II FSK 318/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną F. W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 191, 122, 186 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 180 Ordynacji podatkowej, art. 106 § 3 P.p.s.a., art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 153 P.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 50 u.p.d.o.f.). Główne zarzuty dotyczyły błędnej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 50 u.p.d.o.f. w zakresie rozumienia pojęcia wkładu do spółki osobowej i jego zwolnienia podatkowego przy zwrocie. NSA uznał skargę za bezzasadną. Podkreślił, że wykładnia art. 21 ust. 1 pkt 50 u.p.d.o.f. przyjęta przez organy i sąd pierwszej instancji jest zgodna z wcześniejszym orzecznictwem NSA, w tym wyrokiem z dnia 9 października 2015 r. sygn. akt II FSK 1645/14. Zgodnie z tą wykładnią, na wkład składają się pierwotnie wniesiona wartość oraz opodatkowane i reinwestowane zyski. NSA stwierdził, że kwestie te zostały już 'proceduralnie zamknięte' i nie mogą być ponownie analizowane. Odnosząc się do zarzutów procesowych, NSA wskazał, że granice sporu zostały wyznaczone przez WSA w poprzednim wyroku (sygn. akt III SA/Wa 2656/17) i skarga kasacyjna wykraczała poza te granice. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organ odwoławczy wywiązał się z nałożonych obowiązków. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 106 § 3 P.p.s.a. również uznano za bezzasadne, wskazując, że uzasadnienie wyroku było wystarczające, a wnioskowany operat szacunkowy stanowił prywatną opinię biegłego, niedopuszczalną w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W konsekwencji skargę kasacyjną oddalono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 50 u.p.d.o.f. w zakresie zwrotu wkładów do spółek osobowych oraz zasady związania wykładnią prawa przez sądy administracyjne.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej ze zwrotem wkładów do spółek osobowych i interpretacji pojęcia wkładu.
Zagadnienia prawne (4)
Jak należy interpretować pojęcie wkładu do spółki osobowej na potrzeby stosowania zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 50 u.p.d.o.f. przy zwrocie wkładów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Na pojęcie wkładu składają się wartość pierwotnie wniesiona do spółki oraz opodatkowane i reinwestowane zyski pozostawione w spółce. Zwolnienie podatkowe obejmuje przychód wspólnika otrzymany tytułem wypłaty nadwyżki ponad tak rozumiane wkłady.
Uzasadnienie
NSA oparł się na utrwalonej wykładni, zgodnie z którą wkład obejmuje wartość początkową oraz reinwestowane zyski. Wartość wkładu musi być określona na moment jego wniesienia, a nie na późniejszy moment (np. wniesienia aportu do innej spółki).
Czy sąd administracyjny może przeprowadzić dowód uzupełniający z operatu szacunkowego sporządzonego na zlecenie strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie może przeprowadzić dowodu uzupełniającego z operatu szacunkowego stanowiącego prywatną opinię biegłego, gdyż stanowiłoby to obejście przepisów o postępowaniu dowodowym.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że operat szacunkowy sporządzony na zlecenie strony ma charakter prywatnej opinii biegłego, która nie może być traktowana jako dowód w postępowaniu sądowoadministracyjnym zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji zawierało wystarczające wyjaśnienie przyczyn nieuwzględnienia wartości wynikającej z operatu szacunkowego z grudnia 2007 r. oraz przyczyn nieprzeprowadzenia dowodu z operatu z 2001 r.
Uzasadnienie
NSA uznał, że skarżący nie zgadza się z wyjaśnieniami sądu, ale nie świadczy to o naruszeniu przepisu dotyczącego wymogów formalnych uzasadnienia.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył art. 153 P.p.s.a. poprzez brak wypełnienia wskazań co do dalszego postępowania wynikających z poprzedniego wyroku WSA?
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy wywiązał się z obowiązków nałożonych przez WSA w poprzednim wyroku, który zawęził zakres sporu do kwestii ustalenia wysokości nakładów na nieruchomości.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA w poprzednim wyroku (III SA/Wa 2656/17) sprecyzował, że spór dotyczy nakładów na nieruchomości i oceny przedłożonych faktur, a organ odwoławczy prawidłowo odniósł się do tych kwestii.
Przepisy (17)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 50
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychody otrzymane w związku ze zwrotem wkładów do spółki osobowej są wolne od podatku do wysokości wniesionych wkładów. Na wysokość wkładu składają się wartość pierwotnie wniesiona oraz opodatkowane i reinwestowane zyski pozostawione w spółce.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 191
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 186 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis derogowany od 1 stycznia 2003 r.
Ordynacja podatkowa art. 180
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 190
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
Ordynacja podatkowa art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 207 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 191, art. 122 i art. 186 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez zaakceptowanie dokonania przez organ wybiórczej, a nie swobodnej oceny dowodów. • Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 180 Ordynacji podatkowej, poprzez utrzymanie w mocy decyzji naruszającej zasadę, zgodnie z którą jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. • Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 106 § 3 P.p.s.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z operatu szacunkowego. • Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niedostatecznie wyjaśniający przyczyny. • Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 153 P.p.s.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która nie wypełniała wskazań co do dalszego postępowania. • Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 50 u.p.d.o.f., poprzez jego niezastosowanie na skutek błędnego ustalenia stanu faktycznego lub błędną wykładnię.
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia tego przepisu przyjęta przez organy podatkowe i zaakceptowana jako prawidłowa przez Sąd pierwszej instancji odpowiada wykładni tego przepisu zaprezentowanej w wydanych uprzednio w tej sprawie wyrokach sądów administracyjnych. • Kwestie dotyczące wykładni tego przepisu zostały już 'proceduralnie zamknięte' i nie mogą stanowić przedmiotu ponownych zarzutów. • Sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. • Granice sporu nie mogą być zatem na dalszych etapach postępowania w sprawie dowolnie przez Skarżącego modyfikowane poprzez formułowanie zarzutów - tu w skardze kasacyjnej, wykraczających poza granice sporu wyznaczone przez Sąd oraz zakres wytycznych dla organu podatkowego. • Przepis ten nie może być traktowany jako instrument służący do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza. • Składanie tak licznych wniosków dowodowych na każdym etapie postępowania sądowoadministracyjnego świadczyć może o opacznym rozumieniu przez Skarżącego funkcji sądów administracyjnych jako właściwych do ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej.
Skład orzekający
Jerzy Płusa
przewodniczący sprawozdawca
Anna Dumas
sędzia
Maciej Jaśniewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 50 u.p.d.o.f. w zakresie zwrotu wkładów do spółek osobowych oraz zasady związania wykładnią prawa przez sądy administracyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej ze zwrotem wkładów do spółek osobowych i interpretacji pojęcia wkładu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego ze zwrotem wkładów do spółek osobowych, ale jej analiza jest mocno techniczna i opiera się na utrwalonym orzecznictwie, co ogranicza jej szerokie zainteresowanie.
“Zwrot wkładów do spółki: kiedy jest wolny od podatku? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.