I SA/Łd 175/16

I SA/Łd 175/16 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2016-04-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2016-02-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /sprawozdawca/
Paweł Janicki /przewodniczący/
Wiktor Jarzębowski
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
II FSK 3186/16 - Wyrok NSA z 2018-11-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
art. 2 ust. 1 pkt 3 art. 1a ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz strony skarżącej kwotę 1317 (jeden tysiąc trzysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA/Łd 175/16
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] r. określającą A S.A wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 3.143 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.
Wójt Gminy S. w wyniku ponownego rozpoznania sprawy określił A S.A. (poprzednio B S.A.) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie 3.143 zł.
Organ I instancji wskazał, że linie kablowe położone w kanalizacji kablowej podlegają opodatkowaniu jako budowle, bowiem łącznie stanowią całość techniczno-użytkową, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie ma na to wpływu fakt sprzedaży kanalizacji kablowej, gdyż dla celów podatkowych obojętnym jest czy kabel będzie umieszczony w kanalizacji dzierżawionej czy własnej. W zakresie wartości budowli organ I instancji wskazał, że Spółka przesłała wyciąg z ewidencji środków trwałych na płycie CD, z którego nie wynika wprost, które ze wskazanych budowli są położone na terenie gminy S.. Następnie Spółka pismem z dnia 14.10.2014 r. przesłała zestawienie linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej oraz określiła ich wartość na dzień 1 stycznia 2010 r. na kwotę 138.828,58 zł i ta wartość została przyjęta do opodatkowania.
Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, podkreśliło, że istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do prawno-podatkowego zakwalifikowania telekomunikacyjnych linii kablowych, stanowiących własność A S.A. (poprzednio BS.A.), umieszczonych w kanalizacji kablowej, stanowiącej własność C Sp. z.o.o.
W ocenie Kolegium, sprzedaż w dniu 31 stycznia 2009 r. kanalizacji kablowej C Sp. z o.o. z jednoczesnym pozostawieniem linii kablowych we własności B S.A. - obecnie A S.A., nie oznacza, ze przestała istnieć całość techniczno-użytkowa pomiędzy liniami a kanalizacją. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega sieć telekomunikacyjna jako kompletny obiekt budowlany, bez względu na to kto jest właścicielem poszczególnych jej części. Wskazano, że kanalizacja kablowa i ułożone w niej linie kablowe nie tylko nadal są ze sobą technicznie i fizycznie połączone, ale również nadal służą realizacji funkcji do jakiej powstały i w tym celu są wykorzystywane.
Zdaniem Kolegium, transakcja sprzedaży przez B S.A. aktywów w postaci infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym kanalizacji kablowej i jednoczesne przejęcie tych samych aktywów w leasing nazwany "leasingiem zwrotnym" oprócz tego, że zmieniła właściciela prawnego części tej infrastruktury, nie zmieniła charakteru budowli, gdyż sprzedaż nie doprowadziła do utraty kompletności obiektu budowlanego składającego się z kanalizacji kablowej i umieszczonych w niej linii kablowych, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
Kolegium nie podzieliło stanowiska Spółki, że określenie podatnika od całości techniczno-użytkowej, na którą składa się obiekt budowlany w postaci kanalizacji kablowej i linii kablowych w niej ułożonych możliwe jest tylko w przypadku, gdy właścicielem kompletnego obiektu budowlanego jest ten sam właściciel, czyli właściciel obu części. Z przedstawionego stanu faktycznego nie można wyprowadzić wniosku, jak sugeruje Spółka, że istnieje przedmiot podlegający opodatkowaniu w całości, jednakże z uwagi na własność dwóch podmiotów, w stosunku do takiej budowli nie można określić podatnika. Nieuprawnione jest również ograniczanie przedmiotu opodatkowania wyłącznie do sytuacji, w której opodatkowaniu podlegają tylko elementy budowlane tego obiektu. Jeżeli obiekt budowlany składa się z dwóch części, których właścicielami są inne podmioty, jednakże poszczególne części tego obiektu pozostają ze sobą w związku techniczno-użytkowym i są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to podatnikiem podatku od nieruchomości jest każdy właściciel części budowli. Dlatego też nie można znaleźć uzasadnienia dla odstąpienia od opodatkowania budowli, której poszczególne części stanowią własność różnych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, podczas gdy te same części obiektu budowlanego podlegają opodatkowaniu, gdy ich właścicielem jest ten sam podmiot prowadzący działalność gospodarczą.
W ocenie organu, fakt zaklasyfikowania linii kablowych, jako części budowli do opodatkowania, skutkuje koniecznością ustalenia ich wartości na dzień 1 stycznia roku podatkowego, tj. roku 2010. Podkreślono, że organ I instancji w tym zakresie oparł się o dowód z dnia 14.10.2015 r. dostarczony przez Spółkę w postaci zestawienia ewidencji środków trwałych obejmujących linie kablowe zaliczane do budowli wraz z ich wartością na dzień 1 stycznia 2010 r., która wynosi 138 828,58 zł. Wskazana wartość budowli nie jest kwestionowana w odwołaniu, uznano zatem za bezsporną.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] r. oraz zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: "u.p.o.l."), gdyż obciążono podatkiem od nieruchomości linie telekomunikacyjne kablowe położone w kanalizacji kablowej, mimo iż w 2010 r. własność kanalizacji i własność położonych w niej linii kablowych nie pokrywa się - nie stanowią one dla skarżącej budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedstawiona przez organ argumentacja, wskazująca na podleganie linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej podatkowi od nieruchomości, nie jest adekwatna w stanie faktycznym, który w przedmiotowej sprawie wystąpił od lutego 2009 r., tj. w sytuacji, w której Spółka przestała być właścicielem kanalizacji kablowej, zaś pozostała właścicielem przebiegających przez tę kanalizację linii kablowych. W sytuacji bowiem, w której właścicielem kanalizacji, przez którą przebiegają linie kablowe, jest inny podmiot niż właściciel linii kablowych, linie te nie mogą zostać uznane za budowle podlegające podatkowi od nieruchomości.
Zdaniem Spółki, powołującej się na orzecznictwo sądów administracyjnych, opodatkowanie linii kablowych przebiegających przez kanalizację kablową za okres od stycznia do lipca 2010 r. oznacza w przedmiotowej sprawie naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. W sytuacji bowiem, w której uznano, że budowlą jest obiekt, składający się z kanalizacji kablowej oraz położonych w niej linii kablowych, a jednocześnie nie budzi wąBliwości, że skarżąca nie jest właścicielem tego obiektu, doszło do niewłaściwego zastosowania tych przepisów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej w aspekcie zgodności z prawem. Zatem sąd sprawując kontrolę zaskarżonego aktu bada jedynie jego legalność.
Kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest poprzez ustalenie, czy nie narusza ona przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania.
Mając tak zakreśloną kognicję sądu administracyjnego stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istotne okoliczności faktyczne nie są sporne w rozpoznawanej sprawie.
W szczególności jest poza sporem, że w 2010 r. właścicielem kanalizacji kablowej była C spółka z o.o., natomiast strona skarżąca pozostawała właścicielem linii kablowych ułożonych w tej kanalizacji.
Zasadniczy spór sprowadza się do oceny, czy w tej sytuacji linie kablowe podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako część budowli (sieci technicznej) w okresie styczeń-lipiec 2010 r.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 punkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Do budowli w rozumieniu przepisów prawa budowlanego w spornym okresie należały również sieci techniczne (art. 1a ust. 1 punkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 punkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.– Prawo budowlane ).
Z kolei, w myśl art. 3 ust.1 punkt 1 i 2 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele i samoistni posiadacze nieruchomości.
Odnosząc powyższe przepisy do stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że spółka skarżąca od 31 stycznia 2009 r., to jest od daty zawarcia umowy sprzedaży na rzecz CSp. z o.o., nie była ani właścicielem ani samoistnym posiadaczem kanalizacji kablowej, w której położone były należące do niej linie kablowe.
Nie budzi przy tym wątpliwości, że całość techniczno- użytkową mogą tworzyć zarówno kable wraz z urządzeniami wzmacniającymi i rozdzielczymi, jak i kanalizacja kablowa. Jeżeli jednak kable nie są położone bezpośrednio w ziemi, ale w kanalizacji kablowej, to wówczas obie te budowle tworzą całość techniczno-użytkową, a tym samym stanowią jedną budowlę. Sama kanalizacja kablowa, bez wypełnienia jej kablami, nie mogłaby służyć celowi świadczenia usług telekomunikacyjnych. Ta złożona z kanalizacji kablowej i kabli wraz z urządzeniami i instalacjami jako jedna budowla stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jeżeli jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Pogląd taki można już uznać za ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki : z dnia 25 lutego 2011r., II FSK 1951/09; z dnia 29 października 2010r., II FSK 1468/09; z dnia 27 października 2011r., II FSK 484/10; dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten podzielany jest również przez część piśmiennictwa (por. L.Etel, B.Pahl, Opodatkowanie linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej, Prawo i Podatki z 2009r., nr 4,s.34, R.Dowgier, Sieć techniczna jako przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, Finanse Komunalne z 2004r., nr 12,s.26).
Rozważenia wymaga zatem to, czy położone w kanalizacji kablowej same kable można w stanie prawnym obowiązującym w kontrolowanym roku uznać za budowlę w rozumieniu ustawy podatkowej, czyli obiekt budowlany stanowiący całość techniczno-użytkową.
Przydatnym i niezwykle trafnym dla rozstrzygnięcia tego zagadnienia są poglądy prawne wyrażone w wyroku NSA z 27 maja 2014 r. sygn. akt II FSK 1498/12 podzielane przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. W wyroku tym, w zbliżonym stanie faktycznym, NSA przyjął, że: "Podatnikiem podatku od nieruchomości może być właściciel bądź posiadacz samoistny budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 3 ust.1 pkt 1 i 2 u.p.o.l.). Spółka nie jest ani właścicielem, ani posiadaczem samoistnym budowli, jaką stanowią kanalizacja kablowa wraz z kablami. Kanalizacja kablowa jest jej udostępniona przez jej właściciela, którym nie jest żaden z podmiotów wymienionych w art. 3 ust.1 pkt 4 u.p.o.l., na podstawie umowy najmu. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu budowli w postaci kabli światłowodowych i współosiowych, skoro nie stanowią one samodzielnej budowli w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.o.l."
Pogląd taki wyrażony został także w prawomocnym wyroku WSA w Olsztynie z 27 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Ol 674/14 oraz w powołanych w nim wyrokach sądów administracyjnych ( m.in. II FSK 777/06 czy II FSK 514/06 ). W myśl ww. wyroku WSA w Olsztynie cyt. : "Jeżeli kable nie są położone bezpośrednio w ziemi, ale w kanalizacji kablowej, to wówczas tworzą całość techniczno-użytkową, a tym samym stanowią jedną budowlę. Złożona z kanalizacji kablowej i kabli, jedna budowla, stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jeżeli jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Kable te nie stanowią wówczas samodzielnej budowli, a są tylko jednym z elementów budowli, na którą składa się kanalizacja kablowa (techniczna) wraz z kablami. Podatnikiem podatku od nieruchomości może być właściciel bądź posiadacz samoistny budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 3 ust.1 punkt 1 i 2 u.p.o.l.). Spółka wskazuje, że nie jest ani właścicielem, ani posiadaczem samoistnym budowli, jaką stanowią kanalizacja kablowa wraz z kablami. W takim stanie faktycznym brak jest podstaw do uznania, że skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu budowli w postaci kabli, skoro nie stanowią one samodzielnej budowli w rozumieniu art. 1a ust.1 punkt 2 u.p.o.l. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2007 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 777/06 i II FSK 514/06, z dnia 27 maja 2014 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 1498/12, dostępne CBOIS)".
WSA w Łodzi akceptuje powyższą argumentację prawną i wniosek o braku podstaw prawnych do przyjęcia, że strona skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości w zakresie części budowli w postaci kabli telekomunikacyjnych.
Przewody telekomunikacyjne ułożone w kanalizacji kablowej tworzą z nią całość techniczno-użytkową, będącą budowlą, natomiast za budowlę lub jej część nie mogą być uznane wyłącznie kable ułożone w kanalizacji kablowej należącej do innego podmiotu. Kanalizacja kablowa wraz z liniami kablowymi będąca przedmiotem rozpoznawanej sprawy stanowi część budowli (sieci telekomunikacyjnej), nie są nią natomiast tylko kable telekomunikacyjne umieszczone w kanalizacji kablowej należącej do CSp. z o.o.
W tym stanie rzeczy, skoro skarżąca Spółka jest właścicielem jedynie linii kablowych, które są ułożone w kanalizacji należącej do innego podmiotu, korzystając z niej na podstawie stosownej umowy, to nie sposób przyjąć, że ciąży na niej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w zakresie budowli, którą odrębnie kable nie są, o czym wcześniej. Możliwość ich opodatkowania wystąpi tylko wówczas, gdy właścicielem lub samoistnym posiadaczem budowli, na którą składa się kanalizacja kablowa i ułożone w niej linie kablowe tworząc całość techniczno-użytkową, byłby jeden podmiot .
W tych warunkach stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wymierzająca skarżącej Spółce podatek od nieruchomości od przedmiotów, które nie są budowlą w rozumieniu art. 1a ust 1 pkt 2 u.p.o.l., narusza także art. 3 ust 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. nakładając ciężar podatkowy na podmiot nie będący podatnikiem, co wynika z poczynionych dotychczas ustaleń faktycznych.
Tym samym WSA w Łodzi w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę nie podziela poglądu wyrażonego w innych wyrokach tego sądu przywołanych w zaskarżonej decyzji, w których opowiedziano się za możliwością opodatkowania linii kablowej jako części budowli, na którą składa się kanalizacja kablowa i ułożone w niej telekomunikacyjne linie kablowe.
Zdaniem Sądu, rację ma również strona skarżąca wywodząc w skardze, że art. 3 ust. 1 punkt 1 u.p.o.l. wskazując podatników podatku od nieruchomości nie uznaje za nich właścicieli części nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z kolei art. 2 ust.1 punkt 3 u.p.o.l. definiujący przedmiot opodatkowania posługuje się wprawdzie znamieniem "części budowli", lecz nie odnosi jej do części składowych budowli, a jedynie do wydzielonej części funkcjonującej w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą.
Zatem i z tego powodu nie ma podstaw prawnych do opodatkowania podatkiem od nieruchomości linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej należącej do innego podmiotu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uwzględni wykładnię przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przedstawioną w niniejszym wyroku.
Z powyższych przyczyn, wobec naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") należało orzec jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015.1800).
P.C.