II FSK 2593/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne z powodu ogłoszenia upadłości spółki, której syndyk nie wstąpił do sprawy.
Spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności płatnika. Po ogłoszeniu upadłości spółki, syndyk masy upadłości nie wstąpił do postępowania przed NSA, mimo wielokrotnych wezwań. Sąd uznał brak woli wstąpienia syndyka za równoznaczny z cofnięciem skargi i umorzył postępowanie kasacyjne.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez "A" Spółka z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej jako płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Po wniesieniu skargi kasacyjnej, wobec spółki ogłoszono upadłość. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, zawiesił postępowanie do czasu zajęcia stanowiska przez syndyka masy upadłości. Mimo wielokrotnych wezwań, syndyk konsekwentnie informował o braku potrzeby wstąpienia do postępowania, wskazując, że wszelkie roszczenia powinny być zgłaszane w postępowaniu upadłościowym. Sąd uznał takie stanowisko syndyka za równoznaczne z cofnięciem skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 60 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., i na tej podstawie umorzył postępowanie kasacyjne. Orzeczono również o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak wyraźnego stanowiska syndyka i jego niechęć do wstąpienia do postępowania, mimo wezwań, jest traktowany jako równoznaczny z cofnięciem skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, zgodnie z którym po ogłoszeniu upadłości postępowania dotyczące masy upadłości mogą być prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu, co pozbawia upadłego legitymacji formalnej. Następnie, odwołując się do art. 60 P.p.s.a. (stosowanego odpowiednio na mocy art. 193 P.p.s.a.), sąd uznał, że oświadczenie syndyka o braku potrzeby wstąpienia do postępowania jest równoznaczne z cofnięciem skargi, co wiąże sąd.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (7)
Główne
P.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania następuje w przypadkach przewidzianych w przepisach ustawy, w tym w przypadku cofnięcia skargi.
P.p.s.a. art. 161 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania następuje w przypadkach przewidzianych w przepisach ustawy, w tym w przypadku cofnięcia skargi.
P.p.s.a. art. 232 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej.
u.p.u. art. 144 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Upadły jest pozbawiony legitymacji formalnej.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 60
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Cofnięcie skargi wiąże sąd, chyba że zmierza do obejścia prawa lub powoduje utrzymanie w mocy wadliwego aktu. W postępowaniu przed NSA stosuje się odpowiednio, co oznacza, że sąd jest związany wnioskiem o cofnięcie skargi kasacyjnej z uwagi na zasadę dyspozycyjności (art. 183 § 1 P.p.s.a.).
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące cofnięcia skargi (art. 60) stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed NSA.
u.p.u. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wstąpienia syndyka do postępowania po ogłoszeniu upadłości strony jest równoznaczny z cofnięciem skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
postępowania dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu upadły, będąc stroną w znaczeniu materialnym, pozbawiony jest legitymacji formalnej do występowania w tych postępowaniach oświadczenie Syndyka [...] o braku "potrzeby wstąpienia do niniejszych postępowań" [...] jest równoznaczne z cofnięciem skargi kasacyjnej
Skład orzekający
Anna Dumas
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku ogłoszenia upadłości strony i braku wstąpienia do sprawy syndyka masy upadłości."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy syndyk nie wyraża woli wstąpienia do postępowania, a nie sytuacji, gdy syndyk wstępuje do sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ogłoszenie upadłości jednej ze stron wpływa na toczące się postępowanie sądowe, szczególnie w kontekście reprezentacji przez syndyka.
“Upadłość spółki zamknęła drogę do sądu: NSA umarza postępowanie kasacyjne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 2593/17 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2022-11-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2017-08-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Dumas /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Umorzenie postępowania Sygn. powiązane I SA/Łd 326/16 - Wyrok WSA w Łodzi z 2016-11-22 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej~Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Umorzono postępowanie kasacyjne Zwrócono wpis od skargi kasacyjnej Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 60, art. 161 par. 1 pkt 1 i par. 2, art. 193, art. 232 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2015 poz 233 art. 144 ust. 1 Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B (obecnie "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w B) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 326/16 w sprawie ze skargi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B (obecnie "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w B) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 28 stycznia 2016 r. nr 1001-PD3.4221.9.2015.10/PM UNP:1001-16-006376 w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Spółki jako płatnika i określenia należności z tytułu niepobranych i niewpłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłat dokonanych w poszczególnych miesiącach 2012 r. postanawia: 1) umorzyć postępowanie kasacyjne; 2) zwrócić Syndykowi masy upadłości "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w B z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 2664 (słownie: dwa tysiące sześćset sześćdziesiąt cztery) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 326/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 28 stycznia 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Spółki jako płatnika i określenia należności z tytułu niepobranych i niewpłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłat dokonanych w poszczególnych miesiącach 2012 r. Od powyższego orzeczenia Spółka wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. Jak wynika z pisma z 24 sierpnia 2017 r. nadesłanego przez Syndyka masy upadłości Spółki i dołączonego do niego odpisu z KRS, w dniu [...] 2017 r. postanowieniem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Gospodarczy. (sygn. akt [...]) – wobec Spółki ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku. Postanowieniem z 20 września 2017 r, II FSK 2593/17, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w rozpoznawanej sprawie do czasu złożenia przez Syndyka masy upadłości wyraźnego oświadczenia, że wstępuje on do prowadzonego postępowania oraz zajmuje konkretne stanowisko procesowe w sprawie. NSA wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 ze zm.; dalej: "u.p.u.") po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Sąd zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2018 r. wezwał Syndyka masy upadłości ww. spółki, do udzielenia informacji, na jakim etapie znajduje się postępowanie upadłościowe i czy syndyk nie widzi potrzeby wstąpienia do postępowań oznaczonych sygn. II FSK 749/17 i II FSK 2593/17. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Syndyk w piśmie z 23 lutego 2018 r. (k. 427) m.in. stwierdził, że: "jako syndyk [...] nie widziałem potrzeby wstąpienia do niniejszych postępowań bowiem postępowanie upadłościowe jest sensu stricto postępowaniem sądowym. Wszelkie roszczenia z tytułu podatków, składek ZUS wierzyciel ma prawo zgłosić do Sędziego Komisarza. W przypadku nie uznania tych roszczeń w postępowaniu upadłościowym wierzyciel ma prawo wnieść pozew p-ko syndykowi, co wynika z przepisów prawa upadłościowego." Następnie Sąd ponawiał wezwanie do udzielenia informacji określonych w zarządzeniu z 30 stycznia 2018 r. (zarządzenia z 11 lipca 2018 r., 25 września 2019 r.; 5 listopada 2019 r.), o informacje w przedmiocie postępowania upadłościowego (zarządzenie z 29 października 2018 r, 17 kwietnia 2019 r., 30 czerwca 2020 r.; 9 grudnia 2020 r. ; 27 kwietnia 2021 r.). W odpowiedziach na powyższe wezwania syndyk przedstawiał przebieg postępowania upadłościowego i zwrócił uwagę na treść art. 145 ust. 1 u.p.u., zgodnie z którym postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 144 ust. 1 u.p.u. po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Użyte w art. 144 ust. 1 u.p.u. wyrażenie, że postępowania dotyczące masy mogą być wszczęte i dalej prowadzone "wyłączenie" przez syndyka lub przeciwko niemu, oznacza, że upadły, będąc stroną w znaczeniu materialnym, pozbawiony jest legitymacji formalnej do występowania w tych postępowaniach. Z przepisu tego wynika, że wyłącznie syndykowi, po ogłoszeniu upadłości, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości, zaś strona upadła jest jej pozbawiona. Zgodnie z art. 60 P.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Przepis ten w związku z art. 193 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jak podniesiono w piśmiennictwie (vide B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 486-487) odpowiednie stosowanie art. 60 P.p.s.a. oznacza, że sąd administracyjny drugiej instancji jest związany wnioskiem dotyczącym cofnięcia skargi kasacyjnej z uwagi na art. 183 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. Wynikająca z art. 183 § 1 P.p.s.a. zasada dyspozycyjności sprawia, że każde cofnięcie skargi kasacyjnej jest dopuszczalne. W ocenie Sądu oświadczenie Syndyka z 23 lutego 2018 r. o braku "potrzeby wstąpienia do niniejszych postępowań" sądowoadministracyjnych (k. 427) jest równoznaczne z cofnięciem skargi kasacyjnej i uzasadnia umorzenie postępowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt II FZ 116/15, z 17 grudnia 2015 r., II FZ 592/15; z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1119/16 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 8 października 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 2093/18). Na marginesie, zaznaczyć warto, że w kolejnych odpowiedziach na ponawiane przez Sąd wezwania w przedmiocie udzielenia informacji o przebiegu postępowania upadłościowego oraz wstąpienia do postępowania syndyk nie przedstawił innego stanowiska, tj. nie wyraził woli wstąpienia do postępowania. Wobec powyższego należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 60 i art. 193 P.p.s.a. umorzyć postępowanie kasacyjne. O zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI