II FSK 343/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA wyłączył sędziego od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej z uwagi na zatrudnienie jego żony w Samorządowym Kolegium Odwoławczym.
Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej, powołując się na fakt zatrudnienia jego żony w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy dotyczące wyłączenia sędziego, uznał, że choć nie zachodzą przesłanki wyłączenia z mocy prawa, to wniosek sędziego należy uwzględnić na podstawie art. 19 p.p.s.a. ze względu na potencjalną wątpliwość co do jego bezstronności.
Wniosek o wyłączenie sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej został złożony na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sędzia uzasadnił swój wniosek tym, że jego żona jest zatrudniona w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi, które jest stroną w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, że zgodnie z art. 18 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w określonych sytuacjach, m.in. gdy pozostaje w stosunku prawnym z jedną ze stron, gdy stroną jest jego małżonek, krewny lub powinowaty. Dodatkowo, art. 19 p.p.s.a. stanowi, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd podkreślił, że przepis ten wymaga oceny każdego przypadku indywidualnie, kierując się zasadami doświadczenia życiowego. W niniejszej sprawie, mimo braku przesłanek do wyłączenia z mocy prawa, sąd uznał, że wniosek sędziego o wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest zasadny ze względu na potencjalną wątpliwość co do jego bezstronności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, na podstawie art. 19 p.p.s.a., jeśli istnieje okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, nawet jeśli nie zachodzą przesłanki wyłączenia z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zatrudnienie żony sędziego w Samorządowym Kolegium Odwoławczym, które jest stroną w sprawie, może budzić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, co uzasadnia jego wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sędzia jest wyłączony na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator.
p.p.s.a. art. 18 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi.
p.p.s.a. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sędzia, który nie jest wyłączony z mocy samej ustawy, może być wyłączony na wniosek strony lub sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
p.p.s.a. art. 22 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga o wyłączeniu sędziego na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienia sądu wydawane w toku postępowania, które nie kończą postępowania w sprawie, są zaskarżalne w drodze zażalenia, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek sędziego o wyłączenie ze względu na zatrudnienie małżonka w organie będącym stroną postępowania.
Godne uwagi sformułowania
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie
Skład orzekający
Andrzej Jagiełło
przewodniczący sprawozdawca
Antoni Hanusz
członek
Cezary Koziński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a., zwłaszcza w kontekście zatrudnienia małżonka w organie strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrudnienia małżonka w organie administracji publicznej będącym stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest bezstronność sędziego, co jest kluczowe dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Choć nie jest to sprawa o przełomowym znaczeniu prawnym, stanowi dobry przykład zastosowania przepisów o wyłączeniu sędziego.
“Czy zatrudnienie żony w urzędzie może wyłączyć sędziego z orzekania?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 343/15 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2017-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-02-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jagiełło /przewodniczący sprawozdawca/ Antoni Hanusz Cezary Koziński Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Sygn. powiązane I SA/Łd 722/14 - Wyrok WSA w Łodzi z 2014-10-09 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Wyłączono sędziego Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 718 art. 19 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Andrzej Jagiełło (spr.), Sędziowie Antoni Hanusz, Cezary Koziński, , po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka o wyłączenie w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 722/14 w sprawie ze skargi A. G., G. G., H. G., Z. G., sp.j. w likwidacji z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: wyłączyć sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w tej sprawie. Uzasadnienie II FSK 343/15 Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 24 stycznia 2017 r. sędzia NSA Zbigniew Kmieciak działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej, jako: "p.p.s.a.") - wniósł o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 722/14 w sprawie ze skargi A. G., G.G., H. G., Z. G. spółka jawna w likwidacji z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2014 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r. Sędzia uzasadnił swój wniosek tym, że jego żona, B.K. jest zatrudniona w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 p.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 p.p.s.a., to także do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki wyłączenia sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 p.p.s.a.), jednakże mając na uwadze wniosek samego sędziego, należało wyłączyć Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w sprawie o sygn. akt II FSK 343/15 na podstawie art. 19 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI