II FSK 319/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uwzględnił skargę podatniczki E. M. na decyzję Dyrektora IAS dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Spór dotyczył możliwości zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. (ulga mieszkaniowa) do spłaty kredytu hipotecznego zaciągniętego na nabycie lokali mieszkalnych, które następnie zostały sprzedane. Organ podatkowy uznał, że spłata kredytu na zbywaną nieruchomość nie kwalifikuje się do ulgi, szczególnie że wydatek ten został już uwzględniony w kosztach uzyskania przychodu na podstawie art. 22 ust. 6c u.p.d.o.f. Sąd pierwszej instancji przychylił się do argumentacji podatniczki, interpretując przepisy szerzej i dopuszczając możliwość skorzystania z ulgi. Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając wyrok WSA, podkreślił, że ulgi podatkowe są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania i powinny być interpretowane ściśle. Sąd wskazał, że celem ulgi mieszkaniowej jest wspieranie nabywania nowych nieruchomości, a nie spłata kredytów zaciągniętych na zbywane nieruchomości, zwłaszcza gdy koszt nabycia został już zaliczony do kosztów uzyskania przychodu. Pozwoliłoby to na dwukrotne obniżenie ciężaru podatkowego, co jest sprzeczne z celem przepisów. NSA uznał również, że zasada in dubio pro tributario nie ma zastosowania, gdy wątpliwości można usunąć za pomocą wykładni językowej, systemowej i celowościowej, które w tym przypadku prowadzą do spójnego wniosku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ulgi mieszkaniowej (art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.) w kontekście spłaty kredytu zaciągniętego na zbywaną nieruchomość, zwłaszcza gdy wydatek został już zaliczony do kosztów uzyskania przychodu.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2013 r. i późniejszych, a także specyficznej sytuacji, gdy wydatek na nabycie był jednocześnie kosztem uzyskania przychodu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego na nabycie nieruchomości, która następnie została sprzedana, może być uznana za wydatek poniesiony na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a) u.p.d.o.f., kwalifikujący się do zwolnienia z podatku dochodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spłata kredytu zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości nie kwalifikuje się do ulgi mieszkaniowej, zwłaszcza gdy wydatek ten został już uwzględniony w kosztach uzyskania przychodu.
Uzasadnienie
Celem ulgi mieszkaniowej jest wspieranie nabywania nowych nieruchomości, a nie spłata kredytów na zbywane nieruchomości. Pozwoliłoby to na dwukrotne obniżenie ciężaru podatkowego (koszty uzyskania przychodu i zwolnienie), co jest sprzeczne z celem przepisów i konstrukcją podatku dochodowego.
Czy zasada rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść podatnika (in dubio pro tributario) ma zastosowanie w przypadku, gdy wątpliwości można usunąć za pomocą wykładni językowej, systemowej i celowościowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada in dubio pro tributario dotyczy tylko takich wątpliwości, których nie da się usunąć za pomocą dostępnych reguł interpretacyjnych. W tym przypadku wykładnia doprowadziła do jednoznacznego wniosku.
Uzasadnienie
Wątpliwości interpretacyjne dotyczące ulgi mieszkaniowej zostały usunięte poprzez analizę językową, systemową i celowościową przepisów, które dały spójny wynik. Dlatego nie ma podstaw do stosowania zasady in dubio pro tributario.
Czy Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie istotnej kwestii dotyczącej zaliczenia wydatków na zakup nieruchomości do kosztów uzyskania przychodu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie faktu, że organ odwoławczy odmówił zastosowania zwolnienia nie tylko z powodu charakteru wydatku, ale przede wszystkim z powodu uprzedniego zaliczenia go do kosztów uzyskania przychodu.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji powielił argumentację z innego wyroku, nie odnosząc się w pełni do specyfiki sprawy, w tym do kluczowego argumentu organu o zaliczeniu wydatków do kosztów uzyskania przychodu, co stanowiło istotną podstawę odmowy zastosowania ulgi.
Przepisy (17)
Główne
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 131
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 25 pkt 1 i 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30e § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 6c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 30
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 6d
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22h § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 2 § a
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spłata kredytu zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., gdy koszt nabycia został już uwzględniony w kosztach uzyskania przychodu. • Zasada in dubio pro tributario nie ma zastosowania, gdy wątpliwości można usunąć za pomocą wykładni językowej, systemowej i celowościowej. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie kluczowej kwestii zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodu.
Odrzucone argumenty
Interpretacja WSA dopuszczająca spłatę kredytu na zbywaną nieruchomość do ulgi mieszkaniowej. • Zastosowanie zasady in dubio pro tributario przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania • nie można tracić z pola widzenia, że ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania • nie oznacza to także, że jedyną dopuszczalną wykładnią tego typu przepisów jest wykładnia gramatyczna • zasada rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść podatnika (in dubio pro tributario), dotyczy tylko takich wątpliwości, których nie da się usunąć za pomocą dostępnych reguł interpretacyjnych • Objęcie omawianym zwolnieniem podatkowym wydatków przeznaczonych na spłatę kredytu (pożyczki) zaciągniętego na zakup (budowę, rozbudowę) zbywanej nieruchomości prowadziłoby do dwukrotnego obniżenia ciężaru podatkowego
Skład orzekający
Anna Dumas
sprawozdawca
Jerzy Płusa
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi mieszkaniowej (art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.) w kontekście spłaty kredytu zaciągniętego na zbywaną nieruchomość, zwłaszcza gdy wydatek został już zaliczony do kosztów uzyskania przychodu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2013 r. i późniejszych, a także specyficznej sytuacji, gdy wydatek na nabycie był jednocześnie kosztem uzyskania przychodu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnej ulgi mieszkaniowej, ale pokazuje złożoność jej stosowania i potencjalne pułapki interpretacyjne, które mogą prowadzić do sporów z organami podatkowymi.
“Ulga mieszkaniowa: Czy spłata kredytu za sprzedaną nieruchomość jest opodatkowana?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.