II FSK 334/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I. M. od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe, w tym art. 120, 121, 122, 127, 191 i 193 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że postępowanie było nieobiektywne, nie wszechstronne, a dowody były oceniane nierzetelnie. Głównym przedmiotem sporu było ustalenie, czy skarżąca mogła zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od nieruchomości położonej w S. w grudniu 2013 r. NSA, podzielając stanowisko WSA, uznał, że skarżąca nie wykazała prowadzenia rzetelnej i wiarygodnej ewidencji środków trwałych w wymaganym terminie. Przedkładane przez nią różne wersje ewidencji, w tym sporządzone po fakcie, nie mogły stanowić podstawy do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ujawnienie środka trwałego w ewidencji zgodnie z art. 22d ust. 2 u.p.d.o.f. i że sama obiektywna ocena majątku jako środka trwałego nie wystarcza. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie wymogów formalnych dotyczących prowadzenia ewidencji środków trwałych dla celów podatkowych oraz interpretacja zasady swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z różnymi wersjami ewidencji środków trwałych i ustaleniem daty ich wprowadzenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od nieruchomości, jeśli nie wykazał jej w ewidencji środków trwałych w wymaganym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości, jeśli nie wykazał jej w ewidencji środków trwałych najpóźniej w miesiącu przekazania do używania, zgodnie z art. 22d ust. 2 u.p.d.o.f.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów jest prowadzenie właściwej ewidencji środków trwałych i ujawnienie w niej składnika majątku. W analizowanej sprawie skarżąca nie przedstawiła wiarygodnej ewidencji potwierdzającej wprowadzenie nieruchomości do ewidencji w wymaganym terminie, co uniemożliwiło zaliczenie odpisów amortyzacyjnych do kosztów.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ podatkowy (np. brak obiektywizmu, wszechstronności) miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uwzględnienie skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się nieuzasadnione, ponieważ organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo, a skarżąca nie wykazała, aby hipotetycznie inny wynik sprawy był możliwy w przypadku braku zarzucanych uchybień.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania do ustalenia stanu faktycznego, a ocena materiału dowodowego była swobodna, a nie dowolna. Skarżąca nie wykazała istnienia związku przyczynowego między zarzucanymi uchybieniami procesowymi a wynikiem sprawy.
Czy wyrok sądu karnego lub opinia biegłego sądowego mogą zastąpić dowód w postaci wiarygodnej ewidencji środków trwałych dla celów podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok sądu karnego skazujący co do popełnionego przestępstwa wiąże sąd administracyjny, ale wyrok uniewinniający lub opinia biegłego nie zastępują dowodu w postaci wiarygodnej ewidencji środków trwałych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że tylko prawomocny wyrok skazujący w postępowaniu karnym ma moc wiążącą dla sądu administracyjnego. Opinia biegłego jest tylko jednym z dowodów, który podlega ocenie organu podatkowego i nie może zastąpić wymaganej prawem ewidencji.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
u.p.d.o.f. art. 22 § 8
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów jako odpisy amortyzacyjne.
u.p.d.o.f. art. 22a-22o
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Regulacje dotyczące środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.
u.p.d.o.f. art. 22d § 2
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek wprowadzenia składników majątku do ewidencji środków trwałych najpóźniej w miesiącu przekazania do używania.
Pomocnicze
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób obiektywny.
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Naruszenie zasady podejmowania wszelkich starań w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
O.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 193 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Bezzasadne uznanie ksiąg podatkowych za nierzetelne.
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada in dubio pro tributario.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi mimo jej zasadności.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 207 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
u.p.p. art. 10 § 1 i 2
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Naruszenie zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy.
O.p. art. 193 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Bezzasadne uznanie ksiąg podatkowych za nierzetelne.
O.p. art. 193 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Konsekwencje nierzetelności ksiąg podatkowych.
O.p. art. 193 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Konsekwencje nierzetelności ksiąg podatkowych.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 11 § ust. 4
Szczegółowe zasady prowadzenia księgi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 120 O.p. poprzez nieobiektywne prowadzenie postępowania. • Naruszenie art. 121 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych. • Naruszenie art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich starań w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. • Naruszenie art. 127 O.p. poprzez włączenie dowodów na etapie postępowania odwoławczego. • Naruszenie art. 191 O.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. • Naruszenie art. 193 § 1 O.p. poprzez bezzasadne uznanie ksiąg podatkowych za nierzetelne. • Naruszenie art. 10 ust. 1 i 2 u.p.p. poprzez naruszenie zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez błędne oddalenie skargi.
Godne uwagi sformułowania
Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. • O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Materialnoprawnym warunkiem zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów jest zatem prowadzenie właściwej dla tego celu ewidencji. • Aby dokonywać amortyzacji środka trwałego dla celów podatkowych nie wystarczy sama obiektywna ocena majątku jako środka trwałego, lecz konieczne jest jego ujawnienie w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. • Przedstawiane przez skarżącą dla potrzeb postępowania podatkowego ewidencje środków trwałych za ten sam okres, ale zawierające odmienne dane nie mogły zostać uznane za wiarygodne. • Zasadność twierdzenia, że organ naruszył zasadę z art. 191 O.p., wymaga zatem wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów.
Skład orzekający
Jan Grzęda
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
członek
Renata Kantecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych dotyczących prowadzenia ewidencji środków trwałych dla celów podatkowych oraz interpretacja zasady swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z różnymi wersjami ewidencji środków trwałych i ustaleniem daty ich wprowadzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników i księgowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych prowadzenia ewidencji środków trwałych i konsekwencji ich niedopełnienia, a także analizę zasad postępowania podatkowego.
“Kluczowa ewidencja środków trwałych: Jak błędy formalne mogą kosztować utratę prawa do amortyzacji?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.