II FSK 33/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę na interpretację indywidualną Dyrektora KIS. Skarżący kwestionował możliwość amortyzacji nieruchomości mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r., po zmianie przepisów ustawy o PIT. Zarzucił naruszenie konstytucyjnych zasad ochrony praw nabytych i interesów w toku oraz zasady równości wobec prawa, argumentując, że zmiana przepisów (art. 22c pkt 2 updof) bez odpowiednich przepisów przejściowych była niekonstytucyjna. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że wykładnia językowa przepisów jest punktem wyjścia i zakreśla jej granice. Z przepisów przejściowych (art. 71 ust. 2 ustawy zmieniającej) wynikał roczny okres, do którego można było stosować poprzednie zasady amortyzacji, co stanowiło roczną ochronę prawną. NSA odwołał się do orzecznictwa TK i własnego, wskazując, że bezpieczeństwo prawne jednostki nie ma bezwzględnego priorytetu i może kolidować z innymi wartościami konstytucyjnymi. Zmiana warunków społecznych lub gospodarczych może wymagać zmian prawa, a ryzyko niekorzystnych zmian systemu prawnego jest wpisane w działalność gospodarczą. Zasada ochrony interesów w toku aktualizuje się, gdy przepisy wyznaczają horyzont czasowy dla przedsięwzięć rozłożonych w czasie, które zostały faktycznie rozpoczęte. W tej sprawie warunek wyznaczenia horyzontu czasowego przez poprzednie przepisy nie został spełniony. NSA uznał, że ustawodawca zapewnił roczną ochronę prawną poprzez art. 71 ust. 2 ustawy zmieniającej, co było wystarczające. Nie stwierdzono naruszenia zasad konstytucyjnych ani przepisów postępowania. Skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych dotyczących amortyzacji nieruchomości mieszkalnych po zmianie przepisów, zasada ochrony interesów w toku w kontekście zmian podatkowych, relacja między prawem krajowym a Konstytucją RP.
Dotyczy specyficznej zmiany przepisów z 2022 r. i rocznego okresu przejściowego. Argumentacja opiera się na utrwalonym orzecznictwie NSA i TK.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zmiana przepisów ustawy o PIT, wyłączająca możliwość amortyzacji nieruchomości mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. bez odpowiednich przepisów przejściowych, narusza konstytucyjne zasady ochrony praw nabytych i interesów w toku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana przepisów nie narusza zasad konstytucyjnych, ponieważ ustawodawca przewidział roczny okres przejściowy (art. 71 ust. 2 ustawy zmieniającej), który stanowił wystarczającą ochronę dla podatników.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że roczny okres przejściowy zapewnił ochronę prawną, a ryzyko zmian prawnych jest wpisane w działalność gospodarczą. Zasada ochrony interesów w toku wymaga, aby przepisy wyznaczały horyzont czasowy dla przedsięwzięć, co w poprzednim stanie prawnym nie miało miejsca w sposób jednoznaczny. Zmiana miała na celu uszczelnienie systemu podatkowego i nie naruszała konstytucyjnych zasad.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy art. 22c pkt 2 updof oraz art. 71 ust. 2 ustawy zmieniającej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy, a ich wykładnia nie budzi wątpliwości.
Uzasadnienie
Wykładnia językowa, systemowa i celowościowa przepisów potwierdza ich jasność i zgodność z intencją ustawodawcy, który dążył do zlikwidowania podwójnych preferencji podatkowych i uszczelnienia systemu.
Przepisy (18)
Główne
ustawa zmieniająca art. 71 § ust. 2
Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy pozwalający na zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r.
u.p.d.o.f. art. 22c § pkt 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r., wyłączający możliwość amortyzacji budynków i lokali mieszkalnych służących działalności gospodarczej.
Pomocnicze
ppsa art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 207 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa przez nieuwzględnienie skargi, gdy naruszenie prawa materialnego uzasadniało uchylenie interpretacji podatkowej jako opartej na niekonstytucyjnym przepisie. • Naruszenie art. 2 w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez bezzasadne przyjęcie, że nie ma potrzeby ochrony interesów w toku lub praw nabytych, co skutkowało uznaniem przepisu art. 22c pkt 2 updof za konstytucyjny. • Naruszenie zasady ochrony praw nabytych i zasady ochrony interesów w toku wynikające z art. 2 Konstytucji RP. • Naruszenie zasady równości wobec prawa wynikające z art. 32 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
formuła słowna jest (...) granicą wszelkiego dopuszczalnego sensu, jakiego możemy poszukiwać w tekście przepisów prawa • bezpieczeństwo prawne jednostki" nie ma bezwzględnego priorytetu, pierwszeństwa, skoro mogą powstać kolizje z innymi wartościami • jednostka musi zawsze liczyć się z tym, że zmiana warunków społecznych lub gospodarczych może wymagać nie tylko zmiany obowiązującego prawa, ale również niezwłocznego wprowadzenia w życie nowych regulacji prawnych • ryzyko związane z wszelką działalnością gospodarczą obejmuje również ryzyko niekorzystnych zmian systemu prawnego • zasada ochrony interesów w toku zapewnia ochronę jednostki w takich sytuacjach, w których przepisy prawa wyznaczają pewien horyzont czasowy dla realizowania określonych przedsięwzięć • nie można ich stosować dłużej • ustawodawca zatem wprost przewidział do kiedy przepisy można stosować • nie narusza zasady poszanowania interesów w toku regulacja prawna przewidziana w art. 22c pkt 2 updof • nie zaistniały podstawy do uruchomienia procedury, o której mowa w art. […]
Skład orzekający
Anna Dumas
przewodniczący
Artur Kot
sprawozdawca
Małgorzata Wolf-Kalamala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących amortyzacji nieruchomości mieszkalnych po zmianie przepisów, zasada ochrony interesów w toku w kontekście zmian podatkowych, relacja między prawem krajowym a Konstytucją RP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej zmiany przepisów z 2022 r. i rocznego okresu przejściowego. Argumentacja opiera się na utrwalonym orzecznictwie NSA i TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z nieruchomościami i potencjalnymi naruszeniami praw nabytych, co jest interesujące dla prawników i przedsiębiorców z branży nieruchomości.
“Czy zmiana przepisów podatkowych pozbawiła Cię prawa do amortyzacji nieruchomości? NSA wyjaśnia, kiedy ochrona interesów w toku nie zadziała.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.