II FSK 3528/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez brak uznania, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f., który miał zwalniać świadczenie mieszkaniowe wypłacane żołnierzowi z opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownej ocenie prawidłowości merytorycznej decyzji, lecz jedynie badaniu wystąpienia kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd podkreślił, że rozbieżności w orzecznictwie dotyczące interpretacji przepisów, w tym art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f., nie mogą być uznane za rażące naruszenie prawa, jeśli istnieją różne, uzasadnione poglądy co do wykładni danego przepisu. Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, a zarzuty dotyczące braku wyjaśnienia przez organ odwoławczy jednoznaczności przepisów czy niezastosowania zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika również okazały się bezpodstawne w kontekście postępowania o stwierdzenie nieważności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii rozróżnienia między zwykłym naruszeniem prawa a rażącym naruszeniem prawa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, zwłaszcza w kontekście rozbieżności orzeczniczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżący domaga się stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa, podczas gdy problemem jest jedynie odmienna interpretacja przepisu podatkowego, co jest przedmiotem sporów w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące interpretacji przepisu podatkowego mogą stanowić podstawę do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozbieżności w orzecznictwie, jeśli obie interpretacje są uzasadnione, nie stanowią rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i służy eliminowaniu kwalifikowanych naruszeń prawa. Różnice w interpretacji przepisów, jeśli wynikają z dopuszczalnych sposobów wykładni, nie mogą być uznane za rażące naruszenie prawa, gdyż prowadziłoby to do zatarcia granicy między zwykłym a kwalifikowanym naruszeniem prawa.
Czy świadczenie mieszkaniowe wypłacane żołnierzowi przez agencję rządową, finansowane ze środków budżetu państwa, korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f.?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii w kontekście stwierdzenia nieważności, ale uznał, że przyjęta przez organ interpretacja, iż świadczenie podlega opodatkowaniu, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, ze względu na istnienie rozbieżności w orzecznictwie.
Uzasadnienie
W orzecznictwie prezentowane są różne stanowiska co do opodatkowania świadczeń mieszkaniowych dla żołnierzy. Przyjęcie jednej z możliwych interpretacji, nawet jeśli nie jest ona dominująca, nie może być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
Czy organ odwoławczy w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji musi szczegółowo uzasadniać, dlaczego uważa, że dany przepis nie jest jednoznaczny i wymaga wykładni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ nie jest zobowiązany do szczegółowego uzasadniania interpretacji przepisów, lecz do oceny, czy wystąpiły przesłanki z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy ani wykładni przepisów, a jedynie ocenie, czy przy wydaniu decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa.
Przepisy (10)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 247 § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, przejawiające się w wyraźnej i oczywistej sprzeczności treści decyzji z przepisem, niemożliwe do pogodzenia z zasadą praworządności. Rozbieżności w orzecznictwie nie stanowią rażącego naruszenia prawa, jeśli obie interpretacje są uzasadnione.
u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 47c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten dotyczy zwolnień od podatku. Sąd uznał, że jego interpretacja przez organ podatkowy, nawet jeśli nie była zgodna z poglądem skarżącego, nie stanowiła rażącego naruszenia prawa ze względu na istnienie rozbieżności w orzecznictwie.
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 210 § 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
Zarzut naruszenia tego przepisu przez brak wyjaśnienia jednoznaczności art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. w uzasadnieniu decyzji odwoławczej został uznany za bezpodstawny w kontekście postępowania o stwierdzenie nieważności.
Ordynacja podatkowa art. 2a
Ordynacja podatkowa
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika nie miała zastosowania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które dotyczyło oceny rażącego naruszenia prawa, a nie interpretacji przepisów w postępowaniu wymiarowym.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 178
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozbieżności w orzecznictwie dotyczące interpretacji przepisów podatkowych nie stanowią rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. • Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie służy ponownej ocenie prawidłowości merytorycznej decyzji ani wykładni przepisów. • Zarzuty dotyczące braku wyjaśnienia jednoznaczności przepisów w uzasadnieniu decyzji odwoławczej są bezpodstawne w kontekście postępowania o stwierdzenie nieważności.
Odrzucone argumenty
Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f., poprzez uznanie, że świadczenie mieszkaniowe dla żołnierza podlega opodatkowaniu. • Niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. • Naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, z jakiego powodu uważa, że art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. nie jest jednoznaczny. • Błędne niezastosowanie art. 2a Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jako postępowanie nadzwyczajne nie służy ponownej ocenie prawidłowości wydanej w sprawie ostatecznej decyzji, ale wyłącznie ocenie, czy przy jej wydaniu nie doszło do nadzwyczajnych, tzw. kwalifikowanych naruszeń prawa • Rażące naruszenie prawa [...] to naruszenie mające charakter oczywisty, przejawiający się w tym, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu. • Nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze kasacyjnej, że Sąd I instancji nie rozważył, czy powołane przez skarżącego uchybienia miały charakter rażący w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. • Nie można traktować jako rażącego naruszenia prawa rozstrzygnięcia wynikającego z możliwej interpretacji danego przepisu, nawet jeżeli wykładnia ta nie jest jedną z możliwych i prezentowanych wykładni, lub zostanie następnie zmieniona w dominującej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. • Nie można zaakceptować poglądu, że różnice w wykładni danego przepisu prawa mogą stanowić podstawę zarzutu rażącego naruszenia prawa.
Skład orzekający
Maciej Jaśniewicz
przewodniczący sprawozdawca
Antoni Hanusz
członek
Mirosław Surma
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii rozróżnienia między zwykłym naruszeniem prawa a rażącym naruszeniem prawa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, zwłaszcza w kontekście rozbieżności orzeczniczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżący domaga się stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa, podczas gdy problemem jest jedynie odmienna interpretacja przepisu podatkowego, co jest przedmiotem sporów w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – kiedy błąd interpretacyjny organu można uznać za rażące naruszenie prawa, co jest kluczowe dla prawników procesowych.
“Kiedy błąd organu podatkowego to 'rażące naruszenie prawa'? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.