II FSK 315/05

II FSK 315/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /sprawozdawca/
Edyta Anyżewska
Marek Zirk-Sadowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 173 par. 1, art. 176, art. 183 par. 1, art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, Sędziowie NSA Edyta Anyżewska, Bogusław Dauter (spr.), Protokolant Tomasz Grzybowski, po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Mirosława B. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 2 października 2003 r. sygn. akt I SA/Kr 3039/02 w sprawie ze skargi Mirosława B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 7 maja 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 października 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalił skargę Mirosława B. zwanego dalej Skarżącym na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 7 maja 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia 19 marca 1993 r. Nr 204/d, którą Prezydent Miasta S. ustalił Skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości za 1993 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd ustalił, że w dniu 23 stycznia 2002 r. Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji, podnosząc, iż skoro decyzją z dnia 5 grudnia 2001 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia podatku od nieruchomości na 2001 r. i umorzyło postępowanie, uznając, iż dzierżyciel, jakim był Skarżący na mocy umowy zawartej z Zarządem Miasta, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, to decyzja ustalająca ten podatek za wskazany we wniosku okres wydana została bez podstawy prawnej.
Decyzją z dnia 22 lutego 2002 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w oparciu o art. 248 par. 1 i 3 oraz art. 249 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ zwanej dalej ord. pod. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, argumentując, iż wniosek Skarżącego złożony został po upływie roku od daty doręczenia decyzji organu I instancji.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, w którym zarzucił nie zastosowanie art. 250 i art. 251 par. 2 ord. pod., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podnosząc, że wskazany przez Skarżącego art. 250 par. 1 ord. pod. nie ma zastosowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. Wyjaśniło, że ani ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, ani przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, na podstawie których orzekał organ I instancji, nie zostały uchylone, ani zmienione wskutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, ani też nie utraciły mocy prawnej. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż wniosek Skarżącego rozpatrzono prawidłowo.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd podkreślił, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji obliguje organ podatkowy do zbadania w pierwszej kolejności czy spełniony został warunek pozwalający na wzruszenie decyzji w trybie art. 247 ord. pod., a dopiero później do sprawdzenia czy zaistniały przesłanki wymienione w tym przepisie do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu bezsporne jest, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji złożono po upływie terminu określonego w art. 249 par. 1 ord. pod., co z kolei stanowi negatywną przesłankę do badania istnienia przesłanek z art. 247 ord. pod. Stąd też, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie mogła w swej treści wykraczać poza ramy postępowania wyznaczone art. 249 ord. pod.
Od tego wyroku Skarżący wniósł skargę kasacyjną na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 35 ust. 4 i art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zwanej dalej ustawą o NSA, art. 240 par. 1 pkt 5, art. 241 par. 1 i art. 243 par. 1 i 2 ord. pod., a także jej art. 121 par. 2, art. 122 i art. 125 w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi. Skarżący zaznaczył, że uwadze Sądu uszedł fakt, iż zanim wystąpił on z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji postanowieniem z dnia 21 grudnia 2001 r. Prezydent Miasta S. z urzędu wznowił postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1991-2001. Wyjaśnił, ż z uwagi na brak odpowiedzi na jego pismo, w którym wyraził swoje wątpliwości co do trybu załatwiania jego sprawy, złożył wprawdzie wniosek zatytułowany "o stwierdzenie nieważności decyzji", niemniej jego intencją było nie tyle stwierdzenie jej nieważności, co uzyskanie stwierdzenia, że kwestionowana decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Stąd też zdaniem Skarżącego formalistyczne rozpatrzenie jego wniosku bez zbadania i rozważenia całokształtu sprawy w sytuacji oczywistości zapisu art. 249 par. 1 ord. pod. świadczy o tym, że organ podatkowy nie przestrzegał zasad wynikających z art. 121, 122 i 125 ord. pod., Sąd zaś na to istotne naruszenie przepisów procesowych nie zwrócił uwagi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało ją za nieuzasadnioną.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, iż skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wskazanym w art. 173 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., przysługującym od wydanych przez wojewódzki sąd administracyjny wyroków lub postanowień kończących postępowanie w sprawie.
Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna musi odpowiadać wymogom formalnym przewidzianym dla każdego pisma w postępowaniu sądowym /por. art. 46 p.p.s.a./, a ponadto odpowiadać wymaganiom szczególnym, przewidzianym tylko dla skargi kasacyjnej. W szczególności skarga kasacyjna musi przytaczać podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oraz zawierać wniosek w przedmiocie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
W myśl art. 183 par. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, co oznacza że rozpoznaje jej zasadność w ramach zgłoszonych podstaw kasacyjnych i wniosków odnośnie do zakresu zaskarżenia /całości lub części orzeczenia/. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na dwóch podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W skardze kasacyjnej Skarżący wskazał na podstawę z pkt 2, wywodząc, iż naruszenie przytoczonych przepisów procesowych miało istotny wpływ na wynik sprawy. Opierając się na tak sformułowanej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi, a tym samym o jej rozpoznanie. Wniosek tego rodzaju jest nieuzasadniony w sytuacji, gdy strona powołuje się wyłącznie na naruszenie przepisów postępowania, bowiem na podstawie art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony jest do uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi tylko wówczas, gdy nie występują w sprawie naruszenia przepisów postępowania.
Nieusprawiedliwione są również zarzuty odnoszące się w zasadzie do postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, w sytuacji gdy przedmiotem zaskarżenia jest wyrok sądu administracyjnego. Zdaniem Skarżącego Kolegium powinno uwzględnić fakt wcześniejszego wznowienia w tej samej sprawie postępowania i odpowiednio pouczyć go o właściwym kierunku postępowania, a nie traktować dosłownie, formalistycznie wystąpienia Skarżącego. Takie działanie organu narusza wskazane przepisy ord. pod., dotyczące zasad postępowania oraz postępowania wznowieniowego. Jak wyżej zauważono zarzuty te, jako adresowane do organu, a nie Sądu, który wydał zaskarżony wyrok nie dowodzą naruszenia przepisów postępowania, które mają zastosowanie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Pozostaje zatem do rozważenia zgłoszony w tym kontekście zarzut naruszenia przez Sąd art. 51 ustawy o NSA, uzasadniony tym, że Sąd nie będąc w myśl tego przepisu związany granicami skargi, powinien był dostrzec wadliwość postępowania administracyjnego, choćby nawet strona tej okoliczności nie zgłaszała.
Zarzut ten nie jest usprawiedliwiony. Sąd wydający przedmiotowy wyrok nie był wprawdzie związany granicami skargi, ale orzekał w granicach danej sprawy, wytyczonych przedmiotem postępowania, określonym przez samą stronę i na podstawie akt sprawy przedłożonych Sądowi.
Skarżący nie wnosił o przeprowadzenie dowodu z innych akt, na które obecnie się powołuje, twierdząc, iż w jego sprawie toczyło się postępowanie wznowieniowe. Ani z akt, w oparciu o które Sąd oceniał legalność zaskarżonej decyzji, ani ze skargi wniesionej w dniu 22 lipca 2002 r. nie wynikało, że toczy się w tej samej sprawie wszczęte wcześniej postępowanie w celu uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. Sąd nie miał zatem powodów, aby oceniać skargę w aspekcie art. 35 ust. 4 ustawy o NSA /"Nie można wnieść skargi do Sądu, jeżeli toczy się postępowanie w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności aktu..."/.
Bezzasadny jest zatem zarzut nieuwzględnienia przez sąd orzekający w sprawie okoliczności, która nie mogła być mu znana.
Z powyższego wynika, iż nieusprawiedliwione były w okolicznościach sprawy zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania stosowanych w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym /art. 35 ust. 4 i 51 ustawy o NSA/, a bezpodstawnie wskazano w skardze kasacyjnej na naruszenie przepisów ord. pod., które odnoszą się do postępowania przed organami podatkowymi, a nie postępowania przed sądem administracyjnym /poza przypadkami wymienionymi w art. 59 ustawy o NSA/.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.