowym (art. 12 ust. 4 pkt 4 updop), to koszty z nim związane nie mogą być kosztami uzyskania przychodów (art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 updop). Sąd oddalił skargę, podkreślając, że koszty związane z przychodami neutralnymi podatkowo nie mogą pomniejszać dochodu podlegającego opodatkowaniu.

Sprawa dotyczyła możliwości zaliczenia przez spółkę akcyjną wydatków poniesionych w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego i planowaną publiczną emisją akcji do kosztów uzyskania przychodów. Organ pierwszej instancji oraz Dyrektor Izby Skarbowej uznali, że takie wydatki nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów, ponieważ przychód uzyskany z emisji akcji jest przeznaczony na powiększenie kapitału zakładowego i zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (updop) nie jest zaliczany do przychodów podatkowych. W konsekwencji, koszty związane z tym przychodem nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 updop. Spółka skarżąca argumentowała, że środki z emisji przyczynią się do rozwoju spółki i przyszłych przychodów, a także powołała się na analogię do kosztów uzyskania kredytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd podkreślił, że istnieje zasada systemowa w podatku dochodowym, zgodnie z którą koszty związane z przychodami niepodlegającymi opodatkowaniu lub wolnymi od podatku nie mogą pomniejszać dochodu podlegającego opodatkowaniu. Sąd odrzucił analogię do kosztów kredytu, wskazując na odmienny charakter tych zdarzeń prawnych i podatkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wydatki te nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów, ponieważ przychód uzyskany na podwyższenie kapitału zakładowego nie jest zaliczany do przychodów podatkowych, a koszty związane z takim przychodem nie mogą pomniejszać dochodu podlegającego opodatkowaniu.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 12 ust. 4 pkt 4 updop, który wyłącza przychody z podwyższenia kapitału zakładowego z przychodów podatkowych, oraz na art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 updop, który wyłącza koszty związane z przychodami niepodlegającymi opodatkowaniu z podstawy opodatkowania. Podkreślono, że istnieje symetria między przychodami a kosztami w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.d.o.p. art. 12 § ust. 4 pkt 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przychody otrzymane na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego nie są zaliczane do przychodów podatkowych.

u.p.d.o.p. art. 7 § ust. 3 pkt 1 i 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przy ustalaniu dochodu nie uwzględnia się przychodów ze źródeł niepodlegających opodatkowaniu lub wolnych od podatku, a także kosztów uzyskania przychodów związanych z tymi przychodami.

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych art. 12 § ust. 4 pkt 4

Przychody otrzymane na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego nie są zaliczane do przychodów podatkowych.

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych art. 15 § ust. 1

Koszty uzyskania przychodów są kosztami poniesionymi w celu osiągnięcia przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych art. 7 § ust. 3 pkt 1 i 3

Przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku, a także kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w pkt 1 i 2.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Definicja kosztów uzyskania przychodów, które nie mogą być zastosowane do przychodów neutralnych podatkowo.

u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Dotyczy kosztów związanych z likwidacją środków trwałych.

u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 10, 11 i 12

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepisy dotyczące kosztów związanych z kredytem.

u.p.d.o.p. art. 16h § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Dotyczy amortyzacji środków trwałych.

u.p.d.o.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Definicja przychodów niepodlegających opodatkowaniu.

u.p.d.o.p. art. 17 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Definicja dochodów wolnych od podatku.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przychód z emisji akcji nie jest przychodem podatkowym (art. 12 ust. 4 pkt 4 updop). Koszty związane z przychodami niepodlegającymi opodatkowaniu nie mogą pomniejszać dochodu podlegającego opodatkowaniu (art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 updop). Wydatki na podwyższenie kapitału zakładowego nie są bezpośrednio związane z bieżącą działalnością gospodarczą generującą przychód podatkowy.

Odrzucone argumenty

Wydatki na emisję akcji powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ pośrednio przyczyniają się do przyszłych przychodów spółki. Analogia do kosztów uzyskania kredytu, którego wydatki na pozyskanie mogą być kosztem uzyskania przychodu. Przepis art. 7 ust. 3 updop odnosi się wyłącznie do przychodów z art. 2 ust. 1 i art. 17 ust. 1 updop, a nie do przychodów wyłączonych na podstawie art. 12 ust. 4 updop.

Godne uwagi sformułowania

koszty związane z przychodami neutralnymi podatkowo także nie powinny być brane pod uwagę podczas ustalania podstawy opodatkowania. W takiej sytuacji doszłoby do podwójnego pomniejszenia podstawy opodatkowania przez tego samego podatnika - raz poprzez ustawowe pomniejszenie przychodu na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 7 ust. 3 pkt 1 u.p.d.p i drugi raz - poprzez powiększenie kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.p. Wydaje się, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż wydatki te nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Skład orzekający

Mirella Łent

przewodniczący

Dariusz Dudra

członek

Leszek Kleczkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie kwalifikacji wydatków związanych z emisją akcji jako kosztów uzyskania przychodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia przychodu z podwyższenia kapitału zakładowego z przychodów podatkowych na gruncie updop.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla spółek akcyjnych, jakim jest kwalifikacja wydatków na emisję akcji. Choć interpretacja jest utrwalona, stanowi istotną informację dla księgowych i doradców podatkowych.

Emisja akcji: Czy wydatki na nią to koszt podatkowy? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 885/09 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2010-01-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2009-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Dariusz Dudra
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Mirella Łent /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 873/10 - Postanowienie NSA z 2011-01-31
II FSK 251/11 - Wyrok NSA z 2011-04-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
art. 12 ust. 4 pkt 4
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant pomocnik sekretarza Agnieszka Liberda-Koczorowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi S. G. Spółka Akcyjna w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 01 stycznia 2007r. do 02 grudnia 2007r. oddala skargę
Uzasadnienie
W wyniku kontroli w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem za rok podatkowy od 01 stycznia 2007 r. do 02 grudnia 2007 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. uznał, iż wystąpiły nieprawidłowości w ustaleniu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za ten okres.
Zdaniem organu pierwszej instancji nieprawidłowości te wynikały z zawyżenia kosztów uzyskania przychodów w łącznej wysokości [...] zł na skutek:
1. zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o łączną kwotę [...] zł, na którą złożyły się:
a) kwota łączna [...] zł stanowiąca część opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania gruntu przypadająca na okres po jego zbyciu, czym naruszono art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych,
b) kwota łączna [...] zł z tytułu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów niezamortyzowanej wartości postawionych w stan likwidacji środków trwałych, co stanowiło naruszenie art. 15 ust. 1 w związku z art. 16h ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
c) wydatki z tytułu emisji akcji w wysokości [...] zł, czym naruszono przepis art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 w związku z art. art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
2. zaniżenia kosztów uzyskania przychodów o łączną kwotę [...] zł, na którą złożyły się:
a) kwota łączna [...] zł z tytułu zaniżenia wydatków związanych z uregulowaniem składek na ubezpieczenie społeczne, co stanowiło naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 16 ust. l pkt 57a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
b) Kwota [...] zł z tytułu zaniżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę rabatów przysługujących za 2006 r., czym naruszono przepis art. 15 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 4 i art. 15 ust. 4b pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Na podstawie poczynionych ustaleń organ decyzją z dnia [...] określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy od 01 stycznia 2007 r. do 02 grudnia 2007 r. w kwocie [...] zł.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie powyższej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 w związku z art. 12
ust. 4 pkt 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a także niezastosowanie w sprawie art. 15 ust. 1 ww. ustawy, co wynikało z zakwestionowania przez organ pierwszej instancji zaliczenia wydatków związanych z emisją akcji do kosztów podatkowych. W odwołaniu nie zakwestionowano pozostałych ustaleń organu.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej
w B. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. spółka w dniu 03 grudnia 2007 r. została przekształcona ze spółki z o.o. w spółkę akcyjną. Wydatki poniesione w związku z planowanym wejściem spółki akcyjnej na giełdę papierów wartościowych i publiczną emisją akcji w łącznej kwocie [...] zł spółka zaliczyła w koszty uzyskania przychodów za okres od 01 stycznia 2007 r. do 02 grudnia 2007 r.
Organ odwoławczy wskazał, iż przychód uzyskany przez spółkę z emisji akcji jest bezpośrednio przeznaczony na powiększenie kapitału zakładowego. Należy zatem uznać, ze wszelkie wydatki ponoszone przez spółkę w związku z podwyższeniem kapitału w drodze emisji akcji pozostają w bezpośrednim związku z przychodem otrzymanym na podwyższenie kapitału zakładowego. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż w świetle art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, do przychodów nie zalicza się przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego, funduszu udziałowego albo funduszu założycielskiego, albo funduszu statutowego w banku państwowym, albo funduszu organizacyjnego ubezpieczyciela. Oznacza to, iż wartość wkładów pieniężnych jak
i niepieniężnych, wnoszona na pokrycie kapitału zakładowego w związku z utworzeniem spółki, jak również z jego powiększeniem nie jest zaliczana do przychodów podatkowych spółki.
W konsekwencji, skoro przychód otrzymany na powiększenie kapitału zakładowego nie stanowi przychodu dla celów podatkowych, to koszty jego uzyskania nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy
o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie bowiem z tym przepisem, nie stanowią kosztów podatkowych wydatki, co prawda nie wymienione w art. 16 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ale związane z przysporzeniami nie uważanymi za przychód przez ustawodawcę (art. 12 ust. 4 pkt 4 tej ustawy).
Za chybione - w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej - należy zatem uznać twierdzenie spółki jakoby wydatki związane z emisją akcji stanowiły koszty podatkowe. Zdaniem organu, jeżeli określone wydatki w sposób jednoznaczny wiążą się
z osiągnięciem przysporzenia zidentyfikowanego przez ustawodawcę jako konkretny rodzaj przychodu, to bez względu na możliwość wywiedzenia pośredniego związku tych wydatków z ewentualnymi innymi przychodami, zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów oceniane być musi w kontekście tego przychodu, z którym wydatki te są bezpośrednio związane.
Organ wskazał, iż z dyspozycji zawartej w art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy
o podatku dochodowym od osób prawnych wynika, że przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku. Związane z tymi przychodami koszty nie mogą, stosownie do pkt 3 tego przepisu, pomniejszać przychodów uzyskiwanych z innych źródeł.
Organ odwoławczy stwierdził, że bezspornym pozostaje fakt, iż emisja akcji ma na celu pozyskanie środków finansowych, które przyczynią się do rozwoju spółki, a to
z kolei spowoduje zwiększenie przychodów w przyszłości. Zauważyć jednak należny, iż będą to już przychody z bieżącej działalności gospodarczej, które są przychodami odrębnymi od przychodu otrzymanego na podwyższenie kapitału zakładowego.
Z osiągnięciem tego przychodu będą się wiązały odrębne wydatki stanowiące koszt jego uzyskania.
W rezultacie, jeżeli nawet ponosząc wydatki na podwyższenie kapitału spółki, podatnik ma na myśli dalsze skutki związane z tym zdarzeniem, to nie możne zmienić to oceny, że wydatki te poniesiono na podwyższenie kapitału spółki, czyli przychody nie zaliczone do przychodów o jakich mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i tym samym, stosownie do art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wyłączonych przy ustalaniu dochodu w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 4 cyt. ustawy.
Odnosząc się do argumentacji strony o analogii między kosztami poniesionymi w związku z planowanym wejściem spółki akcyjnej na giełdę papierów wartościowych
i publiczną emisją akcji a kosztami uzyskania kredytu organ wskazał, iż przepisy art. 16 ust. 1 pkt 10, 11 i 12 u.p.d.o.p. stanowią wprost o tym, które koszty, w przypadku pożyczki (kredytu) należny zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, brak jest natomiast takich szczegółowych uregulowań, które dotyczyłyby kosztów związanych
z podwyższeniem kapitału zakładowego. Należy zatem stosować ogólną regulację zawartą w art. 7 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 w związku z art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przez przyjęcie, iż nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów wydatki związane z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki, pomimo uznania za bezsporne, że środki uzyskane w drodze emisji akcji przyczynią się do rozwoju spółki, a to z kolei spowoduje zwiększenie przychodów w przyszłości.
Zdaniem strony skarżącej przepis art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych odwołuje się do przychodów nie podlegających opodatkowaniu i przychodów wolnych od podatku zdefiniowanych w art. 2 ust. 1 ww. ustawy (przychody niepodlegające opodatkowaniu) i art. 17 ust. 1 (dochody wolne od podatku), natomiast wpłaty na kapitał zakładowy określone są w art. 12 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy, jako przysporzenia nie zaliczane do przychodów.
W opinii strony przy ustalaniu dochodu podatkowego nie uwzględnia się zatem kosztów związanych z dochodami wymienionymi w art. 2 ust. 1 i art. 17 ust. 1. Natomiast koszty związane z przychodami wymienionymi w art. 12 ust. 4 (w tym z wpłatami na kapitał zakładowy - pkt 4 wskazanego ust. 4) stanowią koszt podatkowy na podstawie art. 15 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ponieważ w sposób pośredni wiążą się z uzyskiwaniem przychodów podlegających opodatkowaniu.
Autor skargi wyraził pogląd, iż wydatki związane z podwyższeniem kapitału zakładowego i emisją akcji nie tylko wiążą się z pozyskaniem zwolnionych z opodatkowania środków powiększających kapitał zakładowy, ale są równocześnie związane z przychodami, które spółka będzie osiągać dzięki wykorzystaniu środków pozyskanych dzięki ofercie publicznej akcji, a w szczególności przychodami uzyskanymi dzięki nowym inwestycjom, zakupom i eksploatacji nowych środków, produkcji, urządzeń itp.
Jednocześnie strona skarżąca podniosła, iż kapitał ten pełni analogiczną funkcję jak otrzymany kredyt, którego wartości - na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy również nie zalicza się do przychodów podatkowych, jednak nie jest kwestionowana możliwość zakwalifIkowania do kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych na pozyskanie kredytu i korzystanie z niego.
Dla poparcia swych twierdzeń autor skargi przywołał orzeczenia sądów administracyjnych, obszernie je cytując.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy możliwości uznania za koszty uzyskania przychodów wydatków w łącznej kwocie [...] zł poniesionych przez skarżącą
w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego i planowaną emisją publiczną akcji.
Spółka możliwość uznania ww. wydatku za koszty uzyskania przychodów wywodzi z treści art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej – u.p.d.p.), który stanowi, że kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, zachowania lub zabezpieczenie źródła przychodów,
z wyjątkiem kosztów wymienionych w art.16 ust.1. W ocenie skarżącej poniesienie przedmiotowych wydatków pośrednio realizuje ten cel. Na poparcie swojego stanowiska wskazała szereg orzeczeń sądowych.
Organ podatkowy uznając stanowisko skarżącej za nieprawidłowe oparł się na przepisach art. 12 ust. 4 pkt 4 i 7 ust.3 pkt 1 i 3 u.p.d.p. Stwierdził, że przychód uzyskany na podwyższenie kapitału zakładowego, jako niepodlegający opodatkowaniu, nie pozwala na zaliczenie związanych z nim wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Sąd nie podważa dorobku orzecznictwa i doktryny, w których przedstawiony jest pogląd, iż kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, zmierzające do osiągnięcia przychodów, zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodów.
Należy jednak mieć na względzie, że w myśl art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.p. do przychodów nie zalicza się przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego, funduszu udziałowego albo funduszu założycielskiego, albo funduszu statutowego w banku państwowym, albo funduszu organizacyjnego ubezpieczyciela.
Treść tego przepisu wskazuje, że wkład niepieniężny otrzymany na podwyższenie kapitału zakładowego uznany został przez ustawodawcę za wpływ nie stanowiący przychodów. Wpływ ten jest neutralny podatkowo. Nie jest on efektem "zwykłej" (bieżącej) działalności gospodarczej podatnika, lecz związany jest z rozszerzeniem źródła przychodów. Celem przekazania środków na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego jest zapewnienie zgromadzenia środków niezbędnych dla funkcjonowania podatnika, nie zaś generowanie dochodu.
Celem podwyższenia kapitału zakładowego jest zmiana struktury kapitałowej
w spółce poprzez określenie kapitału na wyższym niż dotychczas poziomie. Podwyższenie kapitału zakładowego może nastąpić poprzez dokonywane wpłaty dotychczasowych i nowych udziałowców (akcjonariuszy), przekazywanie zysku netto osoby prawnej na kapitał zakładowy (fundusz) oraz przekazywanie na kapitał zakładowy środków pochodzących z innych kapitałów (funduszy) danej osoby prawnej. Z powyższego wynika, w kontekście treści art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p., że ustawodawca założył, iż otrzymanie przez spółkę oznaczonych przychodów na podwyższenie kapitału zakładowego jest zdarzeniem szczególnie doniosłym dla bytu spółki, inicjującym proces prowadzący do wydania dokumentów akcji, co skutkuje podwyższeniem kapitału zakładowego. Kierując się tymi względami, ustawodawca nakazał pominięcie tego rodzaju przychodów przy ustalaniu dochodu powodując ex lege pomniejszenie podstawy opodatkowania.
Zgodnie zaś z art. 7 ust. 3 u.p.d.p. przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku (pkt 1),
a także kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w pkt 1 i 2 (pkt 3).
Ze źródłem przychodu mamy do czynienia wówczas, gdy podmioty, o których mowa w art. 1 i 1a u.p.d.p. osiągają przychody wymienione w art. 10, art. 12 -14. W tym znaczeniu "źródło przychodu", pojmowane jako zindywidualizowany stosunek prawny, zdarzenie lub stan faktyczny, z którym wiąże się uzyskanie przychodu, jest wtórne
w stosunku do pojęcia przychodu (por. A. Huchla, Źródła przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych, Monitor Podatkowy nr 2/1995, s. 35). Wyodrębnienie źródeł przychodu powoduje, że zaistnienie przychodu każdorazowo łączy się
z koniecznością sprecyzowania źródła, z którym wiąże się ten przychód oraz miejsca położenia tego źródła. Jest to zabieg konieczny do zastosowania kolejnych przepisów właściwych dla danego przypadku. Regulacje te dotyczą przychodów, które ze względu na miejsce położenia źródła przychodów nie będą uwzględnione przy obliczaniu dochodu (art. 3 ust. 2), wyłączeń przedmiotowych, tj. przysporzeń majątkowych, które nie są zaliczane do przychodów (art. 12 ust. 4), dochodów wolnych od podatku (art. 17), sposobu ustalania wielkości przychodu i dochodu (art. 10, 13, 14 i 21), kosztów, zaliczek, stawki podatku (art. 22) itd. (por. R. Pęk, [w]: L. Błystak i inni, Podatek dochodowy od osób prawnych, Komentarz 2006, Wrocław 2006, s. 112-113).
Ustawodawca zatem wprost postanowił, że przy ustalaniu dochodu nie uwzględnia się kosztów uzyskania przychodów, jeżeli dotyczą one przychodów nie podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo wolnych od tej daniny.
Z art. 7 ust. 3 pkt 1 w związku z pkt 3 u.p.d.p. prawnych wynika ogólna, systemowa zasada funkcjonująca w ramach podatku dochodowego, stanowiąca, że przy ustalaniu dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, jeżeli występuje dochód ze źródła niepodlegającego opodatkowaniu lub od tego podatku wolnego, kosztów uzyskania przychodów związanych z takim dochodem (niepodlegającym opodatkowaniu lub od niego wolnym), nie uwzględnia się podczas ustalania dochodu podlegającego opodatkowaniu tą daniną. Ustawodawca wprowadził w tym zakresie pewną symetrię (równoległość). Trudno byłoby zaakceptować stanowisko, że koszty związane z dochodami ze źródeł, które nie podlegają opodatkowaniu lub są od tego podatku wolne, mogły pomniejszać dochód podlegający opodatkowaniu. W takiej sytuacji doszłoby do podwójnego pomniejszenia podstawy opodatkowania przez tego samego podatnika - raz poprzez ustawowe pomniejszenie przychodu na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 7 ust. 3 pkt 1 u.p.d.p. i drugi raz - poprzez powiększenie kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.p
Brak jest w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych unormowania, które eliminowałoby powołaną regułę przy wyłączeniach z przychodów, o których mowa w art. 12 ust. 4 u.p.d.p. Przepis ten tworzy zamknięty katalog przychodów neutralnych podatkowo, którego zakres nie podlega rozszerzeniu bądź zawężeniu w ramach analogii lub wykładni. Koszty związane z przychodami neutralnymi podatkowo także nie powinny być brane pod uwagę podczas ustalania podstawy opodatkowania. Zasadę powyższą dobitnie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 7 sędziów z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt II FPS 5/07 (podjętym m.in. na tle art. 12 ust. 4 pkt 3 i 11), stwierdzając, że wydatki nie mogą być postrzegane, jako poniesione "w celu uzyskania przychodu", jeśli pozostają one w związku z czymś, co z woli ustawodawcy za przychód nie zostało uznane.
Stanowisko przeciwne podważałoby znaczenie i istotę unormowania przyjętego w art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3. Z tych względów Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że powyższy przepis odnosi się wyłącznie do przychodów, o których mowa w art. 2 ust.1
i art.17 ust.1 u.p.d.p.
Oczywistym jest, że podatnik ma prawo oczekiwać, iż w określonej perspektywie czasowej środki uzyskane wskutek podwyższeniu kapitału będą generowały zwiększone przychody dzięki, np. nowym inwestycjom, ale będą to już przychody z bieżącej działalności gospodarczej. Przychód z tej działalności jest przychodem odrębnym od przychodu otrzymanego na podwyższenie kapitału zakładowego. Z osiągnięciem tego przychodu będą się wiązały odrębne wydatki stanowiące koszt jego uzyskania.
Zdaniem Sądu za prawidłowością stanowiska spółki nie przemawia także wskazana przez nią analogia do przepisów dotyczących kredytów, wymienionych
w art. 12 ust. 4 pkt 1 u.p.d.p. Analogia ta jest nietrafna z uwagi na odmienny od wpływów na powiększenie kapitału zakładowego, charakter kredytu. Zaciągnięcie kredytu jest związane z bieżącą działalnością gospodarczą podatnika i jedynie ze względu na swój zwrotny charakter nie stanowi on przychodu. Natomiast wpłaty na kapitał zakładowy są związane z rozszerzeniem źródła przychodu. Różnice te uzasadniają inną kwalifikację wydatków ponoszonych na pozyskanie kredytu do kosztów uzyskania przychodów. Możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu niektórych wydatków związanych z kredytem wynika a contrario z treści art. 16 ust. 1 pkt 11 i 12 u.p.d.p. (por. B. Gruszczyński [w]: L. Błystak i inni, Podatek dochodowy od osób prawnych, Komentarz 2003, Wrocław 2003, s. 361-363).
W świetle powyższego, Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że poniesione przez nią wydatki na podwyższenie kapitału zakładowego i planowaną emisję publiczną akcji powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.p.
Podobny pogląd, jak w niniejszej sprawie, został wyrażony np. w: wyroku z dnia 25 października 2007 r., I SA/Bd 592/07; wyroku z dnia 12 sierpnia 2008 r., III SA/Wa 501/08; wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r., III SA/Wa 2220/07; wyroku z dnia 29 grudnia 2008 r., SA/Bd 717/08; wyroku z dnia 7 października 2009 r., I SA/Po 623/09; wyroku NSA z dnia 7 lipca 2009 r., II FSK 395/08; wyroku NSA z dnia 30 lipca 2009 r., II FSK 468/08; wyroku NSA z dnia 29 stycznia 2009 r., II FSK 1560/07; wyroku NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., II FSK 104/08; wyroku NSA z dnia 29 października 2009 r., II FSK 803/08; wyroku NSA z dnia 25 czerwca 2009 r., II FSK 217/08.
Sąd nie przychyla się, ze wskazanych wyżej względów, do odmiennych poglądów wyrażonych w wyrokach przytoczonych przez stronę w skardze.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
D. Dudra M. Łent L. Kleczkwoski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI