II FSK 333/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-14
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowytytuł wykonawczyegzekucja administracyjnasąd administracyjnyzwrot wnioskuwłaściwość sądu

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zwrotu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia tytułu wykonawczego, uznając go za bezprzedmiotowy i wskazując na właściwość sądu powszechnego w sprawach pozbawienia tytułu wykonalności.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Józefa A. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o zwrocie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia tytułu wykonawczego dotyczącego podatku dochodowego za 1991 r. NSA uznał wniosek za bezprzedmiotowy, ponieważ ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidywała orzekania o wygaśnięciu tytułu egzekucyjnego. Sąd wskazał, że w przypadku kwestionowania tytułu wykonawczego pochodzącego od organu administracji, właściwy jest sąd powszechny do rozpoznania powództwa o pozbawienie wykonalności.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Józefa A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o zwrocie wniosku skarżącego. Wniosek dotyczył stwierdzenia wygaśnięcia tytułu wykonawczego obejmującego podatek dochodowy za 1991 r. Organ podatkowy zakwalifikował pismo jako wniosek o uchylenie podstaw wszczęcia egzekucji i zwrócił je, wskazując na właściwość sądu powszechnego do rozpoznania powództwa o pozbawienie wykonalności na podstawie art. 840 Kpc. WSA w Lublinie uznał to postanowienie za prawidłowe. W skardze kasacyjnej Józef A. zarzucił naruszenie art. 840 par. 2 Kpc i art. 3 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że wniosek skarżącego był bezprzedmiotowy, gdyż prawo nie przewidywało orzekania o wygaśnięciu tytułu egzekucyjnego. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny prawidłowo zakwalifikował pismo jako wniosek o uchylenie podstaw egzekucji, a w tej sytuacji właściwy do rozpoznania sprawy był sąd powszechny. NSA uznał również, że skarżący kasacyjnie nie wykazał, w jaki sposób WSA naruszył przepisy prawa procesowego, co skutkowało brakami formalnymi skargi kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek jest bezprzedmiotowy, a właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny w trybie powództwa o pozbawienie wykonalności.

Uzasadnienie

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje orzekania o wygaśnięciu tytułu egzekucyjnego. W przypadku kwestionowania tytułu wykonawczego pochodzącego od organu administracji, właściwość sądu powszechnego wynika z art. 840 Kpc.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kpc art. 840 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Kpc art. 840

Kodeks postępowania cywilnego

Kpa art. 66 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia tytułu wykonawczego był bezprzedmiotowy, gdyż prawo nie przewiduje takiej instytucji. Właściwym trybem do kwestionowania tytułu wykonawczego pochodzącego od organu administracji jest powództwo o pozbawienie wykonalności do sądu powszechnego. Skarga kasacyjna zawierała braki formalne, nie wyjaśniając naruszenia prawa przez sąd niższej instancji i jego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 840 par. 2 Kpc i art. 3 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./ nie przewidywała orzekania o wygaśnięciu tytułu egzekucyjnego; zatem wniosek, w jego literalnym brzmieniu, był bezprzedmiotowy. Organ egzekucyjny, kierując się zapewne postanowieniami art. 6 Kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zamiast wyciągnąć konsekwencje z bezprzedmiotowości wniosku, dokonał jego subsumcji w taki sposób, iż uznał, że skarżący w istocie wnosił o uchylenie podstaw wszczęcia egzekucji /sądowej klauzuli wykonalności tytułu wykonawczego/. Czym innym było "uchylenie podstaw wszczęcia egzekucji", a czym innym "stwierdzenie, że zobowiązanie wygasło".

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Krystyna Nowak

sprawozdawca

Antoni Hanusz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego i powszechnego w sprawach dotyczących tytułów wykonawczych pochodzących od organów administracji oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu wniosku o wygaśnięcie tytułu wykonawczego i nie stanowi przełomowej interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej właściwości sądów w sprawach egzekucyjnych i interpretacji przepisów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i cywilnego.

Kiedy sąd administracyjny odsyła do sądu powszechnego? Sprawa wygaśnięcia tytułu wykonawczego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 333/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz
Krystyna Nowak /sprawozdawca/
Stanisław Bogucki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Lu 382/04 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-12-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędziowie NSA Krystyna Nowak (sprawozdawca), Antoni Hanusz, Protokolant Agnieszka Maszewska, po rozpoznaniu w dniu 14 października 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Józefa A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA/Lu 382/04 w sprawie ze skargi Józefa A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 17 czerwca 2004 r., (...) w przedmiocie zwrotu wniosku z dnia 13 lutego 2004 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 15 grudnia 2004 r. I SA/Lu 382/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Józefa A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 17 czerwca 2004 r. (...) w przedmiocie "zwrotu wniosku z dnia 13 lutego 2004 r.".
Z uzasadnienia wyroku wynikało, że J. A. pismem z 13 lutego 2004 r., wystąpił o stwierdzenie "wygaśnięcia tytułu wykonawczego (...) obejmującego podatek dochodowy za 1991 r.". Wniosek został przez jego autora uzasadniony bezprzedmiotowością decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu, wydanej z naruszeniem własności miejscowej organu podatkowego. Ponieważ tytuł opatrzony został sądową klauzulą wykonalności pismo to zostało zakwalifikowane przez Dyrektora Izby Skarbowej w L. jako wniosek o uchylenie podstaw wszczęcia egzekucji. Organ wskazał, powołując się na art. 840 Kpc, że gdy podstawą egzekucji jest tytuł pochodzący od organu administracji, który został zaopatrzony w sądową klauzulę wykonalności dopuszczalne jest powództwo o pozbawienie takiego tytułu wykonawczego wykonalności, które wnosi się do sądu powszechnego.
Ponieważ podanie zostało wniesione nie do Sądu, a do organu niewłaściwego podlegało ono zwrotowi, zgodnie z art. 66 par. 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie prawa nie naruszało.
W skardze kasacyjnej Józef A. wniósł o uchylenie opisanego wyroku oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 17 czerwca 2002 r. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wyrokowi zarzucił naruszenie art. 840 par. 2 Kpc oraz art. 3 par. 1 ust. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazał, iż przepis art. 840 par. 2 Kpc zawiera odmienne uregulowanie niż powołane przez Sąd. Zgodnie z tym przepisem: "jeżeli podstawą egzekucji jest tytuł pochodzący od organu administracji państwowej, to do stwierdzenia, że zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane, powołany jest organ, od którego tytuł pochodzi", dlatego Sąd /powszechny/ nie może badać merytorycznej zasadności obowiązku nałożonego na stronę w tytule wykonawczym.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna Józefa A. na uwzględnienie nie zasługiwała.
Wniosek skarżącego z 13 lutego 2004 r. o stwierdzenie wygaśnięcia tytułu wykonawczego nie znajdował oparcia w prawie. Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./ nie przewidywała orzekania o wygaśnięciu tytułu egzekucyjnego; zatem wniosek, w jego literalnym brzmieniu, był bezprzedmiotowy.
Organ egzekucyjny, kierując się zapewne postanowieniami art. 6 Kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zamiast wyciągnąć konsekwencje z bezprzedmiotowości wniosku, dokonał jego subsumcji w taki sposób, iż uznał, że skarżący w istocie wnosił o uchylenie podstaw wszczęcia egzekucji /sądowej klauzuli wykonalności tytułu wykonawczego/. Rezultatu takiego "zabiegu" skarżący - w skardze do WSA w Lublinie - nie zakwestionował.
W tej sytuacji nie można było skutecznie zarzucić temu Sądowi, iż zaskarżonym wyrokiem naruszył postanowienia art. 840 par. 2 Kpc oraz art. 3 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bez wskazania naruszenia prawa procesowego regulującego postępowanie sądowoadministracyjne. Czym innym było "uchylenie podstaw wszczęcia egzekucji", a czym innym "stwierdzenie, że zobowiązanie wygasło".
Art. 3 par. 1 Prawa o postępowaniu ... stanowił, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie.
Przepis nie dzielił się na ustępy.
Art. 3 par. 2 pkt 1 ustawy z kolei stanowił, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekania w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Autor skargi, wbrew postanowieniom art. 174 pkt 2 i art. 176 nie wyjaśnił na czym polegało naruszenie cytowanego przepisu przez WSA i jaki był wpływ tego naruszenia na wynik sprawy /treści skarżonego wyroku/.
Wobec braków formalnych skargi kasacyjnej - jw. - uchylała się ona spod merytorycznej oceny.
Ze wskazanej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 ze zm./, orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI