II FSK 327/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego, uznając, że w analizowanym okresie nie obowiązywały przepisy pozwalające na kwestionowanie schematów optymalizacyjnych, w tym klauzula obejścia prawa. Sąd podkreślił, że organy podatkowe nie mogą stosować innych przepisów niż te przewidziane przez ustawodawcę, zwłaszcza w sytuacji braku klauzul antyabuzywnych w polskim prawie w 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, uchylił wyrok WSA. NSA uznał, że choć WSA zasadnie ocenił stan faktyczny, to wadliwie ocenił skutki czynności cywilnoprawnych podjętych przez podatnika w celu optymalizacji podatkowej. Sąd stwierdził, że utworzenie słowackiej spółki pośredniczącej, której jedynym celem było otrzymywanie i przekazywanie dywidend, było działaniem sztucznym, pozbawionym uzasadnienia gospodarczego. Celem tej struktury było uniknięcie 19% podatku dochodowego od dywidend, co stanowiło nadużycie prawa Unii Europejskiej. W związku z tym NSA oddalił skargę podatnika i zasądził zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości kwestionowania przez organy podatkowe i sądy schematów optymalizacyjnych jako nadużycia prawa UE, nawet w sytuacji braku krajowych przepisów antyabuzywnych.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2013 r. i specyficznej sytuacji utworzenia spółki pośredniczącej w celu uniknięcia opodatkowania dywidend. Kluczowe jest wykazanie braku uzasadnienia gospodarczego i sztuczności struktury.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji braku krajowych przepisów antyabuzywnych w 2013 r. organy podatkowe mogą kwestionować schematy optymalizacyjne oparte na prawie unijnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe i sądy krajowe są zobowiązane odmówić podatnikowi możliwości skorzystania z prawa Unii Europejskiej w przypadku praktyk stanowiących oszustwo lub nadużycie, nawet w razie braku przepisów krajowych zapobiegających obejściu lub nadużyciu prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że utworzenie słowackiej spółki pośredniczącej w celu uniknięcia opodatkowania dywidend było sztuczne i pozbawione uzasadnienia gospodarczego, stanowiąc nadużycie prawa UE, co uzasadniało odmowę zastosowania zwolnienia podatkowego.
Czy utworzenie zagranicznej spółki pośredniczącej wyłącznie w celu otrzymywania i przekazywania dywidend, bez prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej, może być uznane za sztuczne i pozbawione uzasadnienia gospodarczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie działanie jest uznawane za sztuczne i pozbawione uzasadnienia gospodarczego, jeśli jego jedynym celem jest uniknięcie opodatkowania.
Uzasadnienie
Analiza bilansu, struktury kosztów, zarządzania i braku rzeczywistej działalności gospodarczej słowackiej spółki potwierdziła, że jej jedynym celem było uniknięcie opodatkowania dywidend.
Przepisy (33)
Główne
u.p.d.o.f. art. 30a § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30a § ust. 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 3b
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
ustawa o KAS art. 83 § ust. 1 i 3
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
o.p. art. 21 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 21 § § 3
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 30 § § 5 i § 6
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 63 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 199a
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 119a § § 1
Ordynacja podatkowa
Ustawa o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw art. 1 pkt 6
Ustawa o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw art. 7
u.p.d.o.p. art. 22 § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utworzenie słowackiej spółki pośredniczącej w celu uniknięcia opodatkowania dywidend było sztuczne i pozbawione uzasadnienia gospodarczego. • Działanie podatnika stanowiło nadużycie prawa Unii Europejskiej. • Organy podatkowe są zobowiązane odmówić podatnikowi skorzystania z prawa UE w przypadku praktyk stanowiących oszustwo lub nadużycie, nawet przy braku krajowych przepisów antyabuzywnych.
Odrzucone argumenty
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w 2013 r. nie obowiązywały przepisy pozwalające na kwestionowanie schematów optymalizacyjnych. • Organy podatkowe nie mogą stosować innych przepisów niż te przewidziane przez ustawodawcę.
Godne uwagi sformułowania
dokonane czynności prawne były elementem z góry założonego schematu optymalizacyjnego • kwestionowanie zastosowanego przez podatnika schematu musi mieć wyraźną podstawę prawną • organy nie mogą stosować innych przepisów, jako rozwiązania równoważnego z klauzulą obejścia prawa • żadna z opisanych klauzul zapobiegających unikaniu opodatkowania nie obowiązywała w 2013 r. • poza zakresem prawnych możliwości organów podatkowych pozostaje ocena czynności prawnych oraz wywodzenie - wbrew ich treści - negatywnych skutków dla organów podatkowych, jeżeli uprawnienie takie nie wynika wprost z przepisu podatkowego • w wypadku praktyk stanowiących oszustwo lub nadużycie, władze i sądy krajowe obowiązane są odmówić podatnikowi możliwości skorzystania z prawa Unii Europejskiej, także w razie braku przepisów krajowych zapobiegających obejściu czy nadużyciu prawa • jedynym przedmiotem działalności tej spółki było otrzymywanie dywidend oraz ich przekazywanie właścicielowi. • brak rzeczywistej działalności gospodarczej • pozbawione było jakiegokolwiek uzasadnienia gospodarczego, a ich jedynym celem było uzyskanie korzyści podatkowej w postaci uniknięcia opodatkowania należnych od ww. spółki dywidend zryczałtowanym podatkiem dochodowym według stawki 19% • istnieje ścisły związek pomiędzy nadużyciem prawa Unii Europejskiej (...) a obowiązkiem podatkowym podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skład orzekający
Alicja Polańska
sędzia
Antoni Hanusz
sprawozdawca
Tomasz Zborzyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości kwestionowania przez organy podatkowe i sądy schematów optymalizacyjnych jako nadużycia prawa UE, nawet w sytuacji braku krajowych przepisów antyabuzywnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2013 r. i specyficznej sytuacji utworzenia spółki pośredniczącej w celu uniknięcia opodatkowania dywidend. Kluczowe jest wykazanie braku uzasadnienia gospodarczego i sztuczności struktury.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do agresywnej optymalizacji podatkowej i nadużycia prawa, nawet w czasach braku specyficznych przepisów antyabuzywnych. Pokazuje też znaczenie prawa UE w krajowym porządku prawnym.
“Sztuczna spółka za granicą nie uchroniła przed podatkiem od dywidend – NSA rozstrzyga sprawę optymalizacji podatkowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.