II FSK 339/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych, uznając prawidłowość ustaleń organów podatkowych i WSA co do kosztów uzyskania przychodów.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Marka S. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe zasadnie zakwalifikowały koszty związane z działalnością gospodarczą prowadzoną w mieszkaniu, odmówiły zaliczenia do kosztów wydatków na taksówkę i zakwestionowały odpisy amortyzacyjne oraz wynagrodzenia zleceniobiorców z powodu braku dokumentacji. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za bezzasadne, w szczególności wskazując na brak precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów i sposobu ich błędnej wykładni.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Marka S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały koszty uzyskania przychodów, uwzględniając proporcjonalnie koszty związane z działalnością gospodarczą prowadzoną w części mieszkania. Odmówiono zaliczenia do kosztów wydatków na taksówkę z powodu braku wykazania związku z przychodami oraz niemożności wykorzystania posiadanych samochodów służbowych. Zakwestionowano również odpisy amortyzacyjne i wynagrodzenia zleceniobiorców z powodu braku dokumentacji potwierdzającej własność środków trwałych i wypłatę wynagrodzeń. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił także kwestię doliczenia do dochodu zwróconego wkładu mieszkaniowego, wskazując na zasady odrębnego opodatkowania małżonków. W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 22 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. i art. 187 par. 1 w zw. z art. 187 par. 3 Ordynacji podatkowej) poprzez błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 106 par. 3 p.p.s.a.) poprzez nieprzeprowadzenie dowodów i dokonanie oceny medycznej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Wskazał, że skarżący nie wykazał w sposób wymagany przez prawo, na czym polegała błędna wykładnia przepisów prawa materialnego, a także błędnie powołał przepisy Ordynacji podatkowej jako materialne, podczas gdy są to przepisy procesowe. Zarzut naruszenia art. 106 par. 3 p.p.s.a. również uznano za nieuzasadniony, gdyż skarżący zarzucał wadliwą ocenę stanu faktycznego, a nie naruszenie procedury dowodowej. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (7)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli są proporcjonalnie związane z przychodami i odpowiednio udokumentowane.
Uzasadnienie
Organy podatkowe i WSA zasadnie przyjęły, że koszty związane z działalnością gospodarczą prowadzoną w części mieszkania (np. opłaty eksploatacyjne, abonament telefoniczny) mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w proporcji do zajmowanej powierzchni, pod warunkiem odpowiedniego udokumentowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.f. art. 6 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 27a § 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ord. proc. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Ord. proc. art. 187 § 3
Ordynacja podatkowa
Dz.U. 1997 nr 8 poz. 49 art. 11 § 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 22 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. oraz art. 187 par. 1 w zw. z art. 187 par. 3 Ordynacji podatkowej. Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 w zw. z art. 106 par. 3 p.p.s.a.) poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z posiadanych przez Sąd materiałów i pominięcie urzędowych dowodów w sprawie, a przyjęcie innych jako 'jedynie' prawdziwych. Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania poprzez dokonanie oceny medycznej zdarzenia (uraz nogi) uzasadniającego korzystanie z taksówki. Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania poprzez wadliwą ocenę stanu faktycznego i pominięcie dowodów (umowa najmu, oświadczenie żony, zameldowanie) na rzecz innych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów u.p.d.o.f. i Ordynacji podatkowej. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 106 par. 3 p.p.s.a., poprzez wadliwą ocenę stanu faktycznego i pominięcie dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Powołanie się na treść przepisu nie stanowi jego wykładni. Jest to więc czynność fakultatywna i determinowana podstawową funkcją postępowania sądowoadministracyjnego - to jest oceną z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji normy prawa administracyjnego materialnego w określony stanie faktycznym. Nie jest to z całą pewnością naruszenie przez Sąd przepisu art. 106 par. 3 p.p.s.a.
Skład orzekający
Grzegorz Borkowski
przewodniczący
Jerzy Rypina
sprawozdawca
Anna Maria Świderska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dotyczące wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności konieczności precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów i sposobu ich błędnej wykładni. Potwierdzenie zasad zaliczania kosztów uzyskania przychodów związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną w mieszkaniu oraz brak możliwości zaliczenia wydatków bez odpowiedniej dokumentacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 1999 r. oraz procedury sądowoadministracyjnej z 2002 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy typowych problemów z rozliczaniem kosztów uzyskania przychodów w działalności gospodarczej prowadzonej w mieszkaniu, co jest częstym zagadnieniem dla przedsiębiorców. Nacisk na formalne wymogi skargi kasacyjnej jest istotny dla prawników procesowych.
“Koszty działalności w mieszkaniu: co musisz udowodnić, by fiskus je uznał?”
Dane finansowe
WPS: 1800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 339/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-05-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-03-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Maria Świderska Grzegorz Borkowski /przewodniczący/ Jerzy Rypina /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane I SA/Gl 799/05 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2005-11-14 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 106 par. 3, art. 176 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia del. NSA Anna Maria Świderska, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Marka S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Gl 799/05 w sprawie ze skargi Marka S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 listopada 2005 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Marka S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 1.800 (słownie: jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Marka S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 marca 2005 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, iż organy podatkowe zasadnie przyjęły, że skarżący w 1999 r. prowadził działalność gospodarczą w K. przy ul. G. 5/1a, wykorzystując do tego celu przydzielone na zasadach własnościowego prawa do lokalu, mieszkanie w części 16 m2. Za takim rozstrzygnięciem, w ocenie Sądu, przemawiają takie dokumenty jak: 1/ przydział lokalu o powierzchni 37,5 m2, 2/ pismo skarżącego skierowane do spółdzielni mieszkaniowej, informujące o prowadzeniu przez skarżącego działalności gospodarczej na powierzchni 16 m2 w tym mieszkaniu, 3/ zeznanie podatkowe PIT-32. Wnioskowane przez skarżącego dowody, w żaden sposób nie uzasadniały zmiany tego stanowiska, bowiem dotyczyły lat późniejszych nie zaś 1999 r. Powyższe ustalenia organów podatkowych pozwoliły na trafne zakwalifikowanie kosztów związanych z działalnością gospodarczą - w tym z tytułu opłat eksploatacyjnych, abonamentu telefonicznego, proporcjonalnie do zajmowanego na tę działalność powierzchnię tj. 50 %. Sąd uznał również, iż zasadnie organy podatkowe odmówiły skarżącemu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na przejazd taksówką na terenie K.-P.-K., bowiem nie został wykazany związek tego wydatku z przychodami osiągniętymi przez podatnika. Tym bardziej, że skarżący posiadał dwa samochody służbowe i nie wykazał niemożności ich wykorzystania. Wskazana kwestia zwichnięcia przez podatnika nogi nie została w żaden sposób potwierdzona. Odnośnie odpisów amortyzacyjnych środków trwałych - drukarki, powielacza i kopiarki, Sąd stwierdził, iż skarżący nie wykazał żadnych dokumentów, że jest ich właścicielem, natomiast odnośnie mieszkania, nie przedłożył dokumentów wskazujących cenę jego nabycia uniemożliwiając ustalenie czasu i wartości nabytych rzeczy. Naruszył tym samym par. 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Również zasadnie, w ocenie Sądu pierwszej instancji, organy podatkowe zakwestionowały fakt wypłaty wynagrodzeń zleceniobiorcom z uwagi na brak potwierdzenia wypłaty. Sama umowa zlecenia bez potwierdzenia wypłaty wynagrodzenia nie stanowi kosztu uzyskania przychodów. Podobnie zasadnie odmówiono skarżącemu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z usługą marketingową, gdyż skarżący nie wykazał związku pomiędzy tą usługą a źródłem uzyskania przychodów. Odnośnie kwestii doliczenia do dochodu skarżącego kwoty otrzymanej tytułem wycofania ze spółdzielni mieszkaniowej wkładu mieszkaniowego korzystając uprzednio z odliczeń podatkowych z tego tytułu, Sąd wyjaśnił, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zasadą jest odrębne opodatkowanie małżonków. W przypadku skarżącego, z akt administracyjnych wynika, że w 1996 i 1999 r. korzystał on z takiej formy opodatkowania tzn. że to on odliczył w całości od swojego dochodu 1996 r. pełną kwotę wkładu budowlanego wpłaconą do spółdzielni mieszkaniowej. Powyższą kwotę zwrócono podatnikowi w 1999 r., co wynika z pisma spółdzielni PIT-14. W myśl art. 27a ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu odliczeń dokonuje się bądź od podatku każdego z małżonków w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od podatku jednego z małżonków. W związku z tym, że odliczeń od podatku w niniejszej sprawie dokonał skarżący również to on winien dokonać doliczenia do swojego dochodu. Fakt, że Sąd Okręgowy w K. uznał zwrócony wkład za majątek dorobkowy nie wpłynął na kwestie zobowiązań podatkowych w rozpoznawanym stanie faktycznym. W skardze kasacyjnej Marek S. zaskarżył wyrok w całości i powołując się na art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./ oraz art. 187 par. 1 w związku z art. 187 par. 3 - Ordynacja podatkowa. Podniósł również zarzut naruszenia art. 174 pkt 2 w związku z art. 106 par. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z posiadanych przez Sąd materiałów i pominięcie urzędowych dowodów w sprawie a przyjęcie innych jako "jedynie" prawdziwych oraz dokonanie oceny medycznej zdarzenia /uraz nogi/ uzasadniającego według. podatnika korzystanie z taksówki. Tak np. przyjęto na podstawie błędnego podania w deklaracji adresu, iż podatnik zamieszkiwał w lokalu będącym siedzibą firmy a odrzucono czy pominięto inne dowody, jak np. oświadczenie żony podatnika, umowę najmu innego lokalu w budynku czy zameldowanie /od 9 grudnia 1999 r. do nadal/ w wynajętym lokalu. W ocenie autora skargi kasacyjnej pozwala to postawić sądowi administracyjnemu zarzut naruszenia przepisów postępowania i wskazać, iż naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie kluczowe znaczenie miały ustalenia faktyczne, albowiem od nich zależało określenie prawnopodatkowej klasyfikacji stosunków prawnych, a tym samym od tychże ustaleń zależało prawidłowe stosowanie prawa materialnego. Powołując się na obie podstawy skargi kasacyjnej wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, iż Sąd pierwszej instancji bezkrytycznie odniósł się do przyjętych przez organy podatkowe ustaleń pomijając inne dowody istniejące w sprawie, a mianowicie: umowy najmu przez skarżącego innego lokalu, oświadczenie żony podatnika na okoliczność faktycznego miejsca zamieszkania podatnika, brak logiki w ocenie materiału dowodowego dotyczącego miejsce zamieszkania podatnika w 1999 r. i miejsca prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Uważa, że Sąd oceniając zasadność poniesienia wydatku na przejazd taksówką przekroczył swoje uprawnienia, gdyż nie był uprawniony do oceny medycznej zdarzenia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Autor skargi kasacyjnej decydując się na postawienie Sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię winien w pierwszej kolejności wskazać przepis postępowania sądowego jaki ewentualnie naruszony został w procesie sądowej kontroli działalności administracji publicznej w powiązaniu z przepisem prawa materialnego błędnie przez Sąd interpretowanym a następnie powinien podać jaka powinna być prawidłowa wykładnia omawianego przepisu. W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej w ogóle nie wskazał przepisu procedury sądowej, który mógł być przez Sąd pierwszej instancji naruszony a ponadto wskazując art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 187 par. 1 w związku z art. 187 par. 3 Ordynacji podatkowej, które to przepisy miały być przez Sąd naruszone w wyniku ich błędnej wykładni - w żadnym miejscu nie wskazał na czym miałaby polegać ta błędna wykładnia oraz jak powinny być te przepisy interpretowane. Na marginesie należy wskazać, że art. 187 par. 1 i par. 3 Ordynacji podatkowej są przepisami prawa procesowego a nie prawa materialnego, oraz że są stosowane w postępowaniu administracyjnym przez organy administracji publicznej a nie przez sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Powyższe stwierdzenie powoduje, że w tym zakresie skarga kasacyjna musi być uznana za pozbawiona uzasadnionej podstawy. Powołanie się na treść przepisu nie stanowi jego wykładni. Również zarzut naruszenia prawa procesowego a mianowicie art. 106 par. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest bezzasadny. W myśl art. 106 par. 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego dopuścić dowód z dokumentu zarówno z urzędu jak i na wniosek strony, jeżeli uzna, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jest to więc czynność fakultatywna i determinowana podstawową funkcją postępowania sądowoadministracyjnego - to jest oceną z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji normy prawa administracyjnego materialnego w określony stanie faktycznym. Z treści uzasadnienia tego zarzutu wynika, że faktycznie jej autor zarzuca Sądowi pierwszej instancji, iż dokonał wadliwej oceny stanu faktycznego poprzestając na jedynych dowodach a pomijając inne dowody znajdujące się w aktach administracyjnych. Nie jest to z całą pewnością naruszenie przez Sąd przepisu art. 106 par. 3 p.p.s.a. Wobec tego, że autor skargi kasacyjnej nie wskazał w sposób prawem przewidziany /art. 176 p.p.s.a/ przepisów prawa procesowego, które miałby naruszyć Sąd przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy uznać należy, iż zarzut naruszenia przez Sąd przepisów procesowych pozbawiony jest uzasadnionych podstaw. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI