II FSK 320/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uwzględnił skargę podatnika B. M. na decyzję Dyrektora IAS dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Spór dotyczył opodatkowania dochodu ze sprzedaży udziałów w lokalach mieszkalnych. Podatnik sprzedał udziały w lokalach, a uzyskane przychody przeznaczył na spłatę kredytów hipotecznych zaciągniętych na ich nabycie. Organ podatkowy uznał, że dochód ten podlega opodatkowaniu, odmawiając zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., ponieważ spłata kredytu zaciągniętego na zakup zbywanej nieruchomości nie jest wydatkiem na własne cele mieszkaniowe, a dodatkowo koszty nabycia tych nieruchomości zostały już uwzględnione w kosztach uzyskania przychodu (art. 22 ust. 6c u.p.d.o.f.). WSA przychylił się do stanowiska podatnika, interpretując przepisy ulgi mieszkaniowej szerzej i wskazując na zasadę in dubio pro tributario. NSA uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną za zasadną. Sąd kasacyjny podkreślił, że ulgi i zwolnienia podatkowe są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania i powinny być interpretowane ściśle. Wykładnia językowa, systemowa i celowościowa przepisów (art. 21 ust. 1 pkt 131, art. 21 ust. 25 pkt 1 i 2 u.p.d.o.f.) prowadzi do wniosku, że zwolnienie dotyczy wydatków na nabycie nowych nieruchomości lub praw majątkowych, a nie spłaty kredytu zaciągniętego na zakup zbywanej nieruchomości. Finansowanie spłaty kredytu z przychodu ze sprzedaży tej samej nieruchomości nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych, a dodatkowo mogłoby prowadzić do dwukrotnego obniżenia ciężaru podatkowego (raz przez koszty uzyskania przychodu, drugi raz przez zwolnienie). NSA uznał, że zasada in dubio pro tributario nie ma zastosowania, gdy wątpliwości można usunąć za pomocą reguł interpretacyjnych. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę podatnika, zasądzając od niego koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ulgi mieszkaniowej (art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.) w kontekście spłaty kredytu zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości oraz stosowania zasady in dubio pro tributario.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2013 r. i może wymagać analizy w kontekście ewentualnych późniejszych zmian przepisów lub orzecznictwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego na nabycie nieruchomości, która następnie została sprzedana, może być uznana za wydatek poniesiony na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a) u.p.d.o.f., kwalifikujący się do zwolnienia z podatku dochodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spłata kredytu zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości nie kwalifikuje się do zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.
Uzasadnienie
Celem ulgi mieszkaniowej jest wspieranie podatników w zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych poprzez nabycie nowych nieruchomości, a nie spłata kredytu związanego ze zbywanymi nieruchomościami. Finansowanie spłaty kredytu z przychodu ze sprzedaży tej samej nieruchomości nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych, a dodatkowo mogłoby prowadzić do dwukrotnego obniżenia ciężaru podatkowego (raz przez koszty uzyskania przychodu, drugi raz przez zwolnienie).
Czy zasada rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść podatnika (in dubio pro tributario) ma zastosowanie, gdy wątpliwości dotyczące przepisów o uldze mieszkaniowej można usunąć za pomocą wykładni językowej, systemowej i celowościowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada in dubio pro tributario ma zastosowanie tylko do takich wątpliwości, których nie da się usunąć za pomocą dostępnych reguł interpretacyjnych.
Uzasadnienie
W analizowanej sprawie wątpliwości interpretacyjne dotyczące przepisów o uldze mieszkaniowej zostały usunięte za pomocą wykładni językowej, systemowej i celowościowej, które dały spójny wynik. W związku z tym nie było podstaw do zastosowania zasady in dubio pro tributario.
Przepisy (16)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 131
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 25 pkt 1 i 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 30
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 6c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30e § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 2 § a
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spłata kredytu zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. • Finansowanie spłaty kredytu z przychodu ze sprzedaży tej samej nieruchomości nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych podatnika. • Umożliwienie zwolnienia w takiej sytuacji prowadziłoby do dwukrotnego obniżenia ciężaru podatkowego (koszty uzyskania przychodu + zwolnienie). • Zasada in dubio pro tributario nie ma zastosowania, gdy wątpliwości można usunąć za pomocą reguł interpretacyjnych.
Odrzucone argumenty
Interpretacja WSA, zgodnie z którą spłata kredytu zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości kwalifikuje się do ulgi mieszkaniowej. • Zastosowanie zasady in dubio pro tributario do rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjnych.
Godne uwagi sformułowania
ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania • nie można tracić z pola widzenia, że ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania • nie oznacza to także, że jedyną dopuszczalną wykładnią tego typu przepisów jest wykładnia gramatyczna • nie będzie wobec tego realizacją celu mieszkaniowego w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f. finansowanie z kwoty uzyskanej ze sprzedaży przedmiotu tego nabycia, albowiem w ten sposób nie są zaspokajane potrzeby mieszkaniowe zbywcy • zasługiwały zatem na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 i w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a) u.p.d.o.f.
Skład orzekający
Anna Dumas
sprawozdawca
Jerzy Płusa
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi mieszkaniowej (art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.) w kontekście spłaty kredytu zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości oraz stosowania zasady in dubio pro tributario."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2013 r. i może wymagać analizy w kontekście ewentualnych późniejszych zmian przepisów lub orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnej ulgi mieszkaniowej, a rozstrzygnięcie NSA jasno określa jej granice, co jest istotne dla wielu podatników. Wyjaśnia, dlaczego pewne wydatki nie kwalifikują się do zwolnienia, co może być zaskakujące dla osób stosujących ulgę.
“Czy spłata kredytu z pieniędzy ze sprzedaży mieszkania zwalnia z podatku? NSA wyjaśnia granice ulgi mieszkaniowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.