II FSK 317/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością s.k.a. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odsetek za zwłokę od niezapłaconej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za marzec 2015 r. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 P.p.s.a.) oraz prawa materialnego, w tym art. 15b ust. 1 i 2 ustawy o CIT oraz art. 53 i 53a Ordynacji podatkowej. Główny argument spółki opierał się na twierdzeniu, że art. 15b u.p.d.o.p. (dotyczący sankcyjnej korekty kosztów uzyskania przychodów w przypadku braku zapłaty w terminie) nie obejmuje transakcji obrotu papierami wartościowymi, a jedynie dostawę towarów lub świadczenie usług. Ponadto, spółka argumentowała, że odsetki za zwłokę nie powinny być naliczane, gdy roczny wynik podatkowy wskazuje na stratę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne, ponieważ uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające, a sąd kasacyjny jest związany granicami skargi. W odniesieniu do prawa materialnego, NSA stwierdził, że art. 15b u.p.d.o.p. ma zastosowanie do wszystkich wydatków stanowiących koszt uzyskania przychodów, niezależnie od rodzaju transakcji, a celem tej regulacji było poprawienie płynności finansowej i dyscypliny płatniczej. Sąd odrzucił również argumentację spółki dotyczącą stosowania przepisów Ordynacji podatkowej, uznając, że przepisy o odsetkach za zwłokę są stosowane prawidłowo, nawet w przypadku straty podatkowej. NSA podkreślił, że spółka nie przedstawiła przekonującej argumentacji przeciwko stanowisku WSA i ograniczyła się do polemiki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 15b u.p.d.o.p. w kontekście transakcji papierami wartościowymi oraz stosowanie przepisów o odsetkach za zwłokę przy stracie podatkowej.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2015 r. w zakresie art. 15b u.p.d.o.p. oraz przepisów Ordynacji podatkowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 15b ustawy o CIT, wprowadzający sankcyjną korektę kosztów uzyskania przychodów w przypadku braku zapłaty w terminie, ma zastosowanie do transakcji obrotu papierami wartościowymi, które nie są dostawą towarów ani świadczeniem usług?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 15b ustawy o CIT ma zastosowanie do wszystkich wydatków stanowiących koszt uzyskania przychodów, niezależnie od tego, czy dotyczą one dostawy towarów, świadczenia usług, czy też innego rodzaju transakcji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem art. 15b u.p.d.o.p. było poprawienie płynności finansowej i dyscypliny płatniczej w gospodarce, a regulacja ta ma uniwersalny charakter, obejmując wszelkie koszty uzyskania przychodów, a nie tylko te związane z dostawą towarów czy świadczeniem usług. Spółka nie przedstawiła przekonującej argumentacji, aby wyłączyć z tego zakresu transakcje papierami wartościowymi.
Czy odsetki za zwłokę od niezapłaconej zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych mogą być naliczane, gdy roczny wynik podatkowy podatnika wskazuje na stratę podatkową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odsetek za zwłokę znajdują zastosowanie również w przypadku, gdy roczny wynik podatkowy podatnika wskazuje na stratę, a nieuregulowana zaliczka przekracza wysokość podatku należnego za okres rozliczeniowy.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił argumentację spółki, że sankcyjny charakter odsetek wyklucza stosowanie wykładni celowościowej. Stwierdzono, że przepis art. 53 § 2 O.p. odnosi się do sytuacji, w której powstało zobowiązanie podatkowe, a nieuregulowana zaliczka przekracza podatek należny, co może mieć miejsce nawet przy stracie podatkowej. Sąd uznał, że wykładnia literalna nie jest jedyną dopuszczalną metodą interpretacji przepisów o charakterze sankcyjnym.
Czy uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i czy naruszyło art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i nie naruszyło art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji odniósł się do istotnych zarzutów skargi, a brak odniesienia się do argumentów niemających decydującego znaczenia nie stanowi naruszenia przepisów postępowania.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie został skutecznie uzasadniony. Spółka nie wykazała, w jaki sposób pominięcie niektórych argumentów mogłoby wpłynąć na wynik sprawy. Uzasadnienie wyroku zawierało wszystkie niezbędne elementy, a sąd kasacyjny nie jest zobowiązany do ustosunkowywania się do wszystkich zarzutów, zwłaszcza tych nieistotnych dla rozstrzygnięcia.
Przepisy (16)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15b § 1 i 2
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis ma zastosowanie do wszystkich wydatków stanowiących koszt uzyskania przychodów, bez względu na rodzaj transakcji, w celu poprawy płynności finansowej i dyscypliny płatniczej.
O.p. art. 53 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepisy te stosuje się również do nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek w części przekraczającej wysokość podatku należnego za okres rozliczeniowy, nawet jeśli roczny wynik podatkowy wskazuje na stratę.
u.p.d.o.p. art. 15b
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis ten ma zastosowanie do wszystkich wydatków stanowiących koszt uzyskania przychodów, bez względu na to, czy dotyczą one dostawy towarów, świadczenia usług czy też innego rodzaju transakcji.
O.p. art. 53 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis ten stosuje się również do nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek w części przekraczającej wysokość podatku należnego za okres rozliczeniowy.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 15b § 1, 2, 3, 4 i 5
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wada uzasadnienia musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, aby mogła stanowić podstawę kasacyjną. Sąd nie jest zobowiązany do ustosunkowywania się do wszystkich zarzutów skargi.
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ma charakter ustrojowy i nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Naruszenie ma miejsce, gdy sąd uchyla się od obowiązku kontroli.
O.p. art. 53a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość wymaganiom, w tym przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 15b u.p.d.o.p. ma zastosowanie do wszystkich wydatków stanowiących koszt uzyskania przychodów, niezależnie od rodzaju transakcji. • Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odsetek za zwłokę są stosowane prawidłowo, nawet w przypadku straty podatkowej. • Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i nie naruszyło art. 141 § 4 P.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Art. 15b u.p.d.o.p. nie obejmuje transakcji obrotu papierami wartościowymi. • Odsetki za zwłokę nie powinny być naliczane przy stracie podatkowej. • Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe i nie odniosło się do wszystkich zarzutów skargi.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych podlega oddaleniu. • Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom, m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. • Przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym jest bowiem orzeczenie sądu, a nie decyzja administracyjna lub inny akt administracyjny. • Przepis art. 15b ust. 1 u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. ... przez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że art. 156 ust. 1 i ust. 2 ustawy znajdują zastosowanie również do transakcji obrotu papierami wartościowymi (akcjami), choć intencją ustawodawcy było, aby regulacją w nim zawarte objęte zostały tylko transakcje mające za przedmiot dostawę towarów lub świadczenie usług • Przepis art. 15b ust. 1 u.p.d.o.p. jednoznacznie wskazuje, że nie było intencją ustawodawcy objęcie zakresem ustanowionej w tym przepisie restrykcji wszelkich kosztów ponoszonych przez podatników, autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnia z jakich względów ustawodawca miałby wyłączyć spod reżimu art. 15b u.p.d.o.p. transakcje, które nie dotyczą dostawy towarów ani świadczenia usług. • Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Spółce koncentrującej się na rodzaju transakcji objętych zakresem uregulowania art. […]
Skład orzekający
Beata Cieloch
sprawozdawca
Krzysztof Kandut
członek
Tomasz Zborzyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 15b u.p.d.o.p. w kontekście transakcji papierami wartościowymi oraz stosowanie przepisów o odsetkach za zwłokę przy stracie podatkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2015 r. w zakresie art. 15b u.p.d.o.p. oraz przepisów Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów podatkowych dotyczących kosztów uzyskania przychodów i odsetek, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Choć nie zawiera nietypowych faktów, porusza złożone zagadnienia prawne.
“Czy transakcje papierami wartościowymi podlegają sankcjom za brak zapłaty w terminie? NSA rozstrzyga kluczową kwestię dla CIT.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.