II FSK 3538/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną podatnika, uznając, że trudna sytuacja finansowa nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia podatku od nieruchomości, jeśli podatnik nie wykorzystał możliwości zarobkowania.
Podatnik złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję SKO odmawiającą umorzenia podatku od nieruchomości za 2014 r. Podatnik argumentował trudną sytuacją finansową i zdrowotną. NSA, oddalając skargę, podkreślił, że ulga podatkowa może być przyznana tylko w przypadkach niezależnych od podatnika i gdy nie mógł on wpłynąć na powstanie trudności. Stwierdzono, że podatnik nie wykorzystał możliwości zarobkowania, co czyni odmowę umorzenia zasadną.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach. SKO odmówiło umorzenia I-IV raty podatku od nieruchomości za 2014 r. Podatnik wnioskował o umorzenie z powodu trudnej sytuacji finansowej, braku pracy i posiadania orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności. Organy podatkowe, a następnie WSA, uznały, że mimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej podatnika, nie zaszły przesłanki do umorzenia podatku zgodnie z art. 67a Ordynacji podatkowej. Podkreślono, że podatnik nie skorzystał z zaproponowanych prac interwencyjnych i posiadał inne nieruchomości oraz samochody. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, związał się jej podstawami i stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są wystarczająco uzasadnione. Sąd podkreślił, że ulga podatkowa ma charakter wyjątkowy i może być przyznana tylko w okolicznościach niezależnych od podatnika, na które nie miał on wpływu. W tej sprawie, podatnik nie wykorzystał dostępnych możliwości zarobkowania, co czyniło odmowę umorzenia zasadną. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za prawidłowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja finansowa nie jest wystarczającą przesłanką, jeśli podatnik nie wykorzystał wszystkich możliwości zarobkowania i nie można jej przypisać okolicznościom niezależnym od jego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ulga podatkowa ma charakter wyjątkowy i może być przyznana tylko w przypadkach, na które podatnik nie miał wpływu. Podatnik, mimo trudnej sytuacji i niepełnosprawności, nie skorzystał z zaproponowanych prac interwencyjnych, co wskazuje na jego współodpowiedzialność za sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
O.p. art. 67a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis ten przewiduje dwie przesłanki umorzenia: ważny interes podatnika lub interes publiczny. Konkretyzacji tych pojęć dokonuje się na tle okoliczności stanu faktycznego ustalonych w konkretnej sprawie. Decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, ale tylko gdy organ stwierdzi wystąpienie przesłanki 'ważnego interesu podatnika' czy 'interesu publicznego'. W przeciwnym razie decyzja ma charakter związany (odmowa).
O.p. art. 67a § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy umorzenia zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA jest związany podstawami skargi kasacyjnej i rozpoznaje sprawę w granicach skargi, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli zarzuty w niej podniesione są bezzasadne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja finansowa i zdrowotna podatnika nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia podatku, jeśli podatnik nie wykorzystał możliwości zarobkowania. Ulga podatkowa ma charakter wyjątkowy i nie może być traktowana jako norma. Podatnik ponosi odpowiedzialność za swoją sytuację finansową, jeśli nie wykorzystał dostępnych możliwości zarobkowania. Fakt wcześniejszego korzystania z ulg nie uzasadnia ich przyznania w przyszłości.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja finansowa i zdrowotna podatnika powinna prowadzić do umorzenia podatku od nieruchomości. Niedopuszczalne jest wymaganie zapłaty podatku od osób utrzymujących się z zasiłków pomocy społecznej.
Godne uwagi sformułowania
Za przyznaniem ulgi na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. mogą przemawiać jedynie takie okoliczności, na powstanie których podatnik nie mógł mieć wpływu i które są niezależne od sposobu postępowania podatnika. Na podatniku ciąży powinność prowadzenia swoich spraw w taki sposób, aby mógł on regulować ciążące na nim zobowiązania podatkowe. Umorzenie zaległości podatkowych byłoby rozstrzygnięciem niesłusznym i niesprawiedliwym oraz naruszającym zasadę równości, bowiem prowadziłoby do swoistego premiowania tych podatników, którzy swoim postępowaniem przyczyniają się do ograniczenia lub wykluczenia możliwości płacenia przez siebie podatków – w stosunku do podatników rzetelnie płacących podatki. Za umorzeniem zaległości podatkowych nie może przemawiać fakt uprzedniego korzystania z takiej pomocy ze strony Państwa.
Skład orzekający
Andrzej Jagiełło
przewodniczący
Jolanta Sokołowska
członek
Marek Kraus
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 67a Ordynacji podatkowej w kontekście ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, zwłaszcza gdy podatnik nie wykorzystuje możliwości zarobkowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście indywidualnej sytuacji podatnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę interpretacji przepisów o ulgach podatkowych, pokazując, że trudna sytuacja finansowa nie zawsze jest wystarczającą podstawą do umorzenia zobowiązań, jeśli podatnik ma wpływ na swoją sytuację.
“Czy trudna sytuacja finansowa zawsze oznacza umorzenie podatku? Sąd NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 116 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 3538/16 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2018-12-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-12-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jagiełło /przewodniczący/ Jolanta Sokołowska Marek Kraus /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane III SA/Wa 1744/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-08-31 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 749 art. 67a Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Marek Kraus (sprawozdawca), Protokolant Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 1744/15 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 14 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia I-IV raty podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1744/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.K. (dalej "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach (dalej "SKO") z dnia 14 maja 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia I- IV raty podatku od nieruchomości za 2014 r. 2. Z przyjętego do rozstrzygnięcia przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy wynika, że: 2.1. Pismem z dnia 15 stycznia 2015 r. Skarżący wystąpił do Burmistrza K. (dalej "organ I instancji") z wnioskiem o umorzenie podatku od nieruchomości za 2014 r. z uwagi na trudną sytuację finansową i utrzymywanie się z zasiłków MOPS. Skarżący poinformował, że nie ma pracy zarobkowej, jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji decyzją z dnia 20 lutego 2015 r. odmówił Skarżącemu umorzenia I-IV raty podatku od nieruchomości za 2014 r. z uwagi na brak przesłanek do zastosowania przedmiotowej ulgi. 2.2. W wyniku rozpatrzenia odwołania, SKO decyzją z dnia 14 maja 2015 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy powołał się na treść art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej "O.p.") a także odniósł się pojęć "interesu publicznego" oraz "ważnego interesu podatnika". Następnie wyjaśnił, że z materiału dowodowego wynika, że podatnik jest właścicielem nieruchomości o pow. 550 m², której nie ujawnił w oświadczeniu z dnia 5 lutego 2015 r. o sytuacji finansowej, budynku mieszkalnego oraz czterech samochodów (lata produkcji: 1989, 1994, 1997 i 2001). Zobowiązany jest do uiszczania podatku od nieruchomości, który za rok 2014 r. wyniósł 116 zł. Ponadto materiał dowodowy wskazuje, że organ podatkowy uwzględniając trudną sytuację strony umarzał Skarżącemu zaległości podatkowe, tj. zaległość w podatku od nieruchomości za rok 2013 oraz zaległość w podatku od środków transportowych w roku 2011. SKO stwierdziło, że sytuacja materialna i zdrowotna Skarżącego jest trudna, jednak mimo to należy podtrzymać stanowisko organu I instancji, który uznał że nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 pkt O.p., uzasadniające przyznanie kolejnych ulg w spłacie zaległego podatku. Organ odwoławczy podkreślił, że pomimo orzeczonej niepełnosprawności u Skarżącego nie występuje ograniczenie w możliwości podjęcia zatrudnienia, natomiast Skarżący nie skorzystał z propozycji zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych. Poza tym, sytuacja podatnika nie powstała w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie przez niego wniosku, a podnoszone argumenty dotyczące trudności finansowych i zdrowotnych były już podstawą ulg w spłacie zaległych podatków za rok 2011 /podatek od środków transportowych/ i 2013 /podatek od nieruchomości/. Organ odwoławczy podkreślił, że za przyznaniem ulgi przemawiać mogą jedynie przypadki niezależne od sposobu postepowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które nie mógł mieć wpływu. Natomiast argumenty powołane przez Skarżącego nie należą do tej kategorii zdarzeń. 3.1. W skardze na ww. decyzję Skarżący podniósł, że niedopuszczalne jest wymaganie zapłaty podatku, od osób które utrzymują się z zasiłków pomocy społecznej w niskich kwotach. 3.2. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasową argumentację. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ww. wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2016 r. oddalił skargę. Zdaniem Sądu, organ I instancji zebrał materiał dowodowy w należytym zakresie i dokonał właściwej oceny sytuacji majątkowej Skarżącego. Trudna sytuacja finansowa Skarżącego nie została zakwestionowana. Okoliczność ta nie stanowi jednakże wystarczającej przesłanki zastosowania art. 67a § 1 O.p. W decyzji organu I instancji wskazano, że Skarżący korzystał z umorzenia podatku od nieruchomości za rok 2013 oraz podatku od środków transportowych w roku 2011. Podniesiono również, że w okresie tym zaproponowano Skarżącemu pracę w ramach prac interwencyjnych w tut. Urzędzie, ale Skarżący nie skorzystał z tej propozycji. Zdaniem organu, w takiej sytuacji nie zachodzą przesłanki określone w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Organ II instancji analizując powyższe okoliczności podniósł również, że pomimo niepełnosprawności nie istnieją ograniczenia do podjęcia zatrudnienia, na istnienie których powoływał się Skarżący. Mówiąc inaczej, Skarżący w pewnym stopniu jest odpowiedzialny za swoją trudną sytuację finansową – jego sytuacja finansowa byłaby lepsza, gdyby skorzystał on z realnie istniejących możliwości zarobkowania. W ocenie Sądu należy zaakceptować stanowisko organów podatkowych, że za przyznaniem ulgi na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. mogą przemawiać jedynie takie okoliczności, na powstanie których podatnik nie mógł mieć wpływu i które są niezależne od sposobu postępowania podatnika. Na podatniku ciąży powinność prowadzenia swoich spraw w taki sposób, aby mógł on regulować ciążące na nim zobowiązania podatkowe. Skoro Skarżący nie wykorzystał wszystkich możliwości w tym zakresie, to nie stanowi naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 O.p. odmowa umorzenia zaległości podatkowych. Przeciwnie, umorzenie zaległości podatkowych byłoby rozstrzygnięciem niesłusznym i niesprawiedliwym oraz naruszającym zasadę równości, bowiem prowadziłoby do swoistego premiowania tych podatników, którzy swoim postępowaniem przyczyniają się do ograniczenia lub wykluczenia możliwości płacenia przez siebie podatków – w stosunku do podatników rzetelnie płacących podatki. Za umorzeniem zaległości podatkowych nie może przemawiać fakt uprzedniego korzystania z takiej pomocy ze strony Państwa. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie został zebrany materiał dowodowy niezbędny dla podjęcia rozstrzygnięcia. Organy podatkowe obu instancji rozpatrzyły go wnikliwie. Dokonana przez organy ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie jest dowolna i nie narusza przepisu art. 191 O.p. Dokonane przez organy ustalenia i oceny, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w kontekście normy art. 67a §1 pkt 3 O.p., dają podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja, nie naruszają prawa. 5. W skardze kasacyjnej Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu - adwokata, zaskarżył w całości ww. wyrok Sądu pierwszej instancji, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo tego, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 67a § 1 O.p. polegającym na błędnym wyciągnięciu wniosków z ustalonego stanu faktycznego, co do tego, czy stan ten wypełnia użyte w art. 67a § 1 O.p. pojęcia niedookreślone ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżony wyrok oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu, a także zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 6.2. Na wstępie należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a. ) rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Natomiast zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Podkreślić trzeba, że dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych. Tym niemniej niepełne wskazanie podstawy kasacyjnej nie dyskwalifikuje jednak skargi kasacyjnej, a Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek odniesienia się do zawartych w niej zarzutów. Takie stanowisko jest zgodne z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1). Powyższe uwagi ogólne były konieczne, ze względu na podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty i argumentację na ich poparcie, bowiem wniesiona skarga kasacyjna nie w pełni spełnia standardy wynikające z powołanych powyżej regulacji. 6.3. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta została na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. odnoszącej się do naruszenia przepisów prawa procesowego, natomiast zarzucono naruszenie art. 151 p.p.s.a w powiązaniu z art. 67a § 1 O.p. stanowiącym materialnoprawną podstawę odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku na raty ( pkt 1 ), odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek tak określonych w decyzji, o której mowa w art. 53 a ( pkt 2 ), umorzenia zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej ( pkt 3 ), a więc przepisem prawa materialnego. Ponadto autor skargi kasacyjnej w postawionym zarzucie nie wskazał, który punkt art. 67a § 1 O.p. w jego ocenie został naruszony i czy naruszenie tego przepisu polegało na błędnej wykładni, czy niewłaściwym zastosowaniu. Natomiast formułując powyższy zarzut autor skargi kasacyjnej nie zarzucił naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania zawartych w ordynacji podatkowej oraz stwierdził wprost, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został zgromadzony prawidłowo. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje zatem, że nie zakwestionowano oceny sądu administracyjnego co do prowadzonego postępowania podatkowego w sprawie zastosowania ulgi pod względem proceduralnym i w rezultacie ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Powyższe oznaczało zatem, że stan faktyczny sprawy podatkowej, którą załatwiono decyzją SKO z dnia 14 maja 2015 r. poddaną kontroli Sądu pierwszej instancji, nie został podważony. W tym zaś stanie Sąd ten podzielił ocenę organów podatkowych obu instancji co do braku ziszczenia się przesłanek "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Ponadto w zarzutach skargi kasacyjnej nie kwestionowano również wykładni art. 67a § 1 pkt 3 O.p. ( przepis w pełnej jego redakcji wskazany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej ), w szczególności w zakresie celu tego przepisu, a nadto rozumienia użytych w nim pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". W konsekwencji i te elementy rozważań Sądu pierwszej instancji nie mogły podlegać weryfikacji i ocenie w ramach kontroli instancyjnej realizowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Natomiast zakwestionowano ocenę zastosowania przez organy przepisu prawa materialnego art. 67a § 1 pkt 3 O.p. dokonaną przez Sąd pierwszej instancji pod kątem wypełnienia wskazanych w nim pojęć niedookreślonych – ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w rezultacie, której odmówiono umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości. Jak wyżej wskazano podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie był art. 67a § 1 pkt 3 O.p., który stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis ten przewiduje dwie przesłanki umorzenia: ważny interes podatnika lub interes publiczny. Konkretyzacji tych pojęć dokonuje się na tle okoliczności stanu faktycznego ustalonych w konkretnej sprawie. Zatem zasadą pozwalającą na zastosowanie wobec podatników ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w postaci ich umorzenia jest wystąpienie ściśle określonych przesłanek, tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków samodzielnie, jak również oba łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia zaległości podatkowej. Wskazać przy tym należy, iż decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, które polega na przyznaniu organom podatkowym możności dokonania wyboru między dwoma równowartościowymi rozwiązaniami. Podkreślić przy tym należy, że o swobodzie uznania na gruncie art. 67a Ordynacji podatkowej można mówić dopiero, gdy organ podatkowy w realiach danej sprawy uzna wystąpienie przypadków mieszczących się w hipotezie normy, tzn. stwierdzi, iż wystąpiła przesłanka "ważnego interesu podatnika" czy "interesu publicznego". Jeżeli jednak organ nie stwierdzi, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki wymienione we wskazanym przepisie, wówczas w ogóle nie będziemy mieli do czynienia z zastosowaniem przez organ uznania administracyjnego. Stwierdzenie przez organ braku przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w zastosowaniu ulgi podatkowej powoduje, że nie będzie on dysponował wyborem rozstrzygnięcia, a decyzja będzie miała charakter związany (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2006 r., o sygn. akt II FSK 493/05 ( wszystkie powołane wyroki dostępne są w CBOSA orzeczenia.nsa.gov.pl.). Niezaistnienie przesłanek oznacza wobec tego konieczność wydania decyzji o odmowie zastosowania ulgi podatkowej. W niniejszej sprawie organy podatkowe, a za nimi Sąd pierwszej instancji uznały, że nie zostały spełnione przesłanki "ważnego interesu podatnika" czy "interesu publicznego" warunkujące przyznanie ulgi z art. 67a § 1 pkt 3 O.p., Zdaniem autora skargi kasacyjnej okoliczność, iż Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i majątkowej, a ponoszone przez niego niezbędne wydatki przewyższają uzyskiwane dochody, wypełnia przesłankę ważnego interesu podatnika, uzasadniającą umorzenie podatku od nieruchomości za 2014r. Niezależnie od spełnienia przesłanki ważnego interesu została spełniona przesłanka interesu publicznego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego autor skargi kasacyjnej wskazując na niewątpliwie trudną sytuację finansową i majątkową Skarżącego jak i stan zdrowia Skarżącego wynikający z orzeczonej niepełnosprawności, których okoliczności nie kwestionowały również organy i Sąd, pomija jednocześnie inne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a które w niniejszej sprawie zostały uwzględnione przy ocenie istnienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowej. Przytoczyć należy, za Sądem pierwszej instancji, iż za przyznaniem ulgi na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. mogą przemawiać jedynie takie okoliczności, na powstanie których podatnik nie mógł mieć wpływu i które są niezależne od sposobu postępowania podatnika. WSA w Warszawie nie kwestionując trudnej sytuacji finansowej Skarżącego, słusznie jednakże zwrócił uwagę na takie aspekty stanu faktycznego, jak możliwość poprawy sytuacji finansowej przez samego Skarżącego w przypadku skorzystania z realnie istniejących i proponowanych mu możliwości zarobkowania. Należy podkreślić, że w trakcie przeprowadzonego postępowania jak i w skardze kasacyjnej nie zakwestionowano stanowiska organów podatkowych zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji, że nie występuje w stosunku do Skarżącego ograniczenie w podjęciu zatrudnienia. Bezsporne jest, że Skarżący posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu lekkim, lecz jak wynika z dokonanych ustaleń, powyższe nie uzasadnia niemożności podjęcia pracy przez Skarżącego, zwłaszcza wobec faktu, iż w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności podano jako wskazanie odpowiedniego zatrudnienia – "otwarty rynek pracy". Co więcej, Skarżący nie skorzystał z zaproponowanego mu zatrudnienia przy pracach interwencyjnych, za których wykonywanie otrzymany zarobek w pewnym stopniu doprowadziłby do poprawy jego sytuacji finansowej, a także umożliwiłby wywiązanie się z obowiązku publicznoprawnego w postaci zapłaty obciążającego zobowiązania w kwocie 116 zł. z tytułu podatku od nieruchomości za 2014 r. Również ustalenia dotyczące nie podjęcia przez Skarżącego proponowanego zatrudnienia nie zostały zakwestionowane w skardze kasacyjnej. W związku z powyższym wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej okoliczność ta w świetle dokonanej wykładni przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p. nie jest irrelewantna z punktu widzenia oceny przesłanek umorzenia zaległości podatkowej. Zasadnie także przyjął WSA, że za umorzeniem zaległości podatkowych nie może przemawiać fakt uprzedniego korzystania Skarżącego z takiej pomocy ze strony Państwa, regulacja zawarta w omawianym przepisie ma bowiem charakter wyjątkowy i nie można z uzyskania ulgi podatkowej czynić normy. W ocenie NSA podkreślić należy, że ulga, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., nie może mieć charakteru czynnika stałego i zwalniającego w każdej sytuacji z zadłużenia. Ze względu na wyjątkowy charakter tego przepisu ważne jest, aby trudności ekonomiczne były spowodowane okolicznościami noszącymi cechy czynników niezależnych od tego podmiotu. W związku z powyższym zasadna była konstatacja Sądu pierwszej instancji, że na podatniku ciąży powinność prowadzenia swoich spraw w taki sposób, aby mógł regulować ciążące na nim zobowiązania, a skoro Skarżący nie wykorzystał wszystkich możliwości w tym zakresie, to odmowa umorzenia tych należności nie stanowi naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 O.p., W związku z powyższym stwierdzić należało, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, organy podatkowe, a za nimi i Sąd pierwszej instancji, dokonały prawidłowej oceny czy ustalony w sprawie stan faktyczny spełnia określone w art. 67a § 1 O.p. przesłanki udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego w postaci jego umorzenia, stwierdzając, że nie ziściła się ani przesłanka ważnego interesu podatnika, ani interesu publicznego. Podsumowując, w takim stanie rzeczy uzasadnienie zarzutu skargi kasacyjnej nie dostarczyło podstaw do wzruszenia prawidłowości zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. Sąd ten nie uchybił prawu w zakresie objętym zarzutem skargi kasacyjnej i w sposób w niej motywowany, a rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 151 p.p.s.a. w postaci oddalenia skargi na decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych było prawidłowe. 6.4. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Odnosząc się do żądania dotyczącego zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu wskazać należy, że przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 258-261 tej ustawy. Z tego też względu wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI